Themabijeenkomst Luchtdicht (ver)bouwen: "Het zit er wel, maar het werkt niet."

Door J. (Johan) Jongejan , 03 oktober 2017

Themabijeenkomst Luchtdicht (ver)bouwen:                     "Het zit er wel, maar het werkt niet."

Met de strenger wordende eisen betreffende de energieprestatie van gebouwen neemt het belang van het ‘goed en deugdelijk’ aanbrengen van isolatie en luchtdichting toe. Door prestatiemetingen komen gebreken in de isolatie en de luchtdichtingen feilloos aan het licht. Op de bouwplaats is men zich niet altijd voldoende bewust van de gevolgen van gebreken in isolatie en luchtdichting.

Een relevant onderwerp dus tijdens de themabijeenkomst van de afdeling Midden-Holland afgelopen donderdag, 28 september. Zo’n themabijeenkomst kenmerkt zich door aan het einde van een werkdag om 16:00 aan te kunnen sluiten bij een sessie bij Bouwmensen Midden-Holland waar een expert binnen het thema een interactieve presentatie-workshop verzorgt van 90 minuten. Deelnemers aan zo’n sessie gaan met meer kennis naar huis als dat ze binnengekomen zijn. En dat past mooi binnen het speerpunt ‘kennisverrijking’ wat het bestuur van de afdeling Midden-Holland nastreeft. De themabijeenkomsten worden dan ook goed bezocht.

Balans van gebouwen anders
Expert en spreker Willem Koppen, directeur van Koppen Bouwexperts BV, legde donderdag uit dat de problemen die ontstaan zijn op het gebied van luchtdicht bouwen door onszelf in het leven zijn geroepen. Zonder ons daarvan bewust te zijn, hebben we immers de balans van het gebouw veranderd toen we overschakelden van hogetemperatuur-verwarming naar lagetemperatuur-verwarming. “Werd vroeger een gebouw verwarmd met behulp van hoge temperaturen van circa 90 graden , gebeurt dat tegenwoordig veelal bij energiezuinige woningen met lage temperaturen van circa 30 graden zoals bij vloerverwarming het geval is. Doordat de balans is veranderd, wordt de invloed van een luchtlek groter”, aldus Koppen.

Gezond leefklimaat
Alvorens video’s met praktijkvoorbeelden te laten zien van aangetroffen ‘lekken’ en de oorzaken leerden de aanwezigen eerst meer over de betekenis van ventilatie en isolatie in een woning of gebouw. Wat maakt het leefklimaat in een gebouw gezond? En door welke factoren wordt dat be├»nvloed? Welke relatie is er bijvoorbeeld tussen ventilatie en schimmel of vocht? Of tussen ventilatie en de stof radon of formaldehyde? Op de opmerking van een deelnemer dat het bouwbesluit daar toch in voorziet stelde Willem de vraag terug: “Het bouwbesluit geeft slechts de minimale eisen aan. Stel dat uw longen volgens de minimale eisen van het bouwbesluit zouden zijn gemaakt. Wilt u dat?”.

Metingen liegen nooit
Koppen Bouwexperts BV is al jarenlang actief als onafhankelijk bouwkundig expertisebureau en maakt zich sterk voor bewustwording in de bouwkolom met als doel het verbeteren van de bouwkwaliteit. Het treed op als deskundige bij arbitragezaken in geval van klachten, schades en geschillen. Met die ervaring beschikte Willem in zijn presentatie over een hele reeks video’s van metingen die zijn bedrijf in gebouwen heeft uitgevoerd om de luchtdichtheid en isolatie te testen. En de getoonde video’s laten zien dat zo’n meting met behulp van een warmtecamera of rookmachine altijd gelijk heeft: het lekt of het lekt niet. Tijdens de themabijeenkomst werden talloze video’s vertoond van situaties  in het bouwproces die de aanwezigen herkenden.

Geen opzettelijke bouwfout
In de meeste gevallen kon Willem de (vaak eenvoudige) oorzaak van een lek toedichten aan een gevolg van onwetendheid en onbekwaamheid. Isolatiemateriaal wat bijvoorbeeld niet goed genoeg aansluit, luchtventilatieroosters die onjuist gemonteerd zijn, ramen die met de binnenzijde naar buiten gemonteerd waren. En bij elke video trok de zaal onder leiding van Willem de gezamenlijke conclusie: “Het zit er dus wel, maar zoals het er nu zit werkt het niet”.

Theorie en prestatie
Er is volgens Willem geen kloof tussen theorie en praktijk, maar er is wel een kloof tussen theorie en prestatie. Dat was de belangrijkste les die de deelnemers leerden. Welke prestatie vraag je van jezelf of van je eigen mensen als het gaat om goed en deugdelijk bouwen? Maar, net zo belangrijk, welke prestatie vraag je van je leverancier van bijvoorbeeld die dakkapel of beglazing? Jij wordt namelijk als aannemer uiteindelijk aangesproken bij een gebrek bij binnen de gebouwprestatie.



Over de auteur

J. (Johan) Jongejan