Team Vier onderzoekt uitblijven verduurzaming bij woningcorporaties

Door Helen Visser , 16 maart 2016

Team Vier onderzoekt uitblijven verduurzaming bij woningcorporaties

In het Energieakkoord is afgesproken dat de Nederlandse woningcorporaties streven naar een huurwoningvoorraad met gemiddeld energielabel B in 2020. In de huidige situatie heeft echter nog geen kwart van de woningen dat; het tempo van verduurzamen ligt vooralsnog te laag om de doelstelling voor 2021 te behalen. Onderzoeksbureau Team Vier zocht in opdracht van Bouwend Nederland en UNETO-VNI uit hoe dat komt.

De Nederlandse woningcorporaties bezitten ruim 31 procent van de hele huizenvoorraad: zo’n 2,4 miljoen woningen. 76,1% van deze woningen heeft energielabel C of lager. In het huidige tempo wordt de in het SER-Energieakkoord vastgelegde ambitie van een gemiddeld energielabel B in 2021 niet gehaald. Daarom hebben Bouwend Nederland en UNETO-VNI opdracht gegeven uit te zoeken wat de oorzaken zijn van de uitblijvende verduurzaming van de huizenvoorraad van woningcorporaties.

Resultaten

Uit het onderzoek van Team Vier blijkt dat het ontbreken van financiële middelen een belangrijke reden is voor het uitblijven van verduurzaming. Drie op de vijf corporaties geven wel aan binnen een jaar in te gaan zetten op duurzaamheidmaatregelen die iedere woning voorzien van minimaal energielabel B. Een op de vijf wil dit binnen twee tot vijf jaar gaan doen. Maar beheersing van woonkosten bepaalt veel sterker de besluitvorming dan verduurzaming. Drie op de vijf corporaties vinden dat huurders moeten meebetalen aan verduurzaming, meestal in de vorm van hogere huurlasten. Huurders lijken echter alleen onder een aantal strikte voorwaarden hiertoe bereid.

Huurders vinden duurzaamheid wel degelijk belangrijk, zegt Team Vier. Maar zij investeren per definitie bijna nooit, omdat men bij het verlaten van een huurwoning de investering verliest. De onderzoekers suggereren dat die bereidheid zou kunnen toenemen wanneer er in overleg tussen woningcorporatie en huurder meer duidelijkheid komt over verbetering van wooncomfort, mogelijkheden, kosten en financiële compensatie bij het verlaten van de woning.

Financiële en organisatorische barrières

De ambitie van gemiddeld energielabel B in 2021 voor alle corporaties lijkt (vooralsnog) niet realistisch. Het gemiddelde jaarlijkse budget voor verduurzamen is te beperkt om grote stappen te maken. De Energieprestatievergoeding (EPV) kan ruimte bieden, maar slechts één op de vijf corporaties geeft aan gebruik te gaan maken van deze vergoeding. Bovendien geldt deze alleen voor Nul-op-de-Meter-renovaties, waarvoor lang niet al het corporatiebezit geschikt is.

Bouwend Nederland vindt dat de effecten van de verhuurderheffing voor investeringen van corporaties nauwkeurig in kaart moeten worden gebracht. “Als blijkt dat de investeringen van corporaties hierdoor structureel lager uitvallen, dient de verhuurderheffing te worden teruggedraaid of aangepast”, zegt Helen Visser van Bouwend Nederland. “Belangrijk is ook dat corporaties verduurzaming een serieuze plek geven in hun portefeuillestrategie, strategisch voorraadbeheer en meerjarenonderhoudsplanning.” In samenwerking met Aedes en VNO NCW wil Bouwend Nederland de mogelijkheden verkennen om de financiële en organisatorische barrières voor verduurzaming zo veel mogelijk weg te nemen.

“Technisch is veel mogelijk”, vervolgt Visser. “Een of meerdere labelstappen, direct renoveren naar Nul-Op-De-Meter of sloop en zeer energiezuinige nieuwbouw. Corporaties maken hierin hun eigen afweging. Een goede analyse van het bezit is essentieel voor een haalbare verduurzamingstrategie. Corporaties kunnen dit zelf uitrekenen of uitbesteden. Wenselijke is de inzet van bestaande of ontwikkeling van nieuwe tools waarmee corporaties en/of bouwbedrijven snel inzicht hebben in een realistisch verduurzamingsplan. Om het tempo van verduurzaming te versnellen is het belangrijk dat er financiële barrières worden weggenomen, er een goede analyse wordt gemaakt van corporatiebezit, en we verder innoveren en kennis delen.”


DUURZAAMHEID ENERGIEZUINIGE BESTAANDE BOUW WONINGMARKT

Over de auteur

H. (Helen) Visser

Accountmanager