RUG: geef innovatie meer kans in de bouw

Door T.R. (Tom) van Eck , 09 februari 2018

‘Benut innovaties meer in de bouw; alle ingrediënten zijn daarvoor aanwezig’. Die hoofdconclusie trekt de Rijksuniversiteit Groningen in zijn onderzoek naar innovaties in de bouw gebaseerd op een rondvraag onder leden in april 2017. Bouwend Nederland onderstreept deze conclusie en herkent in de aanbevelingen eerdere oproepen om belemmeringen weg te nemen en innovaties meer ruimte te geven.

Aanbestedingen nog niet aangepast aan nieuwe marktsituatie

De onderzoekers geven aan dat de sector nog altijd vasthoudt aan kostenbesparing ook nu de crisis voorbij is. Bouwend Nederland ziet hierin de nasleep van diezelfde crisis waarin budgetten fors onder druk stonden. Opdrachtgevers houden in nieuwe aanbestedingen nog onvoldoende rekening met de veranderingen die sinds begin 2017 in de markt optreden.
Zo laten aanbestedingen nog altijd weinig ruimte voor innovatieve oplossingen. Leden van Bouwend Nederland signaleren dit al een tijdje. Zoals de onderzoekers concluderen zijn er voldoende innovaties maar worden ze nog niet altijd toegepast. Veel innovaties blijven door de beperkte uitvraag op de plank liggen. Goed voorbeeld hiervan zijn de oplossingen die de bouw- en infrasector heeft ontwikkeld voor het herstel van aardbevingsschade.

Investering in innovaties lastig te gelden te maken

De onderzoekers zien ook dat de bouw- en infrasector fors inzet op verduurzamingsinnovaties. Daarbij is het buitengewoon lastig om intellectueel eigendom in de bouw te beschermen en dus de vruchten ervan te plukken. Dit geldt voor innovaties in het algemeen en voor investeringen in verduurzaming.
Het Aanbestedingsinstituut signaleert dat technische innovaties nauwelijks een kans krijgen bij de meeste aanbestedingen. De technische oplossing is vaak al zover voorgekookt, dat innovatie nauwelijks mogelijk is. Sterker nog – als een inschrijver met een innovatievere oplossing inschrijft, riskeert hij uitsluiting. Hij heeft dan immers niet bestekconform ingeschreven.
Het loont nog te weinig voor bedrijven om onderscheidend te zijn door innovaties aan te bieden.

Samenwerken in de Bouwagenda

De onderzoekers concluderen terecht dat in de bouw samenwerken gewoon is. Wel verschillen deze combinaties vaak per project en dat maakt langere termijn-oplossingen lastig. Dit is een aandachtspunt in de Bouwagenda, de visie op de bouwopgaven in Nederland die in maart 2017 is opgesteld door alle partijen in de bouwketen. Binnen de Bouwagenda onderzoeken we hoe we de vele uitdagingen die er zijn slimmer en grootschaliger kunnen aanpakken. Door de vraagstukken integraal te benaderen en vervolgens met ketenpartners naar slimme oplossingen te zoeken: zó ontstaan innovaties.

Neem belemmeringen weg en geef innovatie meer kans

Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) en de Universiteit Twente concludeerden in hun onderzoek naar belemmeringen voor innovaties in de bouw (juni 2017) dat die merendeels samenhangen met de sterke regulering en het projectgebonden karakter van de bouw. De aanbevelingen zijn nog onverminderd van kracht. Het onderstaande overzicht presenteert deze overzichtelijk.

In het onderzoek van de RUG, dat grotendeels gebaseerd is op een rondvraag onder zijn leden in april 2017, ziet Bouwend Nederland een steun voor de oproep om samen met opdrachtgevers, kennisinstellingen en leden de belemmeringen aan te pakken en innovaties meer kans te geven. Via de Bouwagenda werken verschillende tafels hieraan.



Over de auteur

T.R. (Tom) van Eck