Friese bouwbedrijven en lokaal bestuur in dialoog

Door Redactie, 22 februari 2018

Friese bouwbedrijven en lokaal bestuur in dialoog

Op 21 maart zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. Welke belangen heeft de bouw en waar staan de gemeenten? Dat bij elkaar vormde de inzet van een Dialoogsessie georganiseerd door de afdeling Bouwend Friesland van Bouwend Nederland op 19 februari in De Lawei in Drachten.

De avond begon met aanbesteden en eindigde met duurzaamheid en energie. Adviseur Jos van Alphen van het Aanbestedingsinstituut ziet drie actuele trends:
• er wordt steeds minder openbaar aanbesteed en steeds meer onderhands
• opdrachten worden steeds meer geclusterd, ook door gemeenten die samenwerken
• duurzaam inkopen kent vele woorden, maar als er wordt aanbesteed weinig daden

Wat gemeenten moeten doen bij inkoop en aanbesteding? Voor de markt zou het al een stuk gemakkelijker worden als de opdrachtgever alle gegevens aanlevert, Het kost bedrijven enorm veel tijd en moeite om hoeveelheden uit te rekenen en een goede offerte neer te zetten. Dat geldt helemaal voor kleine bedrijven die dit soort trajecten ‘naast hun werk’ moeten doen. En waarom moeten bedrijven allerlei onnodige garanties en verklaringen inleveren in een fase waarin er nog geen begin van zicht is op een eventuele opdracht?

Fotograaf: Alex de Vocht

Creatief meedenken


Dan de wethouders: wat hebben zij van de sector nodig om hun werk gemakkelijker te maken? Zij spreken van drie werkelijkheden: een ambtelijke, politieke en die van de bedrijven. De eerste heeft te maken met regels. De tweede met informatie, zodat raadsleden hun controlerende taak kunnen verrichten. En aangezien iedereen iets moois wil neerzetten wordt aan de bouwbedrijven gevraagd creatief mee te denken.

‘Samen oplopen’, heet dat volgens een van de aanwezige wethouder. Waarop een aannemer wel even kwijt wilde zich behoorlijk misbruikt te voelen als hij zijn hele ziel en zaligheid in een project stopt, maar uiteindelijk niets krijgt. De wethouder herkent dit van architecten: “Eén krijgt de opdracht. De andere vier hebben zich de blubber gewerkt.”

Gouden advies


Bouwend Nederland rondde af, met een ‘gouden advies’ voor gemeenten:
• zoek tijdig samenwerking met marktpartijen
• zorg ervoor dat de afdeling inkoop tijdig aanhaakt
• en maak gebruik van de expertise van Bouwend Nederland die regelmatig bouw- en infraoverleg met gemeenten houdt en daar zelf geen commercieel belang bij heeft

Energie besparen


Tijd voor het tweede onderwerp. Dirk van Marrum, directeur van Bouwbedrijf Van Marrum, is persoonlijk jarenlang betrokken geweest bij ‘Slim wonen met energie’. Dat is in 2011 ontstaan als project van de provincies Drenthe, Groningen en Fryslân. Tegenwoordig is het een vereniging van meer dan honderd regionale MKB-bedrijven die samen werken aan energiebesparing, met name in de bestaande woningvoorraad. Het gaat hierbij om zaken als spouw- en vloerisolatie, kozijnen en glas, dakisolatie, ketels en zonnepanelen.

Wat op dit vlak heel goed werkt, weet Van Marrum intussen, is communicatie door onafhankelijke partijen. Met name een (één) loket bij gemeenten met een onafhankelijke energieadviseur. Subsidie is een onderdeel, geen doel op zich. Je hoeft niet alles uit te voeren.

Liefst 90 procent van de aanwezigen schaarde zich achter de stelling ‘dat de overheid een voortrekkersrol heeft bij de energietransitie’. Een enkeling – uit het lokaal bestuur – bood tegenspraak. Die vindt dat het een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Bovendien: welke overheid bedoelen we? De wethouder en de raad die wel duurzaam willen maar ook worden aangekeken op de lokale lasten? De rijksoverheid? Internationale afspraken?

Fotograaf: Alex de Vocht

Jan modaal


Zeker, er is druk van bovenaf. Maar de aanwezige bouwbedrijven zijn ‘gematigd enthousiast’ over wat zij op dit vlak meer zouden kunnen doen, vat de moderator samen. Of zoals één van hen het zei: “Er valt geen droog brood in te verdienen.” Zij zien Jan modaal ook niet zomaar 40.000 euro neertellen om zijn woonhuis energieneutraal te maken.

Natuurlijk gaat het ook om systeemkeuzes. Een aanpak op wijkniveau is van andere orde dan één energiezuinig object. Wat marktpartijen van de overheid nodig hebben? Een faciliterende houding. Sterke communicatie. Onpartijdigheid. En natuurlijk: samenwerking. In de Friese gemeenten mag het dan gerust om ‘groot denken en klein doen’ gaan. ‘Verbeter de wereld, begin bij jezelf’, concludeerde afdelingsvoorzitter Kees Jelsma van afdeling Bouwend Friesland.

‘Goed dat dit gesprek er is’, oordeelden de wethouders. ‘We hebben heel andere dingen gehoord’, constateerden de raadsleden. ‘Ik ga zeker in mijn eigen gemeente de raadsleden een keer aanschieten’, nam een marktpartij zich voor. En Bouwend Nederland nodigt nu al alle toekomstige bouwwethouders uit voor een Masterclass na de verkiezingen. Wordt vervolgd!

Tekst: Klaas Salverda