Investeer meer in klimaatrobuust bouwen!

Door Redactie Bouwmeesters , 14 juni 2018

Investeer meer in klimaatrobuust bouwen!

Nu extra investeren in klimaatrobuust bouwen voorkomt voor een belangrijk deel de schadegevende effecten van klimaatverandering. Die oproep aan overheden en andere opdrachtgevers van (stede)bouwprojecten doet Hans Oosters, voorzitter van de Unie van Waterschappen. Oosters pleit in dit verband ook voor aanpassing van de bouwregelgeving. Bouwbedrijven roept hij op vanuit hun kennis en expertise opdrachtgevers (nog) meer bewust te maken van het belang dat nieuwbouw behalve energiezuinig ook extra bestand is tegen wateroverlast en hittestress.

Bij het inrichten van steden en landelijk gebied doorgaan op de oude voet, resulteert tegen 2050 in een schade van 70 miljard euro, waarschuwde recent onderzoeksinstituut Deltares. Oosters: “De uitdaging zit er voor stedenbouwers, ontwerpers en overheden in die enorme kostenpost voor een belangrijk deel te vermijden door nu extra te investeren in klimaatbestendig bouwen.” Hij stelt vast dat die boodschap als gevolg van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie bij veel gemeenten ondertussen is overgekomen: “De meeste gemeenten hebben het probleem nu stevig op de radar staan.”

Het vorig najaar gelanceerde Deltaprogramma behelst een gezamenlijk plan van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk dat de aanpak van wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen versnelt en intensiveert. Op grond van de laatste monitoring van de uitvoering van het programma signaleert Oosters dat inmiddels zeventig procent van alle gemeenten bezig is met het uitvoeren van de voorgeschreven stresstest. Eind 2019 moeten alle gemeenten die hebben uitgevoerd zodat ze uiterlijk in 2020 aan de slag kunnen met het daadwerkelijk aanpassen van gebouwen en de openbare ruimte.

Oosters over noodzakelijke maatregelen: “Vergroting van de dimensionering van riolering is als oplossing eindig. De afgelopen weken hebben we nog kunnen zien dat buien nu al dermate hevig zijn, dat er andere maatregelen getroffen moeten worden, ook door burgers zelf, want dat is natuurlijk ook een discussie: waar begint de eigen verantwoordelijkheid?”

Rond de eigen woning kunnen burgers in ‘versteende’ binnensteden zelf het nodige doen om te voorkomen dat bij een stortbui de riolering overstroomt en het water de huizen binnenloopt. Oosters: “Voor tuineigenaren geldt ‘tegeltje eruit, plantje erin’ zodat regenwater er weer direct in de bodem kan dringen.” Als andere bewoners-opties noemt hij de aanleg van groene daken, de dakgoot en regenpijp afkoppelen van het riool en aansluiten op een regenton, of hemelwater in een grindbassin in de tuin bergen zodat het ‘gecontroleerd’ naar de bodem kan afvloeien. Hiervoor bestaan stimuleringsregelingen van waterschappen en gemeenten. “In oude stadsdelen in Rotterdam proberen we dat collectief te doen, zoals met de aanleg van gemeenschappelijke binnentuinen en verdiepte waterpleinen.”

Oosters noemt ook de aanleg van hogere stoepranden en van parkeerplaatsen van waterdoorlatend materiaal.” Dus er gebeurt al veel. Maar wil je in deze wedloop aan de winnende hand komen, dan moet er nog veel meer uit de kast worden gehaald. Nog niet iedere gemeente is daar even voortvarend mee bezig. Terwijl dan het mes wel aan meerdere kanten snijdt. Want je voorkomt er veel schade mee zoals ook funderingsschade.” Rot van houten funderingspalen doordat de koppen boven de grondwaterspiegel uitsteken, vormt in delen van het land en zeker in oude steden in het westen nu al een ‘giga-probleem’, waarschuwt hij. “Stukje bij beetje wordt er al jaren met gemeenten en individuele huiseigenaren gewerkt aan funderingsherstel, maar potentieel zit er op dit vlak nog voor miljarden euro’s schade aan te komen. Als regenwater meer in de bodem kan infiltreren, verklein je het probleem. Daar valt dus heel veel voor te zeggen.”

De enorme woningbouwopgave van nu biedt volgens Oosters een mooie kans om van meet af aan klimaatrobuust te bouwen, “zowel qua locatiekeuze als qua manier van bouwen”. In het onlangs door minister Ollongren gepresenteerde Nationale Woonakkoord wordt groot belang gehecht aan zo’n slimme aanpak. Tegelijkertijd dringt Oosters “samen met Bouwend Nederland” aan op aanpassing van de bouwregelgeving: “Zodat het niet meer kan gebeuren dat bijvoorbeeld een ziekenhuis als gevolg van wateroverlast vier dagen buiten bedrijf is doordat allerlei vitale infrastructuur in de kelderverdieping staat, zoals het VUmc in Amsterdam drie jaar geleden overkwam. Met bouwregelgeving en beleid moeten we juist voorkomen dat we toekomstige generaties opzadelen met dit probleem.” 


WETGEVING

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters