Ontschot financiering nieuwbouw scholen!

Door Redactie Bouwmeesters , 20 april 2017

Ontschot financiering nieuwbouw scholen!

De bouw van een ‘school van de toekomst’ strandt vaak nog op de verzuilde financiering van schoolgebouwen. Ontschot dus die financiering, zodat er extra geld vrijkomt voor de hogere bouwkosten van die nieuwe schoolgebouwen en de belastingbetaler daarna meeprofiteert van de lagere exploitatiekosten. Die oproep aan het nieuwe kabinet doet architect-directeur Wilco Scheffer van BDG Architecten. De school van de toekomst was ook het onderwerp van de uitzending van BNR Bouwmeesters van woensdag 19 april. 

Ruimschoots

De financierbaarheid van nieuwe schoolgebouwen is vaak nog lastig, legt Scheffer uit: “Politici hebben de mond vol van duurzaamheid, maar op het moment dat de portemonnee moet worden getrokken, is er niemand thuis. Terwijl je de investering bij de exploitatie over dertig jaar ruimschoots terugverdient.” Hij legt uit dat het probleem vooral speelt bij de nieuwbouw en ook renovatie van basis- en middelbare scholen. Omdat gemeenten voor die scholen verantwoordelijk zijn voor de huisvesting en voor debouwkosten en schoolbesturen voor de exploitatiekosten.

Frustrerend

“Daarbij is dus sprake van een soort verzuiling. En met die schotten tussen potjes en doordat iedereen heel strak op zijn eigen potje zit, is het heel moeilijk afspraken maken over een project inclusief levensduur. Terwijl we als ontwerpers de kennis hebben om het te maken en we ook kunnen aantonen dat het geld oplevert. Heel frustrerend dus.”

Raketwetenschap

Een struikelblok is volgens Scheffer ook dat gemeenten bij de nieuwbouw van scholen uitgaan van historische budgetten. “Terwijl eigentijdse schoolgebouwen gewoon meer geld kosten, maar wel met de wetenschap dat je het later bij de exploitatie dik terugverdient.” Nu hebben die meerkosten volgens hem nog vooral te maken met dat er in gebouwen steeds meer installaties komen. “Als architect ben je niet altijd even blij met dat al dat geld naar techniek boven plafonds verdwijnt. Al die installaties snoepen een steeds groter deel van het budget op, niet alleen in aanschaf maar ook in gebruik. Het inregelen ervan wordt ook steeds ingewikkelder. Ik denk dat het uitgangspunt voor een schoolgebouw juist moet zijn dat het allemaal niet te raketwetenschap-achtig is en dat je het binnenklimaat zoveel mogelijk op een natuurlijke manier regelt zonder al teveel techniek. Dat is qua onderhoudskosten veel voordeliger.”

Doorsijpelen

De nieuwbouw voor de agrarische hogeschool in Dronten noemt Scheffer een mooi voorbeeld van een school van de toekomst. Zijn bureau ontwierp een zeer energiezuinig schoolgebouw volledig binnen een glazen kas. De financiering binnen het gestelde budget vormde geen probleem, ook omdat hogescholen zelf over die financiering gaan. Als ander voorbeeld noemt hij het ontwerp voor de Stoas Vilentum Hogeschool in Wageningen, met een niet-hiërarchische cilinder-structuur op ‘een groene terp’. Scheffer: “Je ziet dat ideeën die zijn ontwikkeld voor de nieuwbouw van hogescholen en universiteiten langzaam doorsijpelen naar het lager onderwijs.”

Optelsom

Schoolgebouwen voor het lager onderwijs worden volgens Scheffer zo ook steeds meer een optelsom van verschillende soorten plekken waar leerlingen onderwijs kunnen genieten. Wel nog gewoon klassikaal, maar met ook tussenvormen zoals open ruimtes met allerlei soorten meubilair, ruimtes voor kleinere groepjes en aparte studieplekken. ”We zitten middenin een groot veranderingsproces. Vroeger zaten we met z’n dertigen in de klas en waren we allemaal hetzelfde, terwijl het tegenwoordig veel meer maatwerk is. Met laptop en iPad kun je nu ook overal lesprogramma’s ophalen en zelfstandig of met elkaar opdrachten doen.” Zelf paste zijn bureau deze ideeën onder meer toe in het ontwerp voor de nieuwbouw van de 2College Jozefmavo in Tilburg die deze zomer wordt opgeleverd.

Voorop

Scheffer geeft aan dat dankzij het Programma van Eisen Frisse Scholen het energieverbruik en binnenklimaat van veel bestaande scholen de afgelopen paar jaar ook flink is verbeterd. En volgens Europese regelgeving moeten scholen vanaf 2016 (bijna) energieneutraal worden ontworpen. Scheffer: “Als welvarend land moeten we hierin gewoon voorop willen lopen. Gebouwen die energieneutraal zijn of energie opleveren moeten de standaard worden. Daar moet gewoon geld voor worden vrijgemaakt. Daarom is het ook zo belangrijk dat die schotten tussen die verschillende potjes verdwijnen.”
 


MARKT

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters