Constructieve veiligheid

Veilig gebruik van bouwwerken en infrastructuur moet vanzelfsprekend zijn. De burger moet zich hierover geen zorgen hoeven maken. Incidenten waarbij die veiligheid in het geding is, zoals de instorting van het dak van het stadion in Enschede komen nog te vaak voor. Dat is maatschappelijk niet acceptabel, en is bovendien slecht voor het imago van de bouwsector. Verbetering van constructieve veiligheid is daarom al langere tijd een belangrijk aandachtspunt van Bouwend Nederland. Voor de komende jaren zijn versterking van de veiligheidscultuur in de keten en eenduidigheid in taken en verantwoordelijkheden cruciale aandachtspunten.

Situatie

In 2012 verschenen twee rapporten van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over instortingen van bouwwerken. De Onderzoeksraad concludeert dat de inspanningen van de afgelopen jaren nog niet tot een structurele doorbraak hebben geleid. Het landelijk meldpunt voor constructieve incidenten (ABC-meldpunt) bevestigt dit beeld. Belangrijke oorzaken zijn:

  • Ontbreken van een gezamenlijke veiligheidsaanpak
  • Ontoereikende coördinatie en controle
  • Diffuse verantwoordelijkheidsverdeling

Bouwend Nederland heeft een actieplan ontwikkeld om zelf, maar ook samen met opdrachtgevers en andere ketenpartners, tot structurele verbetering te komen. Dit plan zal in 2013 verder worden ontwikkeld en uitgevoerd. Hiervoor zoeken we nadrukkelijk samenwerking met andere partijen in het Platform Constructieve Veiligheid.

Consequenties

Incidenten met constructieve veiligheid hebben grote gevolgen voor betrokken bedrijven, werknemers en (burger)slachtoffers. In emotionele en financiële zin, en ook voor het imago. Het beeld dat structurele verbetering uitblijft, heeft ook op sectorniveau grote effecten: op de aantrekkelijkheid als werkgever, op de druk om meer overheidsregulering.

Bouwbedrijven die bij een incident betrokken zijn, krijgen te maken met grote mediadruk. Zij zullen transparant moeten zijn in hun communicatie over oorzaken, tekortkomingen in hun proces, en in te zetten verbetermaatregelen.

Bouwbedrijven moeten actief de verantwoordelijkheid voor constructieve veiligheid tijdens het bouwproces nemen, ook in hun rol als opdrachtgever. Ook in hun rol als opdrachtnemer moeten bouwbedrijven zich actief opstellen; en geen verantwoordelijkheid nemen die zij niet aankunnen of aan willen.

Standpunt

Bouwend Nederland vindt dat constructieve veiligheid vanzelfsprekend zou moeten zijn. Structurele verbetering is nodig en het aantal ernstige incidenten moet fors naar beneden. Dat is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van de bedrijven zelf. Bouwend Nederland vindt dat:

  • Taken en verantwoordelijkheden in de keten eenduidiger moeten worden vastgelegd en nageleefd. Tussen opdrachtgever en hoofdaannemer, maar ook tussen hoofdaannemer, onderaannemers en leveranciers
  • Opdrachtgevers zo veel mogelijk met geïntegreerde contracten moeten werken om versnippering in de keten tegen te gaan
  • Opdrachtgevers hun rol ten aanzien van veiligheid steviger moeten invullen
  • Alle betrokkenen incidenten moeten melden bij het landelijk meldpunt
  • De aandacht voor kwaliteitsborging en toezicht in alle schakels van het bouwproces moet worden vergroot
  • Er meer aandacht voor constructieve veiligheid in het onderwijs moet komen
  • Een transformatie nodig is van een “schuld” cultuur naar een “leer”cultuur