Bouwcontract Mall NL uniek voor ons land

Door Redactie Bouwmeesters , 28 juni 2017

Bouwcontract Mall NL uniek voor ons land

“Uniek in Nederland”, noemt bij Ballast Nedam adjunct-directeur realisatie Gerrit Salentijn het contract voor de bouw van Mall of the Netherlands. Gebruikelijk bij een groot project als dit is dat een hoofdaannemer die het werk uitvoert, met inschakeling van onderaannemers. Maar bij de bouw van het megawinkelcentrum bij Den Haag voeren tien nevenaannemers waaronder Ballast Nedam het werk gezamenlijk uit. 

Uitzonderlijk

Ballast Nedam is wel gewend te werken met nevenaannemers, legt Salentijn uit. Bijvoorbeeld in de situatie waar het bedrijf zelf van een project het bouwkundige deel doet en een collega-aannemer het installatie-deel. “Maar deze aanpak met zoveel nevenaannemers zonder dat er één expliciet is aangewezen als coördinator, is wel uitzonderlijk. In Nederland hebben we dat nog niet eerder meegemaakt.”

Voordeel

Salentijn is projectdirecteur voor de bouw van het casco van de Mall of the Netherlands waarvoor de oplevering gepland staat voor 2019. Hij legt uit dat voor opdrachtgever Unibail-Rodamco het laten uitvoeren van opdrachten door combinaties van nevenaannemers niet nieuw is: “Ik weet dat bij projecten voor winkelcentra elders in Europa het bedrijf ook voor die aanpak koos. Het stelt je als opdrachtgever in staat delen van een project in een later stadium aan te besteden. Voor de zeer dynamische retailmarkt is dat een voordeel. Die markt ziet er over een paar jaar ongetwijfeld weer anders uit dan nu, maar hoe weet niemand zeker. Als investeerder wil je bij de bouw van een winkelcentrum dus tijdens de rit nog delen van het ontwerp kunnen omgooien en dan pas een aannemer invliegen.”

Packages

Het Mall of the Netherlands-project betreft de uitbreiding en verbouwing van het winkelcentum Leidsenhage tot ‘het grootste winkelcentrum van Nederland’ (117.000 m2). Salentijn legt uit dat van het project de bouw van het casco, gevels en daken en van de installaties in maart in zeven ‘packages’ is uitbesteed, maar de afbouw van het complex nog niet: “Dat zit nog in de ontwerpfase. Wie dat gaat doen is nog niet bekend.” De geselecteerde combinatie van nevenaannemers bestaat naast Ballast Nedam uit Vlasman (sloop), Sterk (bouwkuip), TGM (gevel), Boon Edam (tourniquets), Otis (liften en roltrappen), Energie Techniek (energiesystemen), Trigion (sprinkler-installaties), Hoogendorn (sanitair), en Roodenbrug (installatie).

Haarlemmerolie

De bouw van het casco door Ballast Nedam (een noordelijk en een zuidelijk deel) betreft twee packages. Salentijn: “De opdrachtgever heeft ervoor gekozen om de packages van gevelbouwer TGM en van Boon bij ons deel van het werk onder te brengen, en voor een deel ook die van Sterk. In de praktijk nemen wij in de combinatie als bouwkundig aannemer dus het voortouw, wat we ook gewend zijn.” Het projectbureau dat de opdrachtgever ook aanstelde, draagt, legt hij uit, geen verantwoordelijkheid maar moet de aannemers faciliteren: “Dat moet zeg maar als Haarlemmerolie functioneren en ervoor zorgen dat de samenwerking tussen ons als bouwers vlot verloopt.”

Risico

De projectdirecteur geeft aan dat het werken met nevenaannemers in plaats van met een hoofdaannemer die de regie voert, voor de opdrachtgever het risico inhoudt dat de onderlinge samenwerking op de bouwplaats niet soepel loopt. “Contractueel kun je dat wel goed hebben geregeld, maar als een van de partijen toch gaat dwarsliggen, heb je wel een probleem.” Maar dit is bij Mall of the Netherlands niet aan de orde, verzekert hij: “Alle partijen staan open voor elkaar en samen regelen we het.”

Flexibel

Hij legt ook uit dat de opdrachtgever bij de uitvraag voor het project extra heeft benadrukt dat kunnen omgaan met onverwachte wijzigingen in het ontwerp een belangrijke vereiste was om de opdracht te krijgen. “Contractueel moeten we daar dan flexibel op inspelen, waarbij de financiële gevolgen van zo’n gewijzigde uitvraag wel voor rekening zijn van de opdrachtgever.” Nieuw is dit allemaal niet voor Ballast Nedam: “Bij de bouw van andere winkelcentra speelt dit ook, en ook in andere marktsegmenten zoals bij de bouw van ziekenhuizen. Dan moet er ook opeens weer van alles anders omdat er een nieuw model MRI-scan in moet.”

Nano-techniek

Echt innovatief aan Mall of the Netherlands vindt Salentijn de gevel die naar het ontwerp van architect MVSA als een reusachtige golvende ‘voile’ het hele complex omvat. “De gevel is van drie tot vier centimeter dik beton in een speciale kleur en onderhoudsarm dankzij nano-techniek. Het wordt in een prefab-fabriek gemaakt in 3D-mallen, want geen stukje van die voile is recht. En dan moet het op de bouwplaats nog netjes worden opgehangen ook. Noem dat maar een leuke uitdaging.”

Omgevingsmanagement

Ook een hele kluif voor de uitvoerders wordt het dat het bestaande winkelcentrum Leidsenhage gedurende de bouw open blijft. Slechts een deel ervan zal worden gesloopt. De rest wordt gerenoveerd en uitgebreid met veel nieuwbouw. “We moeten bij de bouw dus continu rekening houden met winkelend publiek, met de aan- en afvoer voor winkels en met dat ontsluitingswegen open blijven, want de brandweer moet er ook kunnen blijven komen. Dat zal dus veel vragen van ons omgevingsmanagement.” 


AANBESTEDEN

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters