Levensloopbestendig bouwen: aan de bak!

Door Redactie Bouwmeesters , 13 september 2018

Levensloopbestendig bouwen: aan de bak!

Iedereen vindt de ouder wordende bevolking en wat dat betekent voor de woningmarkt een razend interessant thema. Maar overheid en bedrijfsleven spelen nog amper in op de kansen die de vergrijzing hier biedt. Dat vindt Atie Schipaanboord, coördinator collectieve belangenbehartiging zorg en wonen van de ANBO. “ Als het gaat om levensloopbestendig bouwen heeft Schipaanboord daarom ook maar één oproep aan gemeenten en de bouwsector: “Ga aan de bak!” Een regierol ziet ze daarbij voor de centrale overheid.

Ouderen raken beperkt in hun mogelijkheden, beginnen te vereenzamen. Maar woonwijken zijn er niet op ingericht om daar iets aan te doen, stelt Schipaanboord vast. “Wijken zijn functioneel nog te zeer ingericht voor gezinnen. Dus om te wonen en om ’s morgens naar je werk te gaan en de kinderen naar school te doen, meer niet. Niet om samen activiteiten te doen. Dat moet dus anders.”

Niet te idealistisch

“Laten we niet te idealistisch worden”, reageert ze op de vraag hoe het dan moet. “Een kleine groep ouderen ziet wat in hele vernieuwende concepten, maar de doorsnee Nederlandse oudere wil het liefst zo lang mogelijk in zijn eigen huis blijven wonen, en in zijn eigen wijk mocht die toch naar een andere woning moeten verhuizen. Dat betekent dus dat je vooral heel pragmatisch moet kijken naar hoe je die wijken moet inrichten zodat mensen elkaar makkelijker kunnen ontmoeten en samen activiteiten doen of een kop koffie drinken. Als je in die richting denkt, vind ik dat je al een hele stap zet, want dat gebeurt nog lang niet genoeg.”

Gezamenlijke moestuin

Schipaanboord noemt De Knarrenhof in Zwolle, seniorencomplex ‘de Leyhoeve’ in Tilburg en Groningen, en de wijk Bosdael in het Limburgse Reuver als mooie voorbeelden van wat appelleert aan hoe de ouderen van nu willen wonen. “Rijksbouwmeester Floris Alkemade kreeg met zijn prijsvraag WHO CARES voor nieuwe vormen van wonen en zorg ook ontzettend leuke ideeën binnen. Dus er gebeurt wel wat, maar nog maar mondjesmaat. Veel projectontwikkelaars en bouwers kijken toch nog alleen sec naar de woning en niet naar de omgeving eromheen. Terwijl je die twee dingen echt bij elkaar moet nemen. Dus ook kijken of er beweegruimte is om te sporten en of er groen is om lekker in te wandelen en elkaar te ontmoeten. Of een gezamenlijke moestuin, hoe leuk is dat niet.”

Zonder etiket ‘senior’

Schipaanboord benadrukt dat levensloopbestendig bouwen inhoudt dat een woning geschikt moet zijn voor jong en oud. “Je kan best huizen bouwen zonder dat je daar het etiket van senior aan hangt. Dus woningen die gewoon comfortabel zijn en geschikt voor meerdere leeftijden. Een brede gang of ruime badkamer is handig voor iemand met een rollator, maar ook voor als je kleine kinderen hebt.” Ze ziet daar een grote rol voor gemeenten: “Als de Rijksbouwmeester het kan, kunnen zij ook een prijsvraag voor zulke woningen en wijken uitschrijven. De Omgevingswet biedt daar straks ook alle ruimte toe. En hoe moeilijk is het dan om samen met woningcorporaties en financiers aan tafel te gaan zitten en plannen te maken.”

Wortel of stok

Omdat dit kabinet ook inzet opdat ouderen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen, zou Schipaanboord graag zien dat de Rijksoverheid de touwtjes meer in handen neemt. “Het betreft het mandaat van gemeenten, voor het Rijk is het dus best lastig om grip op te krijgen op wat er binnen gemeenten gebeurt. Maar gemeenten doen momenteel te weinig en dus is de vraag aan de

Rijksoverheid hoe die de regie kan nemen en de boel met een wortel of een stok aan de gang kan krijgen. Tot nu toe zie ik dat de overheid wel richting aangeeft, zoals in de stukken van Ollongren (minister van BZK) en De Jonge (Volksgezondheid), maar vind ik dat diezelfde overheid toch nog vooral op zijn handen blijft zitten.”

Investeringsfonds

De 340 miljoen euro die het kabinet voor drie jaar uittrekt om het voor ouderen makkelijker te maken zelfstandig thuis te blijven wonen, noemt Schipaanboord “een worteltje”: “Het is vanuit mijn positie moeilijk in te schatten of dat genoeg is. Woningcorporaties hebben natuurlijk zelf ook middelen. Een grotere wortel om die in beweging te krijgen zou kunnen zijn om iets met de verhuurderheffing te doen. Maak daar bijvoorbeeld helemaal of voor een deel een investeringsfonds van, zodat daar mooie woonprojecten uit kunnen voortkomen.”


ENERGIEZUINIGE NIEUWBOUW DUURZAME BOUWPROCESSEN WONINGMARKT

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters