Vaak wordt gedacht dat leeftijdsbewust personeelsbeleid gelijk is aan ouderenbeleid. Er zijn echter duidelijke verschillen aan te geven tussen deze twee zaken.
Ouderenbeleid is –het woord zegt het al– personeelsbeleid gericht op oudere werknemers.
Het is beleid dat rekening houdt met de specifieke kenmerken van deze groep, om zo te komen tot duurzame en optimale oplossingen voor oudere medewerkers. Het is lastig om aan te geven wat de leeftijdsgrens zou moeten zijn voor ouderenbeleid: naast individuele verschillen zijn er ook grote verschillen in het type werk waarop maatregelen gericht zijn. Ouderenbeleid richt zich niet op jongere werknemers, terwijl ook daar leeftijdsgebonden vraagstukken spelen. Leeftijdsbewust personeelsbeleid richt zich op alle werknemers.
Leeftijdsbewust personeelsbeleid kan worden gezien als preventief beleid. Het richt zich op het voorkomen van problemen in alle leeftijdsfasen. Ouderenbeleid daarentegen is curatief (genezend) beleid, het wordt ingezet wanneer de problemen rond het welzijn en het functioneren van de oudere werknemer reeds zijn ontstaan. Deze problemen kunt u beter voor zijn, door via leeftijdsbewust beleid aandacht te schenken aan de specifieke wensen van de werknemer!
In de CAO voor de Bouwnijverheid zijn een aantal maatregelen opgenomen voor de oudere werknemer. Deze maatregelen bestaan met name uit het verlichten van werkdruk en het ontzien van de oudere werknemer. Vanzelfsprekend zijn dit goede maatregelen, maar slechts voor een beperkte doelgroep binnen uw onderneming. Het risico bestaat dat de oudere werknemers hierdoor een bijzondere “status” binnen de onderneming krijgen. De bedoeling is goed, maar de oudere werknemer kan het gevoel krijgen op een zijspoor te komen binnen uw onderneming. Leeftijdsbewust personeelsbeleid legt het accent juist op het motiveren van werknemers in alle leeftijdscategorieën; ze krijgen daarbij passende maatregelen aangeboden.
Binnen uw bedrijf streeft u naar duurzame en brede inzetbaarheid van uw medewerkers. Immers, u wilt vakmensen zo lang mogelijk aan u binden en zo optimaal mogelijk inzetten. We noemen dit ook wel employability. Leeftijdsbewust personeelsbeleid kan gezien worden als instrument om deze employability van werknemers te vergroten. Het komt neer op een personeelsbeleid dat rekening houdt met alle leeftijden. Het richt zich op het voorkomen van problemen bij alle leeftijdscategorieën rondom kennisachterstand, eenzijdige ontwikkeling, eenzijdige belasting of verminderende motivatie. Niet wachten op problemen, maar ze juist voor zijn. Leeftijdsbewust personeelsbeleid is in feite dan ook niet anders dan een goed en zorgvuldig personeelsbeleid. Wel is er extra aandacht voor de individuele behoeften van medewerkers, voor zover die samenhangen met de levensfase waar zij in zitten. Een jonge vader van dertig heeft andere behoeften ten aanzien van werk en vrije tijd dan iemand van 22 die net van school is en nog bij zijn ouders woont of een oudere medewerker die tegen zijn pensioen aan loopt. En dat hangt niet alleen af van de fysieke mogelijkheden en onmogelijkheden van mensen.