Marktvisie: juridisch kader biedt handelingsruimte!

Door Redactie, 26 juni 2018

Marktvisie: juridisch kader biedt handelingsruimte!

Onder de titel ‘Het juridisch kader biedt handelingsruimte’ gingen Rijkswaterstaat en de markt op dinsdag 19 juni met elkaar in gesprek bij Bouwend Nederland in Zoetermeer. Conclusie na een inspirerende bijeenkomst: ja, er is meer mogelijk dan we denken. Maar we moeten het wel durven.

Tijdens de dialoogbijeenkomsten ‘Wetenschap ontmoet praktijk’ brengt Rijkswaterstaat markt en overheden bij elkaar om van en met elkaar te leren. Daarbij houdt de wetenschap de aanwezigen – veelal afkomstig uit het midden- en topsegment – een spiegel voor. Tijdens de bijeenkomst op 19 juni, die plaatsvond bij Bouwend Nederland in Zoetermeer, was die eer weggelegd voor Chris Jansen, hoogleraar privaatrecht – met als voornaamste rechtsgebieden aanbestedingsrecht en (bouw)contractenrecht – aan de Vrije Universiteit. Zijn stelling: het juridisch kader biedt handelingsruimte. En daar kunnen Rijkswaterstaat en de markt beter gebruik van maken.

Risico’s dragen

Jansen stelt dat het juridisch kader uiteindelijk helemaal niet het probleem is. ‘Daar zit genoeg ruimte. Alleen moet je die ruimte wel benutten.’ Dat kan volgens de hoogleraar door binnen de juridische kaders goede proceskeuzes te maken. ‘We willen allemaal dat projecten op tijd, binnen budget en zonder gedoe worden afgerond. Dat zal helaas niet altijd lukken.’ Hoe komt dat? ‘Bij grote infrastructurele projecten heb je pas na afloop 100% zekerheid over de gemaakte kosten. Maar we leggen het budget altijd al bij de start van het project – bij het tekenen van de contracten – vast. Daarbij maken we allerlei afspraken over mogelijke risico’s en voor wie die zijn. Tegelijkertijd maken we geen afspraken over het handelen bij problemen. Treden die op, dan proberen we die bij de ander op het bord te schuiven.’

Energie steken in pre-tenderfase

De hoogleraar pleit dan ook voor een paradigmashift. ‘Overheid en markt moeten veel meer energie steken in het maken van goede afspraken over de inrichting van de samenwerking. Het liefst zo vroeg mogelijk – in de pre-tenderfase. Als je dan goede keuzes maakt over het contracteringsproces, heb je al een wereld gewonnen.’ Daar is wel durf voor nodig. ‘Het gaat niet meer om jouw probleem versus mijn probleem, maar om gezamenlijke risicobeheersing. Dit geeft overheid en markt een prikkel om elkaar te helpen en informatie te delen. Dat is spannend. Maar weet dat het kan, dat die ruimte er is binnen de juridische kaders.’

Vertrouwde werkwijze loslaten

Daarna is het aan ‘de praktijk’ om te reageren op het betoog van Jansen. Jessie van der Linden, directeur inkoop en contractmanagement grote projecten en onderhoud bij Rijkswaterstaat, stelt dat het zaak is de vertrouwde manier van werken los te laten. ‘We moeten ons kwetsbaar durven opstellen door de markt te vragen ons te helpen. Dat zijn we niet gewend, dus dat is spannend.’ Theo Winter, lid Raad van Bestuur bij Dura Vermeer, zoekt het bij zichzelf. ‘In het kader van de Marktvisie hebben we intern een aantal sessies georganiseerd, waarbij we niet alleen met onze opdrachtgevers in gesprek gingen, maar ook met onze eigen opdrachtnemers. Dat was een eyeopener: als wij van Rijkswaterstaat vragen om te werken volgens het gedachtegoed van de Marktvisie, moeten wij dat ook uitdragen naar onze opdrachtnemers.’

Wij-zij-denken

Een ander inzicht dat wordt gedeeld, gaat over het ‘wij-zij-denken’. ‘Volgens Jessie van de Linden raakt dit inzicht de kern van de Marktvisie. ‘Over de inhoud praten lukt ons wel. Maar gaat het om het veranderen van houding en gedrag, dan wordt het spannend. Maar juist daarover moeten we met elkaar het gesprek aangaan: hoe doen we het met elkaar?’ Theo Winter sluit zich hierbij aan: ‘We moeten veel meer het “dappere gesprek” met elkaar durven voeren. En daarnaast: deel ook met elkaar wat goed gaat. Daar kunnen we veel van leren.’

Opdrachtgevers: durf om hulp te vragen

Aline Arends sluit de bijeenkomst af met haar eigen inzicht. ‘Mijn eerste impuls na zo’n bijeenkomst is dat ik het op me in laat werken, ga nadenken en met een voorstel kom voor hoe we verder moeten gaan. Maar vanavond heb ik geleerd dat opdrachtgevers om hulp moeten durven vragen. Daarom stel ik nu de vraag: wie gaat er, net als ik, aan de slag om de opbrengst van vanavond verder te brengen, zodat we over 5 jaar dit kruispunt zijn overgestoken. Ik doe dit graag samen. Mail mij via marktvisie@rws.nl 

Meer weten over de Marktvisie? Kijk op onze speciale themapagina of surf naar www.marktvisie.nu.


MARKT

Contactpersoon bij dit bericht

Harry Wisse

Accountmanager Bouw & Infra Groot