Energiezuinige bestaande bouw

Doelstellingen: Vanaf 2050 zijn alle bestaande gebouwen in Nederland energieneutraal. De 2,4 miljoen corporatiewoningen hebben in 2021 een gemiddeld energielabel B.

Om de doelstellingen voor de gebouwde omgeving te halen is (nog) meer inzet op gebouw gebonden maatregelen (bouw & installatietechnisch) en duurzame energieopwekking noodzakelijk. Onderdeel is niet alleen het ontwikkelen van een goed aanbod, ook het actief stimuleren van de vraagzijde is essentieel.

Er zullen steeds meer integrale concepten ontstaan. Hoe die er in 2030, laat staan 2050, uitzien is niet geheel te voorspellen. Ook moet er veel gebeuren ten aanzien van nieuwe energietransportnetwerken en opslagmogelijkheden. Deze ontwikkelingen zijn mede afhankelijk van allerlei economische en geopolitieke scenario’s.

Huidige situatie 

Woningen zijn het grootste deel van de bestaande omgeving. Van de 7,9 miljoen woningen (particulier en huur) heeft begin 2016: 11% label A, 14% label B en 75% een label lager dan B. Zie onderstaande tabel (bron: Energielabelatlas januari 2016).

Van de 2,4 miljoen corporatiewoningen had in 2014 24% een A of B label, 32,7% label C en 43,4% een label lager dan C. Vrijwel alle corporaties denken na over, of zijn bezig met het verduurzamen van hun woningvoorraad. Maar het tempo van verduurzaming ligt (nog) te laag om de beoogde doelen te halen (Energiebesparingsmonitor SHAERE, Aedes maart 2015).

Van de tienduizend Nederlandse schoolgebouwen is 80% sterk verouderd. De gemiddelde school is 38 jaar oud, heeft energielabel E en een slecht binnenklimaat. Dit blijkt uit de database Nederlandse Schoolgebouwen van Bouwend Nederland.

Op de Energielabelatlas is van vrijwel alle bestaande Nederlandse bebouwing het energielabel te zien. Zie www.energielabelatlas.nl

Convenanten

Voor alle vastgoedsegmenten; particuliere woningbouw, corporatiewoningen, scholen, zorgvastgoed, kantorenmarkt  is energiebesparing een belangrijk thema. Binnen verschillende convenanten wordt met een groot aantal ketenpartners gewerkt aan de optimalisatie van processen en producten, om renovatiekosten en technische prestaties te verbeteren en de vraagzijde verder te ontwikkelen. 

  • SER Energieakkoord: In september 2013 gesloten door meer dan 40 organisaties, waaronder Bouwend Nederland. Bevat doelstellingen en inzet voor duurzame groei. Pijler 1 van het SER Energieakkoord gaat over Energiebesparing in de gebouwde omgeving. www.energieakkoordser.nl/
  • Stroomversnelling Huur: marktinitiatief van vier bouwers en zes woningcorporaties om 11.000 woningen te renoveren tot nul-op-de-meter (NOM). De kennis ontwikkelt in deze deal wordt sectorbreed gedeeld. De financieringsruimte voor de renovatie moet komen uit de renovatie zelf. Door de combinatie van drie ideeën: 1. huurders betalen energiekosten aan de corporatie, 2. corporaties investeren dat geld in renovatie, 3. bouwers leveren duurzaam gerenoveerde woningen, zonder energiekosten (=nul-op-de-meter) zie www.stroomversnelling.net/
  • Stroomversnelling Koop: Initiatief (eind 2014) waarin bijna 200 partijen betaalbare snelle NOM renovatieconcepten voor particulieren ontwikkelen en de vraagzijde stimuleren. Marktpartijen ontwikkelen proposities om renovaties snel en betaalbaar uit te voeren. Verkoopkanalen, zoals renovatiewinkels, gaan kant-en-klare renovatiepakketten verkopen. Financieringsinstellingen maken een financieel product dat de kosten voor energie omzet in een lening waarmee de renovatiekosten betaald worden. Vertegenwoordigers vanuit de vraagzijde, o.a. gemeenten en energiecoöperaties kijken waar huizen staan die geschikt zijn en benaderen huiseigenaren. Zie  www.stroomversnellingkoopwoningen.nl/
  • De Brede Stroomversnelling: in 2015 opgericht om ruimte te bieden aan een breed scala spelers (bouwbedrijven, toeleverende industrie, corporaties, overheden, netwerkbedrijven) die in nauwe onderlinge samenwerking energieneutrale, toekomstbestendige comfortabele NOM woningen willen realiseren. Zie: www.stroomversnelling.nl/. De volgende link bevat een aantal praktische kennisbundels gebaseerd op vragen van corporaties en bouwers in relatie tot energieneutrale renovatie en nieuwbouw: www.energielinq.nl/kennisbundels 
  • Coalitie ondersteuning energiebesparing en duurzame opwekking in de particuliere markt: Samenwerkingsverband VNG, BZK, Bouwend Nederland, Uneto VNI, MilieuCentraal, Natuur en Milieufederaties, energiebedrijven en netbeheerders. Deze partijen werken aan een landelijke ondersteuningsaanbod voor de vraag- en aanbodzijde die regio's kunnen gebruiken. Bovengenoemde organisaties hebben al diverse diensten en instrumenten ontwikkeld: zoals de goedkope energiebesparingslening bij SVN, de verzending van 5 miljoen voorlopige energielabels, de EnergiePrestatieGarantie (Bouwgarant) en de diensten en instrumenten van de VNG-Kennispartners en het ‘Kleur uw gemeente groen’-programma. Bouwend Nederland en Uneto-VNI hebben diverse ondersteunende activiteiten voor ondernemers ontwikkeld en toegepast. De regionale insteek is essentieel. De afgelopen jaren is gebleken dat het stimuleren en ondersteunen van eigenaar-bewoners om hun woningen energiezuiniger te maken ‘van dichtbij moet komen’. Het landelijk ondersteuningsplan voor de vraagzijde ondersteunt lokale en regionale initiatieven, maar laat alle ruimte voor ‘eigen inkleuring’. De afgelopen jaren is tevens gebleken dat het activeren van de aanbodzijde niet snel op gang komt. Zeker op plekken waar de vraagzijde (nog) niet in beweging is, is de aanbodzijde lastig te activeren. De landelijke ondersteuning van de aanbodzijde wordt daarom primair ingezet in regio’s en gemeenten waar ook de vraagzijde wordt gestimuleerd. 

Naast de landelijke initiatieven zijn er steeds meer provincies, gemeenten en regio's die eigen  samenwerkingsverbanden "energiebesparing in de gebouwde omgeving"  oprichten. De landelijke, regionale en lokale initiatieven versterken elkaar door kennis, ervaringen en instrumenten te delen. Vrijwel elke gemeente of regio heeft een eigen energieloket, de invulling hiervan loopt zeer uiteen. Zie Energieloketten

Regionale inzet belangrijk  

Vastgoedeigenaren overhalen om te investeren is en blijft een grote uitdaging. Energiebesparing is in eerste instantie een onzichtbare investering. Bestuurlijk draagvlak en een regionale regisseur kunnen cruciaal zijn om succesvol verduurzaming op te schalen. Zoals o.a. in Overijssel waar verduurzaming succesvol verloopt onder regie van de provincie. Veel verschillende actoren in de regio moeten samenwerken om de aanbod en vraagzijde verder te ontwikkelen en bij elkaar te brengen.

De verschillende gemeentelijke en regionale energieloketten en de zogenaamde renovatiewinkels richten zich op het samenbrengen van regionale vraag en aanbodzijde. Bij de renovatiewinkels kunnen klanten een kant en klare energiebesparende verbouwing kopen, informatie krijgen en inspiratie om zelf stap voor stap hun huis aan te pakken. Zie:  www.huisvolenergie.nl/renovatiewinkels

Relevante links



Contactpersoon

Helen Visser

Accountmanager Sectie Bouw Middelgroot

Interessante publicaties

    GBO Vakcertificaat: Glashelder!

    06 januari 2017

    Het GBO Vakcertificaat biedt opdrachtgevers de zekerheid dat het glas op de juiste manier wordt toegepast. Werkgevers in de glaszet- en glasmontagebranche hebben daarom het GBO Vakcertificaat in het leven geroepen. Ruim 100 leden werken met het GBO Vakcertificaat. Samen hebben de aangesloten bedrijven ruim 800 gekwalificeerde medewerkers.

    Lees deze publicatie

    Download


    Eisen Wet milieubeheer (Wm) aan gebouwen - en de in te zetten instrumenten

    31 augustus 2016

    Bouwend Nederland heeft een handzame factsheet ontwikkeld met een beknopte toelichting op de wettelijke vereisten van de Wet milieubeheer (WM) voor gebouwen met een jaarlijks elektriciteitsverbruik van meer dan 50.000 kWh of meer dan 25.000 M3, én de instrumenten waarmee bedrijven en instellingen makkelijker aan deze eisen kunnen voldoen.

    Download


    Motieven verduurzaming particuliere koopwoningen

    30 mei 2016

    In 2016 heeft Bouwend Nederland aan Team Vier gevraagd een onderzoek uit te voeren naar de motivatie van de gemiddelde Nederlander om wel of niet zijn koopwoning te verduurzamen. In dit rapport vindt u de onderzoeksresultaten.

    Download


    Verduurzaming Huursector

    27 mei 2016

    In juli heeft Bouwend Nederland aan Team Vier gevraagd een onderzoek uit te voeren naar de verduurzaming van de huurmarkt. Het onderzoek bevat een deskresearch, een kwalitatief onderzoek onder huurders en verhuurders, alsmede een kwalitatief onderzoek onder beide doelgroepen.

    Download


    Agenda Duurzaamheid

    16 maart 2016

    Bouwend Nederland gaat voor een gezonde, veilige en betaalbare woning-, utiliteits- en grond- weg- en waterbouw met geringe impact op het milieu, waarbij economische, sociale en ecologische investeringen en eisen in balans zijn. In deze Agenda Duurzaamheid vindt u de strategische koers van de vereniging op het gebied van Duurzaamheid.

    Download


    Duurzaamheidswijzer helpt ondernemer op weg met duurzaam bouwen

    17 februari 2016

    Over duurzaam bouwen is online heel veel informatie beschikbaar. Zoveel, dat sommige ondernemers door de bomen het bos niet meer zien. Om die reden heeft Bouwend Nederland deze week de Duurzaamheidskaart gelanceerd. De Duurzaamheidskaart geeft per thema de visie van de vereniging, biedt structuur in de veelheid van beschikbare informatie over duurzaamheid en helpt u op weg om hiermee aan de slag te gaan. Kortom: een praktische wegwijzer voor duurzaam bouwen.


    Download


    Klantreis energiebesparing woningeigenaren

    04 januari 2016

    Op basis van bestaande kennis en ervaring is in opdracht van VNG in kaart gebracht welke behoeften woningeigenaren hebben en welke fases zij in het aankoopproces van energiebesparing doorlopen. Op deze reis doen klanten positieve en negatieve ervaringen op. Elke woningeigenaar die, naar tevredenheid, energiebesparing heeft toegepast, heeft ene klantreis doorlopen.

    Download


    Financieringswijzer Energiezuinig (ver)bouwen

    27 januari 2014

    De Financieringswijzer Energiezuinig (ver)bouwen geeft een overzicht van de huidige financieringsmogelijkheden en bevat veel relevante links. Bouwbedrijven kunnen hiermee klanten adviseren die nadenken over enegiezuinig (ver)bouwen.

     

    Download


    Informatieblad BREEAM voor bouwbedrijven

    06 november 2013

    BREEAM-NL is een beoordelingsmethode die de duurzaamheidprestatie van gebouwen en gebieden bepaalt. Leden van Bouwend Nederland krijgen steeds vaker met de BREEAM methodiek te maken. Daarom heeft Bouwend Nederland MAT25, een adviesbureau gespecialiseerd in duurzaam vastgoed, opdracht verleend een informatieblad BREEAM-NL voor bouwbedrijven op te stellen.
    Onderstaand een korte introductie door Stefan van Uffelen, directeur DGBC. De DGBC beheert en ontwikkelt BREEAM-Nl.

    Download


    BIC Energieneutraal bouwen

    06 november 2013

    Bouwend Nederland en TNO hebben in de periode 2011-2013 in kaart gebracht hoe energieneutraal bouwen vorm en inhoud kan krijgen. Dat gebeurde in het kader van het zogeheten Branche Innovatie Contract Energieneutraal Bouwen (BIC). Deze poster geeft een samenvatting van de belangrijkste
    resultaten.

    Download