COLUMN / De uitverkoop is begonnen. En zonder maatregelen is Nederland binnenkort uitverkocht.

Door Desirée Uitzetter , 07 september 2017

COLUMN / De uitverkoop is begonnen. En zonder maatregelen is Nederland binnenkort uitverkocht.

We staan voor een enorme woningopgave in Nederland. De woningmarkt draait door en vraagt om substantiële ingrepen om de voorraad snel en gedegen te vergroten. Je ziet het aan de signalen: steeds meer mensen hebben moeite om een huis te kopen, de huizenprijzen stijgen – zelfs tot zo hoog dat er steeds vaker boven de vraagprijs wordt geboden –, bouwkosten lopen op en er is een gebrek aan goed geschoold personeel. Het wordt hoog tijd voor maatregelen.  

Hoe gaan we er op dit moment mee om? Helaas overheerst momenteel het kortetermijndenken, ontstaan vanuit de crisis. De regie op de woningmarkt is in Nederland in de afgelopen jaren gedecentraliseerd, regio’s pakken zaken ieder voor zich ‘plotsgewijs’ aan. Afzonderlijke woningbouwprojecten worden één voor één in productie gebracht maar kosten vervolgens veel tijd en geld. Wat er daadwerkelijk wordt gerealiseerd, is een druppel op een gloeiende plaat. Er is in de afgelopen jaren nauwelijks gewerkt aan grootschalige projecten. En kijkend naar Nederland als geheel, wordt er in alle segmenten structureel te weinig gebouwd. Het staat vast: we moeten een grote inhaalslag maken. Er moeten tenslotte tot 2030 nog 1 miljoen woningen bij.

Hoe moet het dan wel? Laten we eens kijken naar de ruimte die Nederland biedt als geheel. Je kunt ons land eigenlijk, zeker in internationaal perspectief, beschouwen als één grote stad. Dan is de vraag: hoe kunnen we de bestaande ruimte maximaal benutten en waar is er ruimte voor nieuwe initiatieven? In maart dit jaar kwamen we met inzichten over de mate waarin we bestaande steden kunnen ‘transformeren’, om nieuwe woningen te creëren. Dat is één punt van de taart die we moeten aansnijden om steden leef- en bewoonbaar te houden. Daarnaast is het van belang om verouderde gebieden te verduurzamen en dichter te bouwen daar waar het kan, met behoud van onze waardevolle, groene gebieden. Maar we moeten ook serieus kijken naar geconcentreerde nieuwbouw op nieuwe plekken – om te voorkomen dat de geleidelijke uitdijing van steden de norm wordt en we ongemerkt verrommeling stimuleren. We hebben die nieuwe locaties gewoon nodig, die we zorgvuldig moeten plannen – met alle aandacht voor duurzaamheid, energietransitie en mobiliteit – zodat we woonmilieus creëren waar mensen tot in de verre toekomst graag willen wonen.

Ik pleit voor een integrale visie, structurele maatregelen en grote investeringen om de woningopgave aan te pakken. Het is goed dat er een nieuwe Omgevingsvisie komt. Plannen worden daarmee integraler van karakter. Maar er is meer actie nodig. Ik mis hierin een regierol, die het Rijk logischerwijs op zich zou moeten nemen. Wonen hoort hoog op de nationale agenda thuis. Het is tenslotte een basisbehoefte van ons allemaal.

Laten we met z’n allen uit de korte termijn-postcrisis-denkmodus stappen en overgaan tot het nemen van maatregelen. Met geïntegreerde denken als de norm, met goed oog voor de langetermijneffecten. Wie maakt zich hier met mij sterk voor? Ik roep op dat iedereen die hier invloed op heeft, die uit te oefenen om ervoor te zorgen dat we samen knopen gaan doorhakken en het Rijk zich bewust gaat worden van deze prangende kwestie. Anders is Nederland over een paar jaar uitverkocht.
 


WONINGMARKT

Over de auteur

Desirée Uitzetter

Sociaal geograaf