COLUMN / Co-housing: waardevolle lessen voor stedelijke ontwikkeling

Door Ellen van Bueren , 26 oktober 2017

COLUMN / Co-housing: waardevolle lessen voor stedelijke ontwikkeling

Deze week is Lidewij Tummers gepromoveerd aan de TU Delft op het proefschrift Co-housing: from passive housing to active residents. Co-housing is in opkomst in Europa. In Nederland kennen we dit fenomeen onder andere als collectief particulier opdrachtgeverschap of bouwen in eigen beheer. In haar proefschrift onderzoekt zij de meerwaarde van zulke gemeenschappelijk woonvormen, waarbij bewoners nauw betrokken zijn bij ontwerp en beheer en voorzieningen binnens- en buitenshuis delen, ten opzichte van traditionele opgeleverde, individuele woonvormen.

Co-housing is populair. Duurzaamheid, betaalbaarheid en de leefbaarheid zijn veel gehoorde voordelen. Het sluit aan bij de wens van mensen om zelf vorm te geven aan hun woonomgeving. De sociale gemeenschap die de bewoners en de gedeelde voorzieningen vormen biedt mogelijkheden tot ‘low impact living’, wonen met minder milieubelasting. Uit het onderzoek van Tummers blijkt dat deze voordelen zich inderdaad voordoen.

Desondanks blijft de populariteit beperkt tot bepaalde groepen. Het vereist lange adem en kennis en kunde van enthousiastelingen om deze projecten te realiseren. Ze komen vele technische, juridische en bestuurlijke hobbels tegen. Ook voelt niet iedereen zich prettig bij deze woonvormen; mensen willen liever individueel wonen, en diensten afnemen in plaats van deze zelf te beheren.

Toch is co-housing ook waardevol voor toekomstige stedelijke ontwikkeling. Die waarde zit ‘m dan vooral in de lessen die we uit deze geclusterde woonvormen kunnen trekken. Zo vormen deze clusters hubs tussen onze vertrouwde centrale infrastructuren, zoals het water- en elektriciteitsnet, en tussen de decentrale oplossingen, zoals het zonnepaneel en decentrale zuivering van afwalwater. Deze hubs, met lokale microgrids die vraag en aanbod van energie op elkaar afstemmen, kunnen een belangrijke schakel gaan vormen in de toekomstige stedelijke infrastructuur.

Ook op het gebied van het delen van voorzieningen kunnen co-housing initiatieven waardevolle lessen bieden. Wat voor social practices ontwikkelen mensen bijvoorbeeld ten aanzien van gebruik van gedeelde voorzieningen? Hoe regelen gebruikers dit met elkaar? Gelet op de hoeveelheid geplande woningbouw waarin kleine appartementen met gedeelde voorzieningen worden gecompenseerd bieden de co-housing projecten veel do’s en don’ts. Tot slot kunnen ook de diverse organisatievormen waarin co-housing projecten zijn gerealiseerd van waarde zijn voor het betrekken van toekomstige bewoners of bewonerswensen bij ontwikkeling en realisatie, en wellicht ook tot op zekere hoogte bij beheer.

Meer lezen? L.C. Tummers (2017). Learning from co-housing initiatives: Between Passivhaus engineers and active inhabitants, Delft University of Technology


AANBESTEDEN DUURZAAMHEID DUURZAAM INKOPEN DUURZAME BOUWPROCESSEN WONINGMARKT

Over de auteur

Ellen van Bueren

Hoogleraar Urban Development Management