‘Rotterdam heeft een joekel van een probleem’

Door Hessel Heins-Wunderle , 26 januari 2018

‘Rotterdam heeft een joekel van een probleem’

Hartje Rotterdam, op een steenworp afstand van het nieuwe Centraal Station. Een levendig gesprek met als deelnemers Rijnmondse gemeentebestuurders, kandidaat-raadsleden én bouwbedrijven. Thema, in het licht van de gemeenteraadsverkiezingen in maart: hoe ‘bouwen’ we aan voldoende ruimte voor betaalbare woningen? En met het oog op de collegeprogramma’s: welke prioriteiten liggen er over en weer?

Daarover bestond twee uur later opmerkelijke eensgezindheid. Maar de ontmoeting begon met kennis en inzicht. Want het ging Bouwend Nederland en de afdeling Bouwend Rijnmond er niet om de reclameslogan ‘Kiezen voor bouwen’ hier nog eens te onderstrepen. De Dialoogbijeenkomst was vooral bedoeld om van bestuurders en bedrijven te horen: waar zit u mee, waar kunt u elkaar vinden en wat kunnen we er samen aan doen?

Ambities en beperkingen

‘Gemeenten zijn van groot belang. Onze ambitie is bouwen. Tegelijk lopen we tegen dezelfde beperkingen aan’, hield voorzitter Maxime Verhagen van Bouwend Nederland de lokale bestuurders voor. ‘De vraag naar woningen stijgt. Het aantal woningen is te klein. Prijzen stijgen. Plancapaciteit schiet tekort, Kortom, er zijn nogal wat uitdagingen.’

Wat krapte op de woningmarkt concreet betekent? In het hogere segment is best nog wel wat te koop, als je (meer dan) voldoende geld hebt. Maar als je starter bent of een inkomen hebt van 40.000 à 45.000 euro, vergeet het dan maar. In het laatste geval mag je al niet meer in een sociale huurwoning en kun je een hypotheek van pakweg 2 ton van de bank krijgen. Waarvoor niet veel te koop is.

Bert Wijbenga van Nieuwenhuizen is bestuursvoorzitter van Woonbron, één van de grootste corporaties in Rotterdam en omgeving die huisvester wil zijn voor de mensen met de kleine beurs. Dat zijn mensen met een jaarinkomen tot 36.000 euro. Anders dan vaak gedacht zijn dat niet alleen mensen die steun krijgen van de stad. Daar valt ook de verpleegkundige, metselaar en politieagent onder: stuk voor stuk mensen die de stad steunen. Toch is het niet zo dat iedereen in een goede woning zit. De corporatie beschikt amper over instrumenten om huurcontracten open te breken en mensen in beweging te krijgen.

Groeimogelijkheid

Afgezien van de spanning tussen vraag en aanbod bieden de prijsstijgingen van dit moment gemeenten wel de kans om een groeisprong te maken in kwaliteit en kwantiteit, gaf de bestuursvoorzitter van Woonbron de raadsleden en wethouders mee. Die groeimogelijkheid zit in de lage rente, de hogere besteedbare inkomens, capaciteit en plek. Gemeenten die nu de kans benutten voor een groeisprong gaan dat de komende 7 jaar verzilveren, verwacht Wijbenga van Nieuwenhuizen. Hij is dan ook ‘stikjaloers’ op Amsterdam waar het gemeentebestuur voor de Houthavens kiest en Amsterdam-oost zover in contouren zet dat iedereen nu al bij de wethouder aanklopt om in te tekenen.

Tegelijk kwam vanuit de bouwwereld ook de waarschuwing dat bestuurders op alle mogelijke niveaus momenteel zoveel ambities stapelen dat de kostprijzen alleen maar stijgen en bedrijven het ‘gewoon niet meer aankunnen’. Dus luidt het advies? Temper die stapel ambities.

Prioriteiten

‘Wat verdient prioriteit in uw gemeente?’, luidde de bijna logische vervolgvraag. Opvallend was hoe Rotterdamse raadsleden enerzijds en ontwikkelaars, bouwers en corporatie anderzijds, het 100 procent eens zijn dat er zo gauw mogelijk veel meer (ambtelijke) ondersteuning moet bijkomen. Die zou op zijn minst moeten verdubbelen om lopende en nog niet begonnen projecten te accommoderen.
‘Wij hebben in deze stad echt een joekel van een probleem’, sprak een ervaren Rotterdamse fractievoorzitter die grote plannen in drama’s ziet eindigen. Eenvoudigweg omdat het – na eerdere bezuinigingen op het ambtelijk apparaat – niet lukt om die georganiseerd te krijgen.

Een gedeelde oproep aan de raad is het verzoek om flexibeler met de Woonvisie en met de harde grens van 710 euro voor een sociale huurwoning om te gaan. Woonbron zou heel graag woningen willen aanbieden tussen 550 euro en 800 euro.

Gemeenten buiten de stad bleken eensgezind in de bestuurlijke klacht dat zij niet de ruimte krijgen om – ook in het landelijk gebied – het door hen gewenste aantal woningen te bouwen. Zij zouden ook best een stukje van het sociale woningtekort van de grote stad kunnen opvangen. Vandaar dat er na afloop direct visitekaartjes werden uitgewisseld. Bouwend Nederland wil graag na de verkiezingen verder praten met de raadsleden die dan zijn gekozen.

Lees hier meer over de inzet van Bouwend Nederland voor de verkiezingen.


MARKT

Over de auteur

H.J. (Hessel) Heins-Wunderle

Adviseur Bouwmarkt & Overheid