Tekort seniorenwoningen vraagt om regie

Door Redactie Bouwmeesters , 28 juni 2018

Tekort seniorenwoningen vraagt om regie

De centrale overheid moet gemeenten aansturen bij het wegwerken van het nijpende tekort aan seniorenwoningen. Gemeenten doen zelf veel te weinig om dat ‘gat’ tussen vraag en aanbod te dichten. Die oproep aan minister Ollongren van Binnenlandse Zaken doet directeur-bestuurder Liane den Haan van ANBO. Ter ondersteuning van de belangenbehartiging richting Den Haag roept zij bouwbedrijven op aan haar organisatie te laten weten als ze bij projecten voor seniorenwoningen tegen bestuurlijke obstakels oplopen: “In onze lobby kunnen wij daar wat mee.” 

Wakker worden

Er is nu een tekort aan tachtigduizend levensloopbestendige woningen, schat ANBO op basis van onderzoek van het ministerie van BZK. Den Haan waarschuwt dat dit tekort de komende tien jaar verdubbelt als er niets tegen wordt ondernomen. “Op basis van de demografische ontwikkeling weet je dat de vergrijzing de komende jaren gaat pieken en dat dit probleem op de woningmarkt dus alleen maar groter wordt.” Ze wijst er ook op dat de doorstroming op die markt stagneert en ouderen daardoor in te grote woningen blijven zitten. Tegelijkertijd stelt ze vast dat nog niet de helft van de gemeenten zicht heeft op de eigen woningvoorraad en op hoe die straks moet zijn. “Veertig procent van de gemeenten heeft een woonvisie. Slechts de helft daarvan doet daar echt wat mee. Maar nog niet één heeft een geïntegreerde woon-, zorg-en leefvisie. Terwijl gemeenten nu wel verantwoordelijk zijn voor al die terreinen. Ik denk dan, jongens wordt wakker, want de nood is en wordt nog hoger.”

Geld alleen niet genoeg

Het probleem oplossen met weer meer verzorgingshuizen, zoals hier en daar wordt bepleit, is volgens Den Haan geen optie: “Ouderen willen daar niet meer in wonen. Ze willen zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Verhuizen willen ze best wel, blijkt ook uit onderzoek, maar dan wel binnen hun eigen sociale omgeving, gelijkvloers, met voorzieningen in de buurt.” ANBO is blij met de 340 miljoen euro die het kabinet uittrekt voor het zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen. Maar voor de oplossing van het probleem is volgens Den Haan geld alleen niet voldoende: “Knellende wet- en regelgeving aanpassen is ook belangrijk wil je het probleem oplossen. Veel woningcorporaties hebben last van de verhuurderheffing. Dus schaf die ook af.”

Gemeenten doen te weinig

Kritisch is de belangenbehartiger voor senioren ook voor wat betreft de totstandkoming van nieuwe woonvormen zoals eigentijdse woonhofjes en de samenwerking die dit binnen gemeenten vereist. “Gemeenten moeten dat proces aanjagen door de regie te pakken, door met woningcorporaties en zorgaanbieders te bekijken hoe die er samen voor kunnen zorgen dat die nieuwe woonvormen er versneld komen. Want in de praktijk blijkt samenwerking tussen corporaties en zorgverleners nog weerbarstig. Alles is toch nog decentraal geregeld. Sommige gemeenten pakken dit al goed aan, maar de meesten zijn er nog te weinig of helemaal niet mee bezig. Daarom zou ik het heel fijn vinden als hier regie op komt door de centrale overheid. Dat die behalve geld beschikbaar stellen tegen gemeenten zegt wat er moet gebeuren en monitort dat die doelstellingen worden gehaald. Hoe gemeenten de uitvoering lokaal aanpakken is hun zaak, dat valt onder de gemeentelijke autonomie. Maar die schil van centrale regie eromheen is nodig, anders gebeurt er gewoon veel te weinig.”

Uitonderhandelen met VNG

ANBO kaartte de zaak destijds al aan bij toenmalig minister van Wonen Stef Blok en bij staatssecretaris Van Rijn, onder Rutte II verantwoordelijk voor ouderenzorg. Maar door de decentralisatie is de rol van de Rijksoverheid beperkt. “Het is iets wat je als centrale overheid moet uitonderhandelen met VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) . Dat gebeurt nog niet, maar ik hoop dat de minister het wel doet, want de urgentie is groot.”

Bouw laat je stem horen

“Laat je stem horen”, luidt ook de oproep van Den Haan aan de bouwsector. ”Ik weet dat veel bouwbedrijven heel ondernemend en creatief bezig zijn met nieuwbouw van seniorenwoningen en met het levensbestendig maken van bestaande woningen, maar die murw worden van de hindernissen die ze tegenkomen bij corporaties, gemeenten en zorgaanbieders. Ik zeg dan: meld dat ook bij ons, want daar kunnen wij in onze lobby richting Den Haag ook weer wat mee doen.”  


MARKT

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters