Duurzaam inkopen

Visie: Duurzaamheidscriteria moeten in aanbestedingen serieus meegenomen worden, zodat bedrijven duurzaamheid in projecten optimaal kunnen vormgeven. En bedrijven zich met duurzaamheid kunnen onderscheiden in de markt.

In de bouw en infra is veel ontwikkeld waar opdrachtgevers naar kunnen vragen bij duurzaam inkopen. De bouw zet serieus in op duurzaam materiaalgebruik. Nieuwe en verbeterde methoden bij recycling en productie zorgen ervoor dat meer grondstoffen herbruikbaar zijn. Energie uit asfalt, biocomposieten bruggen of afbreekbare conserveringsmiddelen, en allerlei nieuwe duurzamere bouwmaterialen helpen de bouw verder verduurzamen. In de logistiek en CO2 reductie worden grote stappen gemaakt (zie ook thema Circulaire economie). Ten aanzien van energiebesparing in bouwwerken wordt binnen diverse programma’s succesvol gewerkt aan nieuwe concepten (zie ook thema Energiezuinige nieuwbouw en Energiezuinige bestaande bouw). En er zijn veel tools ontwikkeld waarmee de omgeving en ambities en de milieuprestatie van bouwwerken in kaart gebracht kunnen worden.

De Aanbestedingswet biedt opdrachtgevers de mogelijkheid om met EMVI criteria duurzaamheid serieus mee te laten wegen in aanbestedingen. Er zijn mogelijkheden en ervaringen met innovatief aanbesteden, gunnen op levensduurkosten van een bouwwerk en het houden van marktconsultaties.

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft voor een selectie productgroepen duurzaamheidscriteria en informatiedocumenten ontwikkeld. Onder andere voor kantoorgebouwen en de GWW. Deze zijn te vinden op de website van PIANOo! Zie: Pianoo productgroepen

Het Aanbestedingsinstituut adviseert de hele Bouw- & Infrabranche over aanbestedingen, dus ook over duurzaamheid in aanbestedingen. Opdrachtnemers kunnen het Aanbestedingsinstituut attenderen op fouten in aanbestedingen waarmee ze geconfronteerd worden. Opdrachtgevers kunnen zich melden als zij zelf een specifieke vraag hebben over een aanbestedingsconstructie. Het aanbestedingsinstituut treedt op in zaken die voor de branche van belang zijn. Individuele klachten van deelnemers aan een aanbesteding worden dan ook niet in behandeling genomen. Zie Aanbestedingsinstituut

Ondanks de vele positieve ontwikkelingen geven bouw- en infrabedrijven aan dat zij zich met duurzaamheid vaak niet kunnen onderscheiden in de markt en dat zij duurzame innovaties binnen de huidige manier van aanbesteden vaak niet kwijt kunnen. Ook bij de toepassing van duurzaamheidstools en, zeer beperkt EMVI criteria duurzaamheid, is er een gering effect op daadwerkelijke verduurzaming van projecten. Standaard oplossingen zijn voldoende om aan de eisen te voldoen. Er is geen marktstimulans voor duurzamere alternatieven en innovaties.

De bouwsector concurreert nog steeds vooral op prijs. Deze neerwaartse prijsspiraal bij aanbestedingen zorgt ervoor dat risico’s zo veel mogelijk worden beperkt en extra kwaliteit wegbezuinigd wordt. Dit laat weinig ruimte binnen bedrijven voor maatregelen die niet direct leiden tot concurrentievoordeel, zoals duurzaamheid.

Ecorys concludeerde in een Ex post beleidsevaluatie Duurzaam Inkopen recent dat de aandacht voor Duurzaam Inkopen bij aanbestedende overheidsdiensten nog sterk kan verbeteren. Enkele punten uit het onderzoek:

  • Sinds 2010 is de duurzaam inkopen focus bij alle overheden gemiddeld met 42% afgenomen.
  • Duurzaamheid wordt te weinig gewaardeerd; ook bij toepassing van EMVI. Bedrijven kunnen zich binnen EMVI op duurzaamheid vrijwel niet onderscheiden.
  • Bij veel opdrachtgevers ontbreekt kennis en ervaring om goed invulling te geven aan: functioneel specificeren, EMVI, gunnen op levensduurkosten, markt-consultaties en innovatiegericht aanbesteden.
  • Van de aanbestedende diensten doet 10% aan innovatiegericht aanbesteden, 7% aan aanbesteden op levensduurkosten en 9% past regelmatig marktconsultaties toe.
  • Duurzaam inkopen is een bureaucratisch proces van afvinken en stapelen van eisen, met weinig ruimte voor innovatieve duurzame oplossingen.

Onder andere De Groene Zaak, MVO Nederland, VNO-NCW (i.s.m. o.a. Bouwend Nederland), willen dat de Tweede Kamer aandringt op een nieuw duurzaam inkoopprogramma. Januari 2015 stuurden zij een brief naar de Vaste Kamercommissie I&M waarin zij aandringen op hardere afspraken tot 2020. Mede deze brief is aanleiding voor nieuwe discussies binnen de Overheid over het vormgeven van Duurzaam Inkopen. De brief pleit o.a. voor:

  • Investeringen overheden in professionalisering en implementatie duurzaam inkopen.
  • Gunnen op levenscycluskosten om kosten te besparen.
  • Een benchmark duurzaam inkopen voor groene groei.
  • Verminderde bureaucratie.

Relevante links



Contactpersoon

Helen Visser

Accountmanager Sectie Bouw Middelgroot

Interessante publicaties

    Agenda Duurzaamheid

    16 maart 2016

    Bouwend Nederland gaat voor een gezonde, veilige en betaalbare woning-, utiliteits- en grond- weg- en waterbouw met geringe impact op het milieu, waarbij economische, sociale en ecologische investeringen en eisen in balans zijn. In deze Agenda Duurzaamheid vindt u de strategische koers van de vereniging op het gebied van Duurzaamheid.

    Download


    Duurzaamheidswijzer helpt ondernemer op weg met duurzaam bouwen

    17 februari 2016

    Over duurzaam bouwen is online heel veel informatie beschikbaar. Zoveel, dat sommige ondernemers door de bomen het bos niet meer zien. Om die reden heeft Bouwend Nederland deze week de Duurzaamheidskaart gelanceerd. De Duurzaamheidskaart geeft per thema de visie van de vereniging, biedt structuur in de veelheid van beschikbare informatie over duurzaamheid en helpt u op weg om hiermee aan de slag te gaan. Kortom: een praktische wegwijzer voor duurzaam bouwen.


    Download


    Brief Tweede Kamer inzake Duurzaam Inkopen - VNO NCW e.a.

    19 juni 2015

    Download


    Standpunten Duurzaam Inkopen Bouwend Nederland

    26 maart 2013

    Deze publicatie bevat de 10 stanpunten duurzaam inkopen van Bouwend Nederland.

    Download


    RRBouw nr. 145 EMVI en duurzaamheid

    03 december 2012

    De publieke opdrachtgevers hebben sinds 2010 de ambitieuze doelstelling om 50 tot 100% ‘duurzaam’ in te kopen. Maar opdrachtgevers en opdrachtnemers zijn het er nog niet helemaal over eens wat dat nu precies inhoudt.

    Download