COLUMN / Uitgetafeld

Door Ellen van Bueren , 08 november 2018

COLUMN / Uitgetafeld

In Nederland Transitieland zijn we kampioen tafelen geworden. Tafelen met mooie vergezichten is een noodzakelijke bezigheid als je samen ingewikkelde problemen moet oplossen. Maar tafelen kost ook tijd, zeker als je met afruimen wacht tot iedereen is uitgegeten. En om nog maar even in de metafoor te blijven: deze week barstte een discussie los die de energietafel weer terugbrengt naar het voorgerecht, daar waar we eigenlijk al aan de afwas hadden moeten staan.  

De risico’s van kernenergie komen in een ander daglicht te staan nu de effecten van klimaatverandering alom zichtbaar zijn: Flash floods in ItaliĆ«, een tropische storm in Portugal, bosbranden in Zweden, droogte in Engeland. In Nederland haalden we opgelucht adem toen we dankzij Ruimte voor de Rivieren de voeten droog hielden. Een paar maanden later kampen we met een drooggevallen binnenvaart.

Maar zelfs als kernenergie als alternatief uit de discussie rolt, zijn we minstens tien jaar verder voordat we die energie kunnen benutten. Tien jaren waarin we allerlei beslissingen nemen die het gebruik van materialen, energie en andere grondstoffen voor de volgende decennia vastleggen. Denk alleen al aan de miljoen woningen. Gemeenten en woningcorporaties beginnen alvast met het afkoppelen van het gas. Al deze processen vragen nu en morgen om beslissingen; beslissingen die vaak lange termijn effecten hebben. Grote vraag is dan ook wat we vandaag en morgen al kunnen doen om een bijdrage te leveren aan de transities. In het kielzog van de transitietafels ontstaat er zo een ander circuit: actiegericht, de blik op de kortere termijn.

Zo ook Platform CB’23, gericht op het ontwikkelen van acties voor Circulair Bouwen voor de komende vijf jaar. In drie actieteams werkt een brede vertegenwoordiging van de bouwsector samen aan een conceptueel raamwerk (wat is circulair bouwen?), ‘meten’ (hoe kun je circulair bouwen meten?) en paspoorten (hoe kun je circulaire informatie vastleggen en uitwisselen?). Een verademing tussen al het tafelgeweld. We hebben twee werksessies erop zitten: handen uit de mouwen. De zin van het leven is niet ter sprake gekomen, voor verheerlijking van het grote einddoel was evenmin ruimte. Waar wel ruimte voor was: input vanuit de eigen ervaring, praktische voorbeelden om te verduidelijken waar de pijn of kans zit, en een zich uitkristalliserend beeld van scope, doel en samenhang van de acties. De bouw heeft al eerder, in de jaren 1990 op het vlak van duurzaam bouwen, laten zien dat het ondanks al het conservatisme best snel flinke stappen kan nemen. Ook toen lagen daar geharmoniseerde, breed gedragen afspraken aan ten grondslag, grotendeels vrijwillig, maar wel met de hete adem van mogelijke regelgeving in de nek. Tijd voor een vergelijkbaar een-tweetje, met korte klappen de transitie in. 


DUURZAAMHEID

Over de auteur

Ellen van Bueren

Hoogleraar Urban Development Management