Stad klimaatbestendig vergt totaalaanpak

Door Redactie Bouwmeesters , 07 september 2017

Stad klimaatbestendig vergt totaalaanpak

Onderdeel van het Deltaprogramma 2018 dat op Prinsjesdag wordt gepresenteerd, is dat alle gemeenten in het land in 2018 aan de slag gaan met het klimaatbestendig maken van hun leefomgeving. Edward Stigter, directeur Beleid Gezonde en veilige leefomgeving bij Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) pleit daarbij voor een integrale aanpak. Omdat adaptieve maatregelen goed te combineren zijn met maatregelen als het gasloos maken van woonwijken en met energiebesparing. Stigter ziet voor de bouwsector een voortrekkersrol bij concrete projecten.

Landdekkende aanpak

De helft van alle gemeenten heeft volgens Stigter de opgave van het klimaatbestendig maken van de woon- en leefomgeving al opgepakt. De komende maanden gaat de VNG in alle regio’s samen met waterschappen en provincies de boer op om ervoor te zorgen dat die andere helft ook klaar is om in 2018 aan de slag te gaan. “Doel is een landdekkende aanpak van klimaatadaptatie doordat iedere gemeente ermee aan de slag gaat, in regionaal verband omdat het vraagstuk per regio verschilt. In de klei, het veen of het zand, het vergt telkens een andere aanpak.”

Reëel vraagstuk

De VNG gaat het land in omdat de vraagstukken rond klimaatadaptatie op het bordje liggen van gemeenten en waterschappen. Er wordt nu gewerkt aan een stresstest om het effect van extreme regenval en ook hittestress en droogte in elke gemeente zelf in beeld te brengen. Aan de hand van parameters als de ondergrond ter plaatse, de toegepaste bestrating en mate van ‘verstening’, en de capaciteit van het rioleringsstelsel. Stigter: “Die tool is een hulpmiddel om het onderwerp bij gemeenten geagendeerd te krijgen. Dus dat het niet iets abstracts is of van de lange termijn, maar een reëel vraagstuk, met echte stortbuien die weer zullen gaan vallen en waarschijnlijk ook in hun eigen regio.”

Bewustwording

Wat al flink aan de bewustwording heeft bijgedragen waren de hoosbuien die in de zomer van 2016 in Zuidoost-Brabant in een paar uur tijd voor extreme wateroverlast zorgden. “Zeker in dat deel van Brabant hoef je weinig bestuurders meer te overtuigen van het effect van hevige regenval. En met 700 miljoen euro verzekerde schade kregen de Verzekeringsmaatschappijen toen ook echt oog voor dit vraagstuk.” Goed aan de Bouwagenda vindt Stigter dat daarin ook de koppeling wordt gelegd tussen de verschillende bouwkundige opgaven waar gemeenten voor staan, zoals energiebesparing, klimaatadaptatie, gasloos bouwen en de zorg voor een betere ontsluiting: “Bij gemeenten komt dat allemaal samen. Daar zou het dus eigenlijk ook allemaal integraal moeten worden opgepakt.”

Meer groen en water

De bouwsector kan volgens Stigter een voortrekkersrol bij het van de grond krijgen van klimaatadaptatieprojecten: “Vooral omdat het vraagstukken betreft waarbij lang nog niet alles is uitgekristalliseerd. Gemeenten zijn echt nog op zoek naar antwoorden en dan helpt het als ze gebruik kunnen maken van kennis van marktpartijen zoals de gww-sector.” Oplossingen die hij zelf nog noemt, betreffen het isoleren van woningen tegen zomerse hitte. En zeker bij stedelijk verdichten pleit hij voor extra groenvoorzieningen en waterpartijen en voor ook groen op daken, omdat dit het effect van opwarming vertraagt. Als voorbeelden van steden die met klimaatadaptatie al flink aan de weg timmeren, noemt hij Rotterdam, met onder meer de aanleg van waterpleinen, en Deventer met bestratingen van poreuze betonblokken. “Maar het gaat niet alleen om grootschalige oplossingen. Tegengaan van verstening van tuinen zet ook zoden aan de dijk. Daar kun je als gemeente afspraken over maken met bewoners. Bouwmarkten springen daar al op in, met korting op poreuze tuintegels.”


KLIMAATADAPTATIE BEBOUWD GEBIED

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters