Als u gaat bouwen of verbouwen krijgt u te maken met bouwregelgeving. Deze regels zijn grotendeels gebaseerd op de Woningwet. Er zijn nogal wat van die bouwregels en de relatie tussen deze regels is niet voor iedereen duidelijk. Het is onder andere belangrijk om te bepalen of u een bouwvergunning nodig heeft en of u voldoet aan het Bouwbesluit.
Allereerst is het de vraag of een bouwvergunning nodig is. De Woningwet kent drie categorieën bouwwerken:
- bouwvergunningvrij
- licht-bouwvergunningplichtig
- regulier bouwvergunningplichtig.
Op de website bouwvergunningen_online van het ministerie van BZK kunt u door het beantwoorden van enkele vragen zien of u een bouwvergunning nodig heeft en zo ja, welke.
Wat staat er in het Bouwbesluit?
Als u gaat (ver)bouwen moet u altijd voldoen aan het Bouwbesluit 2003, ook bij bouwvergunningsvrije bouwwerken. In dit besluit staan technische minimumeisen op het gebied van veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid en milieu. Bij het (ver)bouwen moet u rekening houden met bepaalde bouwtechnische eisen die gelden voor het bouwwerk. Het bouwwerk mag immers geen gevaar opleveren. Daarom gelden eisen voor de constructie, veiligheid, gezondheid, energiezuinigheid en het milieu. Om ervoor te zorgen dat bouwwerken aan de minimumeisen voldoen, zijn er bepaalde grenswaarden vastgelegd. Bijvoorbeeld de minimale afmeting van de deurhoogte, van de trap en van de hoogte van het plafond.
Als u een bouwvergunning aanvraagt, controleert de gemeente of het bouwplan aan het Bouwbesluit voldoet. De opdrachtgever blijft zelf verantwoordelijk voor het voldoen aan de eisen uit het Bouwbesluit. Ook kunt u te maken krijgen met bijvoorbeeld een bestemmingsplan, eisen van welstand of een sloopvergunning.
Wat staat er in een bestemmingsplan?
In een bestemmingsplan staat wat er met de ruimte in een gemeente mag gebeuren. Bijvoorbeeld of er op een bepaalde plek een sportcomplex mag worden gebouwd, of een camping mag worden opgezet. In het bestemmingsplan staat ook waar woningen, horeca of andere bedrijven mogen komen. Het gaat dan niet alleen om het gebruik van de grond, maar ook over de maximale afmetingen van de gebouwen. De gemeente stelt het bestemmingsplan op. Het bestemmingsplan geldt voor burgers en bedrijven, maar ook voor de gemeente zelf. Is een bouwvergunning nodig, dan moet het bouwplan passen in het bestemmingsplan. U kunt het bestemmingsplan inzien bij de gemeente. U kunt daar ook terecht met vragen over het bestemmingsplan en de bouwplannen.
Toetsing op welstand
Welstand wil zeggen dat het bouwplan architectonisch past in de omgeving. De gemeente legt in een welstandsnota zo concreet mogelijk vast welke welstandscriteria gelden voor de verschillende delen van de gemeente. Als vergunningsvrij mag worden gebouwd, hoeft niet te worden voldaan aan de criteria uit de welstandsnota. Het bouwplan mag echter niet sterk afwijken van de redelijke eisen van welstand.
Als u iets bijzonders wilt bouwen, is het dus raadzaam eerst contact op te nemen met de gemeente en te controleren of het bouwplan past binnen de welstandsnota. Als wel een bouwvergunning nodig is, dan wordt het bouwplan door de gemeente getoetst aan de welstandsnota. Als de gemeente geen welstandsnota heeft, kan de gemeente de plannen ook niet op welstand beoordelen en toetsen. Neem voor vragen over de welstandsnota contact op met de gemeente. Als het bouwwerk erg afwijkt van de bouwstijl in de omgeving, dan is het raadzaam eerst met de omwonenden te overleggen.
Rechten en plichten buren
Als u gaat (ver)bouwen moet u ook rekening houden met de buren. Buren hebben namelijk een aantal rechten en plichten ten opzichte van elkaar, bijvoorbeeld voor het plaatsen van een afscheiding. Deze regels staan in Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek. Het is raadzaam met de buren te overleggen voordat u begint met bouwen. Of u nu met of zonder bouwvergunning bouwt. De buren kunnen bezwaren hebben tegen de bouwplannen. Het bouwwerk kan bijvoorbeeld veel licht weg nemen bij de buren waardoor zij nadeel ondervinden. Dit kan vervelende situaties opleveren, die voorkomen kunnen worden door vooraf even te overleggen. De opdrachtgever is zelf verantwoordelijk voor overeenstemming met de buren. De gemeente controleert dit niet, ook niet als een bouwvergunning is aangevraagd.
Meer informatie
> Klik hier voor meer informatie over vergunningen in de bouw.
> Klik hier voor de Bouwgids van het Ministerie van BZK.
> Klik hier voor de website van het Ministerie van BZK (onderdeel bouwregelgeving).
> Klik hier voor de website van de VNG (onderdeel bouwverordening).