Intellectueel eigendomsrecht geeft de bedenkers van literatuur, muziek, kunst en wetenschappelijke werken het recht om te bepalen hoe, wanneer en waar hun werk wordt beluisterd, gepubliceerd of vermenigvuldigd. Het intellectueel eigendom ligt bij de bedenkers van werken, hun rechten zijn vastgelegd in auteursrecht (waaronder ook reprorecht), naburige rechten, handelsnaam-, modellen-, merken- en octrooirecht. Bedrijven moeten voor het gebruik van muziek of ander werk van derden een vergoeding betalen. Dit verloopt via o.a. Buma/Stemra, SENA en Stichting Reprorecht.
Waneer heb ik met intellectueel eigendomsrecht te maken?
Intellectueel eigendomsrecht geeft de bedenkers van literatuur, muziek, kunst en wetenschappelijke werken het recht om te bepalen hoe, wanneer en waar hun werk wordt beluisterd, gepubliceerd of vermenigvuldigd. U heeft daar mee te maken in uw bedrijf, bijvoorbeeld als u boeken kopieert of naar de radio luistert in uw kantoor of op de bouwplaats.
Welke verschillende onderdelen zijn er van intellectueel eigendomsrecht?
Hierna worden verschillende onderdelen van intellectueel eigendomsrecht behandeld.
| Auteursrecht |
Het auteursrecht is het recht van de auteur van een werk van literatuur, wetenschap of kunst om te bepalen hoe, waar en wanneer zijn werk wordt gepubliceerd of vermenigvuldigd. Dit recht ontstaat vanzelf bij het maken van zo’n werk. Dankzij het auteursrecht mogen mensen die werken creëren als enige beslissen over de exploitatie van die werken. Het auteursrecht beschermt die werken bovendien tegen misbruik door anderen. Het auteursrecht is vastgelegd in de Auteurswet.Het auteursrecht zorg ervoor dat werken niet zo maar openbaar gemaakt of verveelvoudigd mogen worden. Hiervoor is toestemming van de auteursrechthebbende nodig.
Op grond van de Auteurswet moet u als u kopieën maakt uit auteursrechtelijk beschermde werken zoals boeken, kranten en vakbladen daarvoor een vergoeding aan de rechthebbenden betalen. Deze vergoeding moet u betalen aan de Stichting Reprorecht (zie www.reprorecht.nl). Deze stichting verdeelt de ontvangen vergoedingen onder de uitgevers en auteurs.
Kijk voor meer informatie in het dossier Reprorecht. |
| Muziekauteursrecht |
Buma/Stemra (zie www.bumastemra.nl) is de belangenbehartiger van muziekauteurs in Nederland. Buma/Stemra zorgt ervoor dat muziekauteurs(componisten) vergoedingen ontvangen voor het gebruik van hun creaties. |
| Naburige rechten |
Naburige rechten zijn rechten die naast het auteursrecht staan, en die een uitvoerend kunstenaar of producent het recht geven te beslissen over opname, vermenigvuldiging, en uitzending van een uitvoering en daar een vergoeding voor te ontvangen. Naburige rechten beschermen het werk van uitvoerende kunstenaars (bijvoorbeeld musici, acteurs, dansers), platenmaatschappijen en omroeporganisaties.
SENA (zie www.sena.nl) verleent namens de uitvoerenden van muziek toestemming aan de gebruikers van deze muziek en incasseert de vergoeding die hiervoor verschuldigd is.
Buma/Stemra vraagt een vergoeding voor de auteurs, dus de componisten en tekstschrijvers van muziek, SENA vraagt een vergoeding voor de uitvoerenden, dus de muzikanten en producenten. Veel bedrijven hebben jaarlijks maar aan een van beide instanties betaald. Toch is er altijd een verplichting geweest om aan beide instanties te betalen.
Kijk voor meer informatie in het dossier SENA |
Handelsnaam-,
modellen-,
merken- en
octrooirecht |
Op eigennamen en uitvindingen rust doorgaans geen auteursrecht, maar er kan wel een handelsmerk(trademark) of een octrooi(patent) op rusten. Voor het aanvragen van een octrooi kunt u terecht bij het Octrooibureau (zie www.octrooibureau.nl). Merken en modellen kunt u registreren bij het Benelux Bureau de Intellectuele Eigendom (BBIE) (zie www.boip.int). |