Circulair bouwen duwt aannemer in regierol

Door Redactie Bouwmeesters , 07 december 2017

Circulair bouwen duwt aannemer in regierol

Onder druk van ‘circulair bouwen’, vindt er de komende tien jaar een omslag plaats van projectmatig- naar industrieel bouwen. Bouwbedrijven die deze kentering niet willen missen, moeten in de bouwketen meer de rol van regisseur op zich nemen voor het assembleren van bestaande materialen. Dat zegt Jan van der Doelen, bij ING Nederland senior sectorbanker Bouw en onroerend goed, naar aanleiding van een eigen onderzoek naar circulair bouwen. 

Regierol

Circulair bouwen betekent voor bouwbedrijven vooral dat ze moeten leren omgaan met hergebruik van materialen, legt Van der Doelen uit. Ook moeten aannemers in de bouwketen meer vanuit een regierol op een andere manier gaan samenwerken met toeleveranciers die al die gebruikte materialen op voorraad hebben, in een database hebben zitten, of die materialen kunnen vermaken zodat ze weer toepasbaar zijn.

Co-creatie

“We zijn er echter nog lang niet”, schrijft Van der Doelen in het nawoord bij het rapport Circulair Bouwen, dat het Economisch Bureau van ING eerder dit jaar publiceerde. Daarom, legt hij uit, ging ING met Bouwend Nederland een strategische samenwerking ‘innovatief ondernemen in de bouw’. aan om aannemers klaar te stomen voor het nieuwe bouwmodel met circulair bouwen als belangrijke component. “We gaan van projectmatig naar industrieel bouwen. Het bouwbedrijf van nu is straks een super flexibel assemblagebedrijf dat flink investeert in nieuwe technologie zoals robots en dat aan co-creatie doet met bestaande en nieuwe partijen in de bouwketen.”

In de lift

De markt voor circulair en duurzaam bouwen zit flink in de lift. Voor nieuwbouw gelden vanaf 2021 nieuwe normen waarbij gebouwen bijna energieneutraal moeten zijn in de exploitatie. “Opdrachtgevers vragen echter steeds vaker om de milieubelasting van gebouwen nog verder te verlagen”, signaleren de ING-onderzoekers in hun rapport. ”Dit kan door ook het bouwproces en de fabricage van bouwmaterialen te verduurzamen. Uitgangspunt hiervoor is circulair bouwen waarbij hergebruik van bouwmaterialen centraal staat.”

Dienst in plaats van product

De onderzoekers wijzen er ook op dat een circulair model soms impact heeft op het business model. Bedrijven garanderen een prestatie tegen een periodieke fee en leveren geen product meer maar een dienst. De controle over het product blijft bij de fabrikant. Door daarbij slim te ontwerpen kan hergebruik effectiever plaatsvinden. In de bouw is dit model vooral geschikt voor de technische hoogwaardige producten zoals liften en klimaatinstallaties. Bij deze producten heeft de leverancier door de complexiteit een kennisvoorsprong en kan daardoor vaak het onderhoud efficiƫnt uitvoeren.

Andere skills en robots

De traditionele timmerman en metselaar verdwijnen met circulair bouwen op de bouwplaats ook naar de achtergrond. “Straks worden hergebruikte materialen daar als legoblokjes in elkaar gezet. Daar zijn dan ook andere skills voor nodig. Ook robots. Maar die zijn duur, dus komen er bedrijven die deze bij aannemers kunnen inzetten. Daar zie dus ook nieuwe verdienmodellen ontstaan, met ‘van bezit naar gebruik’.”

Brede uitvraag

Van der Doelen: “We roepen alle stakeholders in de bouw op zich in te zetten voor circulaire initiatieven. Bij opdrachtgevers begint het idee post te vatten dat een circulair en duurzaam gebouw toekomstbestendiger en meer waardevast is, en ook goedkoper in exploitatie. Woningcorporaties en overheden kunnen als opdrachtgever het voorbeeld geven. Bij aanbestedingen kunnen ze het beste een ‘brede uitvraag’ in ruime bewoordingen doen. Iedere ketenpartner kan dan zijn innovatieve circulaire bouwmethodes aanbieden in plaats van dat deze zijn opgelegd in een dichtgetimmerd bestek waarin geen verdere innovatie meer mogelijk is.”
 


REDUCEREN VAN VERSPILLING

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters