Aanbesteden

Waar een groot deel van haar leden met aanbesteden te maken heeft, is het de taak van Bouwend Nederland om te zorgen dat in aanbestedingsregelgeving en –beleid, alsmede in het handelen van een aanbesteder rekening wordt gehouden met de gerechtvaardigde belangen van bouwbedrijven.
Daarnaast is van belang dat aanbestedingsregels en –aanbestedingsbeleid zo min mogelijk belemmeringen voor bedrijven inhouden voor het door hen kunnen aanbieden van creatieve oplossingen aan de opdrachtgever.

Situatie

Voor werken die Europees moeten worden aanbesteed (werken met een waarde boven € 5.000.000), gelden de Europese richtlijnen. Zij moeten worden toegepast door aanbestedende diensten (waaronder in de eerste plaats: het Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen).

Bij werken beneden de drempelwaarde is de aanbestedende dienst in beginsel vrij om te bepalen op welke manier opdrachten in de markt mogen worden gezet. Daarvoor gelden geen Europese of nationale regels. Niettemin hebben veel aanbestedende dienen zich daarover zelf regels opgelegd in de vorm van eigen aanbestedingsbeleid. Voor het bedrijfsleven is een probleem dat die regels per aanbestedende dienst kunnen verschillen.

Een ook in de praktijk vaak voorkomend probleem is dat aanbestedende diensten verhoudingsgewijs te hoge eisen stellen aan bedrijven. Bijvoorbeeld in de sfeer van omzet, financiële draagkracht en technische bekwaamheid c.q. technische ervaring. Daardoor worden capabele bedrijven uitgesloten van overheidsopdrachten. Dat soort disproportionele eisen zijn met name nadelig voor het MKB.

De praktijk laat verder zien dat aanbestedende diensten opdrachten nog te vaak gunnen, uitsluitend op basis van het criterium van de laagste prijs. Daardoor wordt geen gelegenheid geboden aan bedrijven om oplossingen aan te bieden die een verhoudingsgewijs betere kwaliteit bieden.

Het werd hoog tijd dat aan dit alles iets ging gebeuren. Door de komst van de Aanbestedingswet 2012 is te verwachten dat geschetste situatie ten gunste van marktpartijen ingrijpend wijzigt.

Overigens wordt in Europa gewerkt aan herziening van de bestaande Europese aanbestedingsrichtlijnen. Het is nog niet precies duidelijk wanneer die nieuwe richtlijnen klaar zijn en moeten worden ingevoerd, maar in elk geval zal hun komst noodzaken tot aanpassing van Aanbestedingswet en ARW.

Consequenties

De Aanbestedingswet 2012 treedt naar verwachting op 1 april 2013 in werking. Hij geldt voor het aanbesteden van opdrachten door aanbestedende diensten, dus door de centrale overheid, provincies, gemeenten en waterschappen.

Hoewel driekwart van de wet bestaat uit regels die uit de Europese richtlijnen zijn overgenomen, formuleert de wet ook uitgangspunten en beginselen die door aanbestedende diensten in acht moeten genomen bij alle aanbestedingen, Europese en niet-Europese. De wet gaat echter niet zover dat bij opdrachten beneden de drempel over de gehele linie sprake is van een harmonisatie van aanbestedingsregels en –beleid.

Op het punt van het tegengaan van disproportioneel handelen door aanbesteders boekt de wet belangrijke winst. Een belangrijk beginsel van de wet is namelijk het proportionaliteitsbeginsel.
Dat beginsel is uitvoerig uitgewerkt in de bij de wet behorende Gids Proportionaliteit. De in die Gids opgenomen voorschriften moeten door een aanbesteder worden toegepast, tenzij hij kan motiveren waarom toepassing van dat beginsel in die concrete situatie in redelijkheid niet van hem kan worden verlangd. De Gids houdt bepalingen in over de toepassing van uitsluitingsgronden, geschiktheidseisen, gunningscriteria en contractvoorwaarden.

Daarnaast kent de wet zelf een bepaling die ten doel heeft om het onnodig clusteren van opdrachten tegen te gaan. En ook is opgenomen de bepaling dat, indien al een omzeteis wordt opgenomen, die maximaal 300% mag zijn

In de wet is verder opgenomen dat opdrachten in beginsel moeten worden gegund op basis van het criterium van de emvi (economisch meest voordelige inschrijving).

De wet vormt verder de basis voor de verplichte toepassing van het Aanbestedingsreglement Weken 2012 (ARW 2012) bij de aanbesteding van werken beneden de Europese drempel. Ook dat ARW moet worden toegepast, tenzij de aanbestedende dienst motiveert waarom in het concrete geval een afwijking gerechtvaardigd is.

Hoewel de Aanbestedingswet en - met name - de Gids Proportionaliteit op papier belangrijke verbeteringen voor marktpartijen brengen, moeten die in de praktijk bewaarheid worden.

Voor veel aanbesteders – met name de kienere aanbestedende diensten – zal het een hele tour zijn om hun handelen tijdig met de wet en de Gids Proportionaliteit in overeenstemming te brengen.

Bouwend Nederland zal de aanbestedingspraktijk dus nauwgezet volgen en zonodig met aanbestedende diensten overleg voeren.

Standpunt

Bouwend Nederland is in grote lijnen tevreden over de wet.
Er moet echter nog het nodige gebeuren om te zorgen dat aanbestedende diensten ook daadwerkelijk handelen conform de regels, de beginselen en de geest van de wet. Daartoe zal Bouwend Nederland constructief overleg met hen voeren.



Contactpersoon

Dick van Werven

Beleidsadviseur

Interessante publicaties

    GBO Vakcertificaat: Glashelder!

    06 januari 2017

    Het GBO Vakcertificaat biedt opdrachtgevers de zekerheid dat het glas op de juiste manier wordt toegepast. Werkgevers in de glaszet- en glasmontagebranche hebben daarom het GBO Vakcertificaat in het leven geroepen. Ruim 100 leden werken met het GBO Vakcertificaat. Samen hebben de aangesloten bedrijven ruim 800 gekwalificeerde medewerkers.

    Lees deze publicatie

    Download


    Bezwaren van Bouwend Nederland tegen Aedes Algemene Inkoopvoorwaarden

    08 september 2016

    Download


    Agenda Aanbesteden en contracteren

    22 maart 2016

    Het verwerven van opdrachten behoort tot de core-business van bouwbedrijven. Wat betreft het beleidsveld Aanbesteden en Contracteren wil Bouwend Nederland bevorderen dat haar lidbedrijven tegen acceptabele transactiekosten en voor een redelijke prijs - dus met ruimte voor een redelijk rendement - werken kunnen verwerven en die werken tegen redelijke voorwaarden en met inachtneming van normale, calculeerbare, risico’s kunnen uitvoeren. Bij dat alles is van belang dat bedrijven al hun vakmanschap en creativiteit kunnen aanwenden, dat er ruimte is voor technische innovaties en dat met opdrachtgever en ketenpartners in goede sfeer kan worden samengewerkt, waardoor de bouw een aantrekkelijke sector is om in te werken.

    Download


    Veilig verder. Resultaten Aanbestedingsanalyse 2014

    24 november 2015

    Vorig jaar heeft het Aanbestedingsinstituut Bouw & Infra (STABI) laten zien dat de Aanbestedingswet in het eerste jaar na zijn inwerkingtreding een forse impact had. Nu weten we dat die blijvend is. Zo heeft EMVI echt een vaste plek veroverd als meest gebruikte gunningmethode. En is de kwaliteit van de eisen die aan inschrijvers gesteld worden verder toegenomen. Deze en andere resultaten zijn nu in beeld gebracht in 'Veilig verder', de resultaten van de aanbestedingsanalyse 2014.

    Download


    BouwendNL 2015 - nummer 6

    29 oktober 2015

    In deze editie van BouwendNL vragen we ons af of, tweeënhalf jaar na de invoering, EMVI nu eigenlijk een vloek of een zegen is geworden. Niet alleen professor inkoopmanagement Jan Telgen, manager Aanbestedingsinstituut Joost Fijneman en Tom van Eck van Bouwend Nederland komen aan het woord, maar ook een viertal leden geeft hun mening. En we verkennen EMVI-Light.

    In dit nummer ook een interview met Peter Glas, voorzitter van de Unie van Waterschappen over klimaatbestendig bouwen: “de klimaatbestendige stad kan uitgroeien tot exporttechnologie voor Nederland.”

    Lees deze publicatie

    Download


    Social return bij aanbestedingen in de bouw en infra

    29 juli 2013

    Dit informatieblad is bedoeld voor opdrachtgevers die nadenken over de opzet en invulling van hun social returnbeleid, zoals gemeenten, provincies, waterschappen, woningbouwcorporaties, zorginstellingen en bedrijven. In dit blad leest u hoe u een social returnregeling voor de sector beter uitvoerbaar maakt en daardoor de kans op succes vergroot. Klik hier voor de printversie.

    Download


    Referentiekader Aanbestedingen van Werken

    12 juni 2013

    Dit is het referentiekader voor Aanbestedingen van Werken. Het biedt 12 aandachtspunten voor aanbestedende partijen.

    Download


    Hoofdpunten Referentiekader Aanbestedingen van Werken

    12 juni 2013

    In dit document vindt u de hoofdpunten van het referentiekader voor Aanbestedingen van Werken.

    Download


    The Construction Procurement Institute. Enhancing the procurement practice

    10 februari 2013

    The Construction Procurement Institute is an independent foundation, founded by Bouwend Nederland, whose goal it is to enhance the quality of public procure-ment procedures in the building industry.

    Download


    Onderwijs en Bouwend Nederland

    Het onderwijs moet aansluiten op het bedrijfsleven, op alle niveaus. Want onderwijs is voor Bouwend Nederland geen doel op zich. Het is een middel om de bedrijfsdoelstellingen te bereiken.

    Download