Inframarkt

Veilig en snel vervoer van personen en goederen, bescherming tegen water en een betrouwbare levering van energie zijn onmisbaar voor het functioneren van de economie en de samenleving. Om dit nu en in de toekomst te garanderen zijn investeringen in aanleg en onderhoud van de infrastructuur van zeer groot belang.

Bouwend aan een goede infrastructuur

Elke dag is de voortdurend groeiende vraag naar wegen, spoorlijnen en vaarwegen zichtbaar in de vorm van files en overbelasting van het spoor. De huidige infrastructuur kan de sterk gegroeide vraag (al lang) niet meer aan. Het uitbreiden van infrastructuur op plekken waar structurele problemen zijn of dreigen is noodzakelijk om oplopende vertraging te bestrijden. Onbetrouwbare reistijden leiden bij forensen en bedrijfsleven tot ergernis, tot hoge kosten door vertraging en verslechteren de leefbaarheid in Nederland.

Consequenties
De positieve effecten van de uitbreidingen van wegen en spoor in de afgelopen jaren worden nu zichtbaar. In 2011 is het reistijdverlies op het hoofdwegennet 18 procent gedaald, terwijl tegelijkertijd de hoeveelheid verkeer met 3 procent toenam. Hierdoor daalde de filekosten voor de maatschappij af met 500 - 700 miljoen. Vooral de aanleg van spitsstroken en wegverbredingen hebben de files doen afnemen. Ook op het spoor en de vaarwegen leiden de uitbreidingen tot minder vertraging en kostenbesparing. Daarmee is het bewijs geleverd dat investeren in infrastructuur helpt. Deze projecten zorgen niet alleen voor winst voor de samenleving, maar zijn vanzelfsprekend een belangrijke werkgelegenheidsfactor in de infrabouwsector.

De grote bezuinigingen op infrastructuur leiden ertoe dat:

  • de komende jaren de vertragingen op (vaar)-wegen en spoor fors zullen groeien
  • In de bouw veel bedrijven en werknemers verloren gaan
  • Nederland in Europa steeds verder achterop raakt
  • De leefbaarheid bij grote knelpunten zal afnemen.

Standpunt
Bouwend Nederland pleit voor een stevige aanpak van de knelpunten in de infrastructuur. Door nu ‘door te pakken’ met het in gang gezette investeringsprogramma’s in infrastructuur profiteren de economie, burgers bedrijven en werknemers in de bouwsector op korte én lange termijn.

Veilig en snel vervoer van personen en goederen, bescherming tegen water en een betrouwbare levering van energie zijn onmisbaar voor het functioneren van de economie en de samenleving. Om dit nu en in de toekomst te garanderen zijn investeringen in aanleg en onderhoud van de infrastructuur van zeer groot belang.

Onderhouden van de infrastructuur

In Nederland ligt voor 137.000 kilometer aan wegen, 6.200 kilometer aan vaarwegen, 6.000 kilometer aan spoorlijnen, 2.100 kilometer aan dijken, 1,8 miljoen kilometer aan kabels en leidingen en vele duizenden viaducten en bruggen. Veel daarvan is aangelegd in de 19e en 20e eeuw. Om te zorgen dat de infrastructuur veilig en optimaal gebruikt kan blijven worden moeten al die kilometers goed worden onderhouden. Onvoldoende onderhoud leidt tot onveilige situaties, overlast en hoge reparatiekosten.

Consequenties
Een kwalitatief goed onderhouden infrastructuur is hiervoor een absolute basisvoorwaarde om het groeide verkeersaanbod te faciliteren en een aantrekkelijk woon- en vestigingsklimaat te hebben. Niet of onvoldoende onderhouden van infrastructuur leidt tot:

  • onveilige situaties
  • noodreparaties met veel onverwachte hinder
  • afsluiting van wegen
  • verloedering van wijken
  • ergernis bij de inwoners en bedrijven.

Met de toenemende onderhoudsbehoefte zal ook het onderhoudsbudget moeten stijgen. Het is echter de vraag of dit gewenste onderhoudsbudget, ondanks de hoge prioriteit, beschikbaar kan worden gesteld. Als gevolg van de bezuinigingen verdient het aanbeveling om als eigenaar van de infrastructuur hierbij expliciet aandacht te schenken aan de mogelijkheden om onderhoudstaken meer in samenwerking met de markt uit te voeren:

  • Betrek bouwbedrijven eerder in het onderhoudsproces
  • Combineer werkzaamheden (bijvoorbeeld wegen en rioolonderhoud)
  • Geef ruimte aan slimme oplossingen die tijd en geld besparen
  • Besteedt aan op basis van kwaliteit in plaats van laagste prijs.
  • Reserveer tijdig voldoende budget voor onderhoud.

Door als eigenaar de regie in handen te houden, maar het proces en de uitvoering in handen te geven aan de markt, kan er meer.

Standpunt
Bouwend Nederland vindt dat er voldoende politieke aandacht en geld moet zijn om op tijd het noodzakelijke onderhoud aan de infrastructuur uit te voeren. De rol van de markt in slimmer onderhoud kan en moet worden vergroot.

Innovatieve oplossingen

In een dichtbevolkt land als Nederland is er een grote druk op het gebruik van de infrastructuur. Ondertussen ligt 66% van Nederland onder de zeespiegel wat hoge eisen stelt aan bescherming tegen water. Kennis en kunde van de infrasector is hard nodig om de uitdagingen op deze gebieden te lijf te gaan. Bouwend Nederland en haar lidbedrijven willen een bijdrage leveren aan het steeds slimmer verbeteren van de infrastructuur. Zowel qua techniek, qua proces als met producten. De infrastructuurbedrijven komen continu met innovatieve oplossingen om onnodige verspilling van tijd, energie, bouwmateriaal en geld te voorkomen. Volgens Bouwend Nederland moet er voor bedrijven meer ruimte komen om innovatieve initiatieven te testen, toe te passen en bedrijven daarvoor te belonen.

Consequenties
Door de huidige crisis in de bouw staan veel seinen op rood. Bezuinigingen en ontslagen zijn aan de orde van de dag. Bouwend Nederland is volop actief om de bouw- en infrabedrijven door de crisis te loodsen. Het ‘denken’ in de sector gaat echter onverminderd door. De sector is ook in deze tijd continu aan het innoveren. Elke dag worden nieuwe kleine en grote (innovatieve) infrastructurele oplossingen bedacht en uitgetekend. Soms worden de ideeën ook daadwerkelijk op kleine of grote schaal uitgevoerd. Maar dat is lang niet altijd zichtbaar.

Publiek Private Samenwerking (PPS)

De kennis en kunde over techniek en proces is in Nederland van een hoog staand niveau. In de bebouwde en in de onbebouwde omgeving is op enige wijze sprake geweest van een infrastructurele ingreep. Soms ‘simpel’, soms ‘van wereldformaat’. ‘De bouw maakt het!’ en ‘bedenkt het nog ook!’ De kleine en grote bouwwerken die door Nederlandse bouwbedrijven en hun ingenieursbureaus worden verzonnen en gebouwd zijn stuk voor stuk innovatief. Qua proces, qua producten en qua samenwerking. De opdrachtgevers dagen de bouwbedrijven daartoe ook steeds meer uit.

Standpunt
Bouwend Nederland vindt dat de innovatieve kracht van de infrabouwsector meer in de schijnwerpers moet. Bouwend Nederland zal aan de politiek en aan het publiek laat zien dat de bouwsector dé aanpak en oplossingen heeft voor de maatschappelijke problemen voor nu en de toekomst: De bouwsector maakt het verschil over hoe Nederland er in de toekomst gaat uitzien.

In Nederland worden publiek-private samenwerkingscontracten (PPS) steeds meer toegepast. En succesvol. PPS is een aanpak waarbij het ontwerpen, bouwen, financieren en onderhouden van een project in één pakket in de markt worden gezet. Deze aanpak leidt er aantoonbaar toe dat voor hetzelfde geld veel meer blijkt te kunnen dan bij een meer traditionele aanpak waar deze onderdelen apart worden opgepakt. Met PPS wordt een uitdagend beroep gedaan op specialistische kennis en creativiteit van de bouwsector. De huidige economische moeilijke situatie brengt steeds meer partijen tot het inzicht dat PPS daarnaast ook een middel kan zijn om, ondanks dat er minder geld beschikbaar is, toch te blijven investeren in infrastructuur. Projecten hoeven niet te worden uitgesteld, waardoor Nederland ook weer eerder van wat is gebouwd kan profiteren.

Consequenties
Bouwactiviteiten in de infrastructuur en utiliteitsbouw vormen een factor van betekenis bij het aanjagen van de economie. De bouwondernemingen zetten al vele jaren in op het vaker gebruiken van PPS om bijvoorbeeld wegen en overheidsgebouwen te realiseren. Bedrijven richten hun organisatie daar ook op in, mede met het oog op een gezonde stroom aan projecten. Bouwend Nederland onderschrijft, vanuit de praktijk van haar leden, de constatering dat met PPS:

  • projecten eerder uitgevoerd kunnen worden
  • er eerder geprofiteerd kan worden van wat is gebouwd
  • de aanwezige creativiteit van de ondernemers wordt gebruikt
  • het kwaliteitsniveau wordt verbetert over de hele levensduur
  • maximale zekerheid wordt geleverd voor duurzaam prestaties
  • het werkterrein van bouwondernemers wordt verbreed en verdiept: “van aannemen naar ondernemen”
  • wordt aangesloten bij de wens voor een kleinere en efficiëntere overheid. Bouwbedrijven nemen taken en risico’s die voorheen bij de overheid lagen over.
  • een totale kostenbesparing voor de overheid is gerealiseerd van ca. € 700 miljoen (t/m 2009).

Standpunt
Bouwend Nederland vindt dat:

  • PPS meer moet worden toegepast bij onderwijshuisvesting, zorghuisvesting en infrastructuur van decentrale overheden. Op deze gebieden komt PPS nog onvoldoende van de grond.
  • Op basis van de opgedane ervaringen nog verbeterslagen mogelijk zijn in de aanpak van PPS-projecten door sneller en meer op hoofdlijnen aan te besteden, beter contractmanagement te hebben en als bouwbedrijven en overheden lagere transactiekosten te bewerkstelligen.
  • 100% van het geld dat met het toepassen van PPS wordt bespaard ten opzichte van een traditionele aanbesteding wordt gebruikt voor het bekostigen van aanleg- en onderhoudsprojecten waarvoor nog onvoldoende budget is.
  • Institutionele beleggers (zoals pensioenfondsen) in de financiering van PPS-projecten meer moeten worden betrokken. Bedrijfsleven en overheden dienen hiervoor een gezamenlijk en concreet invoeringsplan op te stellen.
  • PPS-light contractvormen een goede manier zijn voor gemeenten, provincies en waterschappen om, ondanks de grote bezuinigingen en strenge begrotingsregels, toch te blijven investeren in de infrastructuur. Ondersteuning vanuit het Rijk (via PPSSupport) en het bedrijfsleven (Via PPS Netwerk Nederland) is daarbij onmisbaar.


Contactpersoon

Richard Mulder

Beleidsadviseur

Interessante publicaties

    Bouwen doen we samen

    01 november 2017

     Nederland is nog lang niet af. We willen wonen in kwalitatief goede, betaalbare woningen in aantrekkelijke wijken, dorpen en steden. We willen ons veilig en betrouwbaar kunnen verplaatsen van A naar B. We willen de CO2-uitstoot  terugdringen en ons energieverbruik verlagen.

    Download


    De waterschapsmarkt van de toekomst - Marktvisie

    21 november 2016

    Klimaatverandering, technologische ontwikkelingen en burgerparticipatie zijn maatschappelijke ontwikkelingen die veel invloed hebben op de manier van opereren in de waterschapsmarkt (= de sectoren waterbouw en watertechnologie). Het zijn voorbeelden van een veranderende omgeving die het werken in deze markt onder druk zetten.

    Download


    5 redenen om lid te zijn van Vakgroep Grondwerk

    19 augustus 2016

    In deze flyer vindt u de 5 belangrijkste redenen om vandaag nog lid te worden van Vakgroep Grondwerk.

    Download


    Agenda Infrastructuurmarkt

    02 oktober 2015

    Het is de ambitie van Bouwend Nederland om te komen tot een infrasector van (inter-)nationale allure en leiderschap waarin kwaliteit, veiligheid, gezondheid en ‘total-cost of ownership’ centraal staan. Het proces hiernaartoe wordt steeds meer ondersteund door gebruik van digitale middelen, innovatietechnologie en het aanboren van de creativiteit. Een sector waarin sprake is van gezonde concurrentie, gezond rendement, continuïteit van de ondernemingen en een optimaal ondernemersklimaat.

    Download


    BouwendNL 2013 - nummer 9

    21 november 2013

    Bouwend Nederland behartigt niet alleen op landelijk niveau het belang van de bouw- en infrabedrijven. Ook lokaal en regionaal maakt uw vereniging zich zo sterk mogelijk. Bijvoorbeeld tijdens het bouwoverleg, dat onze regio’s met steeds meer gemeenten voeren. In het Watertorenberaad worden de handen concreet uit de bouwen gestoken en zijn inmiddels meerdere gestagneerde projecten weer vlot getrokken.En natuurlijk komt ook het infrabelang aan bod in de contacten met gemeente, provincies en waterschappen. U leest er meer over in het themadeel van deze editie van BouwendNL.

    Download