Medezeggenschap

Stappenplan organiseren verkiezingen OR/PVT

Hier vind u meer informatie over dit onderwerp en alles wat daar onder valt.

Als medewerkers invloed kunnen uitoefenen op de gang van zaken in het bedrijf, heeft dit een positief effect op het functioneren van de medewerkers en op de onderneming. Medezeggenschap vergroot de betrokkenheid van medewerkers. Voor u als ondernemer is het een middel om het draagvlak voor beslissingen te vergroten en het vertrouwen tussen management en medewerkers te versterken. In dit hoofdstuk gaan wij in op de wettelijke verplichtingen en andere aandachtspunten rond medezeggenschap.

1 - Vormen medezeggenschap

Medezeggenschap kunt u op verschillende manieren vormgeven. Hoe is afhankelijk van de grootte van de onderneming:

  • werkoverleg;
  • de personeelsvergadering;
  • de personeelsvertegenwoordiging (PVT);
  • de ondernemingsraad (OR).

Wanneer u meer dan 10 medewerker in dienst heeft, bent u volgens de wet verplicht om overleg te hebben met uw medewerkers.

2 - Wat is wettelijk verplicht?

Volgens de Wet op de ondernemingsraden (WOR) moet elke onderneming in Nederland met 50 of meer medewerkers een ondernemingsraad hebben. U als werkgever moet er voor zorgen dat deze ondernemingsraad er komt. Kleinere ondernemingen van 10 – 50 medewerkers zijn verplicht personeelsvergaderingen te houden of een personeelsvertegenwoordiging (PVT) in te stellen. Hieronder een overzicht van de verschillende vormen van medezeggenschap en hun wettelijke grond:

3 - Personeelsvergadering

Als in uw bedrijf 10 – 50 medewerkers werken, terwijl u geen OR of PVT heeft, ben u verplicht ten minste twee personeelsvergaderingen per jaar te houden. De personeelsvergadering is een bijeenkomst van u als werkgever met alle medewerkers, die in werktijd plaatsvindt. U informeert dan de medewerkers over belangrijke beslissingen die hen direct aangaan. Ook legt u beslissingen voor die belangrijke gevolgen voor medewerkers kunnen hebben. Alle aanwezigen kunnen hun standpunten naar voren brengen en mogen voorstellen doen.

Onderwerpen die aan de orde moeten komen, zijn:

de stand van zaken in het bedrijf, bijvoorbeeld omzetgegevens, marktontwikkelingen, opzet van nieuwe activiteiten;
sociaal beleid, bijvoorbeeld arbeidsomstandigheden, scholing van werknemers;
beslissingen die effect hebben op collectieve regelingen, zoals werktijden, vakantiedagen, reiskosten.

4 - Checklist personeelsvergadering

Voorbereiding

Spreek een datum en een tijdstip af (onder werktijd) en communiceer dit aan de medewerkers.
Stel een agenda op en verspreid deze vooraf. (Ten minste 1 keer per jaar moeten de algemene gang van zaken en het sociale beleid besproken worden).
Geef medewerkers de gelegenheid agendapunten aan te dragen.

De vergadering

Heet iedereen welkom en licht het doel van de vergadering toe.
Stel iemand aan als notulist.
Bespreek het verslag van de vorige vergadering.
Bespreek een voor een de agendapunten.
Geef medewerkers de gelegenheid tot het stellen van vragen en/of het maken van opmerkingen.
Houd aan het eind van de vergadering een rondvraag.
Sluit de vergadering af.

Na afloop

Zorg voor tijdige uitwerking van de notulen door de notulist.
Controleer de inhoud van het verslag.
Verspreid het verslag onder de medewerkers.
Verzamel alvast onderwerpen voor een volgende vergadering.

3 - Personeelsvertegenwoordiging

Als u 10 – 50 medewerkers in dienst heeft kunt u vrijwillig een ondernemingsraad opzetten. Als uw medewerkers geen ondernemingsraad willen, kunnen ze een personeelsvertegenwoordiging (PVT) instellen. U bent hiertoe verplicht wanneer meer dan de helft van uw medewerkers vraagt om een personeelsvertegenwoordiging in te stellen.

De personeelsvertegenwoordiging bestaat minstens uit drie werknemers (er is geen maximum). De PVT overlegt met u als de werkgever over de gang van zaken in het bedrijf. De leden worden rechtstreeks gekozen door en uit de medewerkers in een geheime schriftelijke stemming.

De PVT heeft instemmingsrecht voor het vaststellen of veranderen van regelingen voor werktijden, veiligheid, gezondheid, welzijn en ziekteverzuim. Daarnaast bent u verplicht advies te vragen over besluiten die belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de medewerkers. Overigens mag u van dit advies afwijken.

4 - Ondernemingsraad

De ondernemingsraad (OR) bestaat uit een aantal gekozen medewerkers die namens het personeel overleg voert met u als werkgever over het ondernemingsbeleid en de personeelsbelangen. De OR moet de wensen van de medewerkers overbrengen aan u in de vorm van een overlegvergadering. Minstens twee keer per jaar moet in deze overlegvergadering de algemene gang van zaken van het bedrijf besproken worden. U moet dan meedelen welke belangrijke besluiten u voorbereidt over financiën of de organisatie.

Rechten OR
Om deze taak goed te kunnen uitvoeren, heeft de OR een aantal rechten:

Adviesrecht, onder andere bij financiële en organisatorische zaken (bijvoorbeeld een fusie of sluiting) en benoeming en ontslag van bestuurders. Adviesrecht betekent dat u de OR om advies moet vragen, maar dat u dit advies niet hoeft op te volgen. De OR kan dan de rechter om een uitspraak vragen.


Instemmingsrecht, onder andere bij wijzigingen in het sociaal beleid of arbeidsomstandigheden. Instemmingsrecht betekent dat de OR moet instemmen met de beleidswijziging. Als de OR niet akkoord gaat, zult u met de OR in overleg moeten treden. De OR kan de nietigheid van uw besluit dan inroepen.

Initiatiefrecht bij sociale, financiële, economische of organisatorische onderwerpen. Dit betekent dat de OR ook zelf voorstellen mag doen.

Recht op informatie; u dient de OR alle informatie te verstrekken die nodig is om zijn taak te kunnen uitvoeren.

Klik hier voor een stappenplan voor het organiseren van verkiezingen voor OR of PVT.

Meer informatie over opzetten, aantallen, reglementen, verkiezingen, en dergelijke. is te verkrijgen bij: