Bouw helpt andere sectoren aanbesteden

Door Redactie Bouwmeesters , 12 oktober 2017

Bouw helpt andere sectoren aanbesteden

De bouw kan andere bedrijfssectoren helpen bij het verbeteren van de aanbestedingspraktijk. Zo kan Bouwend Nederland ander brancheorganisaties helpen met het opstellen van paritair opgestelde inkoopvoorwaarden, zoals de bouw die met de UAV kent. Dat is een positieve uitkomst van het traject Beter Aanbesteden waarvan de actie-agenda naar verwachting begin november aan de minister van EZ zal worden aangeboden. Dat zegt Matthijs Huizing, ‘aanjager’ van het traject Beter Aanbesteden.

Kennis is onontbeerlijk

Het traject Beter Aanbesteden werd in september 2016 door minister Kamp van EZ in gang gezet, met als oogmerk over de hele breedte van het bedrijfsleven de aanbestedingspraktijk tussen aanbestedende diensten en ondernemers te verbeteren. Sindsdien zijn door die twee partijen onder voorzitterschap van Huizing aan vijf regiotafels afspraken gemaakt ter verbetering van de aanbestedingspraktijk, inclusief concrete acties. In die regionale dialoog lag de focus op kleinere aanbestedende diensten zoals middelgrote en kleinere gemeentes. “Daar valt voor dit traject de meeste winst te behalen. Omdat je daar bij aanbestedingen over en weer de meeste frustraties tegenkomt”, legt Huizing uit. Hij wijt dit aan dat het kleinere gemeenten door een tekort aan mankracht vaak ontbreekt aan specifieke kennis van de vele verschillende inkoopdisciplines, “van potloden en eetbestek tot ICT en riolering”.

Belang inkoopfunctie onderschat

“In de anderhalf jaar dat ik hier nu mee bezig ben, constateer ik dat veel van de frustraties te maken hebben met dat bestuurlijke organisaties het belang van de inkoopfunctie voor de organisatie onderschatten”, licht Huizing toe. “Bijna de helft van het totale budget van gemeenten gaat gemiddeld op aan inkoop en aanbestedingen. Dat zie je vaak niet af aan hun inkoopafdelingen, als je kijkt naar het aantal mensen dat daar zit en de plek die de afdeling in de organisatie inneemt. Dat heeft dus een effect op de kwaliteit van het proces.” Hij beaamt dat bouwbedrijven bij kleinere gemeenten ook vaak te maken hebben met fouten in de aanbesteding en gebrekkige communicatie uit angst voor procedures. “Voor bouwbedrijven valt er bij die kleinere gemeenten ook nog veel te verbeteren. Wat niet wil zeggen dat het bij grote opdrachtgevers helemaal vlekkeloos loopt. Maar bij een partij als Rijkswaterstaat zit een scala aan gespecialiseerde inkopers, dus daar is de kans op fouten kleiner.”

Actie-agenda

In de actie-agenda die Huizing begin november aan demissionair minister Kamp aanbiedt, of aan zijn opvolger als die dan bekend is, staan concrete acties om de aanbestedingspraktijk te verbeteren. Zoals het organiseren van marktdagen ter bevordering van de onderlinge communicatie, het publiceren van handvatten over marktconsultaties, het uniformeren van inkoopvoorwaarden, meer opleidingsmogelijkheden voor publieke inkopers en het standaardiseren van SROI-beleid. En ook het leren van de ervaringen in de bouw met paritaire contractvoorwaarden. Huizing: “Door zijn grote afhankelijkheid van overheidsopdrachten heeft de bouw veel ervaring met aanbestedingen door de overheid. Tegelijkertijd zijn overheden voor het bereiken van hun doelen enorm afhankelijk van de bouw. Die wederzijdse afhankelijkheid heeft geleid tot de UAV. Die regelt op brancheniveau de contractverhoudingen tussen opdrachtgever en aannemer. Andere sectoren met ook zo’n afhankelijkheidsrelatie, zoals de zorg, de taxibranche en de ICT-sector, kennen die paritaire contractvoorwaarden niet. Die kunnen op dit punt dus leren van de bouw. Een positieve uitkomst van dit traject is dat Bouwend Nederland die andere branches daarbij wil helpen.”

Cultuurverandering

Huizing is ervan overtuigd dat gemeenten die hun aanbestedingsproces verbeteren dat vertaald zullen zien in gemiddeld lagere inkoopprijzen en in een verbeterde kwaliteit van wat wordt ingekocht. Toch schat hij in dat er pas over ”een aantal jaren” echt een verbeterde aanbestedingspraktijk te zien zal zijn: “Het betreft bewustzijn creëren bij bestuurlijke organisaties over het belang van inkoop voor de eigen organisatie, over de positie binnen die organisatie van de inkoper en over de communicatie tussen hem en de budgethouder, want die is nu vaak gebrekkig. Ook is er bewustzijn bij opdrachtgever én opdrachtnemer nodig van het belang van een goede onderlinge communicatie. Het gaat dus over een cultuurverandering. Dat is altijd lastig en kost ook altijd tijd.”


AANBESTEDEN

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters