Nul-op-meter school kansrijke groeimarkt

Door Redactie Bouwmeesters , 07 juni 2018

Nul-op-meter school kansrijke groeimarkt

Den Haag gaat als eerste gemeente van Nederland alle 230 bestaande schoolgebouwen energieneutraal maken. Maar gemeenten elders in het land staan voor dezelfde opgave. Wethouder duurzaamheid Saskia Bruines van de Hofstad rept in een vraaggesprek met bouwendnederland.nl van een ‘enorme uitdaging’, ook voor de bouw. “Bij het investeren in verduurzamingstechniek vormen schoolgebouwen een interessante niche die tot nog toe onderbelicht lijkt. Grijp die kans, zou ik dus tegen de sector willen zeggen.”

Alle 230 Haagse schoolgebouwen energieneutraal vóór 2040, zo’n tien scholen per jaar, dat is behoorlijk ambitieus?

Ja, dit is zeker ambitieus. Maar wel haalbaar. Op het moment worden in Den Haag zo’n zes nieuwe schoolgebouwen per jaar gebouwd. De helft van deze ambitie willen we waarmaken door hogere energieprestaties te realiseren bij (vervangende) nieuwbouw. Met een investering in extra energiebesparende maatregelen kunnen de komende twee decennia al zo’n 120 schoolgebouwen (bijna) energieneutraal worden. De andere helft wordt gerealiseerd met aanpassingen aan bestaande schoolgebouwen. Door strategisch te plannen, bijvoorbeeld door aan te sluiten bij natuurlijke vervangingsmomenten, kunnen schoolbesturen de extra kosten en werkzaamheden beperken.

Legt Den Haag met dit plan de lat niet te hoog, gelet op de capaciteit in de markt?

De crux zit hem erin dat we nu beginnen, zodat we niet straks alle maatregelen in één keer hoeven te realiseren. Voldoende arbeidskrachten is inderdaad een belangrijk punt van aandacht, dat geldt voor de hele energietransitie. We zijn er dan ook trots op dat er op initiatief van de Haagse Economic Board met het (bouw)bedrijfsleven en ROC Mondriaan een Kennis- en Praktijkcentrum Energietransitie is opgericht om te werken aan voldoende en goed gekwalificeerde arbeidskrachten.

Hoe financiert Den Haag het plan?

De normbekostiging voor schoolgebouwen wordt jaarlijks geïndexeerd, waarmee we als gemeente voldoende budget blijven bieden voor kwalitatief goede schoolgebouwen. We moeten naast verduurzaming ook nog veel extra bouwen vanwege de bevolkingsgroei. Alle ideeën, zeker ook vanuit de markt, om het bouwtempo op schema te kunnen houden zijn dus zeer welkom!

Voor voldoende ‘handjes’ voor de uitvoering van het project zoekt u samenwerking met de onderwijswereld. Hoe pakt u dat aan?

Daar zijn we als gemeente al mee bezig. Samen met overheden, bedrijfsleven en opleidingen in de regio doen we dit in het zogenaamde Topoverleg Techniek. We stimuleren en financieren programma’s die bouw en techniek onder de aandacht brengen bij jongeren al vanaf het basisonderwijs. En behalve de jeugd proberen we ook volwassenen en nieuwkomers te interesseren voor bouw en techniek. Als docent, als begeleider of in de planning. Er is nu al een groot tekort aan technisch geschoold personeel in de bouw. Daarom is het zo belangrijk dat voldoende jongeren een technische opleiding volgen die goed aansluit op de wensen van de werkgevers. De technische vmbo’s en ROC Mondriaan werken samen, om de interesse voor techniek onder jongeren te stimuleren. ROC Mondriaan heeft bijvoorbeeld een Techniekinnovatiehuis opgericht. De komende jaren zal het aantal leerlingen dat die school hiermee bereikt stijgen naar twaalfhonderd. Dat is echt substantieel. De onderwijssector zal ook samen een plan opstellen om aanspraak te maken op een deel van de honderd miljoen euro die het kabinet landelijk beschikbaar stelt voor de versterking van het technisch vmbo. Inspelend op de duurzaamheidsopgave is er voor het vmbo ook een nieuwe module ontwikkeld. ROC Mondriaan heeft daarvoor, met steun van de Haagse Hogeschool, het voortgezet onderwijs en vierentwintig bedrijven, een aanvraag ingediend bij het Europees Fonds Regionale Ontwikkeling, voor het oprichten van het Kennis- en Praktijkcentrum Energietransitie wat ik eerder noemde.

Voorziet u in dit traject nog hobbels?

We ervaren bij dit alles wel een knelpunt. Veel werkgevers willen alleen jongeren in de Beroepsbegeleidende Leerweg (BBL) aannemen als ze het technisch vmbo hebben gevolgd. Dat is jammer, omdat er ook andere leerlingen zijn die interesse hebben in een technisch beroep. We willen hiervoor graag samen met het bedrijfsleven zoeken naar creatieve oplossingen. Denk bijvoorbeeld aan een zomerschool om leerlingen bij te spijkeren op het gebied van technische vaardigheden. Tenslotte biedt het verduurzamen van schoolgebouwen een kans om in te zetten in de onderwijssetting, bijvoorbeeld bij wetenschap & techniekonderwijs en bij natuur- en milieueducatie. Onze afdeling natuur- en milieueducatie onderzoekt op het moment de mogelijkheden om lesbrieven te ontwikkelen die hierop in spelen.

Hoe kan de bouwsector nog meer bijdragen aan het halen van de verduurzamingsdoelstelling voor schoolgebouwen?

We hebben op dit moment een grote behoefte aan integrale bouwconcepten specifiek voor energiezuinige schoolgebouwen. Scholen zijn een bijzonder type utiliteitsbouw, dat om specifieke oplossingen vraagt. Er is behoefte aan innovatie, maar ook aan maatwerk. Omdat dit nu landelijk speelt, ligt hier volgens mij een enorme uitdaging, die ook kansen biedt voor de bouw. Investeren in verduurzamingstechniek is voor de bouw volgens mij meer dan de moeite waard en schoolgebouwen vormen daarbij een interessante niche die tot nog toe onderbelicht lijkt. Daar ligt dus een kans. Grijp die, zou ik tegen de sector willen zeggen.”


ENERGIEZUINIGE BESTAANDE BOUW ONDERWIJS EN OPLEIDING

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters