Emissieloos bouwen is kwestie van lange adem

dinsdag 26 mei 2020
Bouwplaats met kranen

Er is nog veel werk aan de winkel voordat de sector volledig emissievrij kan bouwen. Elektrisch materieel is nog beperkt verkrijgbaar en is vaak nog veel duurder. Met welke initiatieven is de bouw zelf bezig om materieel verder te vergroenen en hoe kunnen opdrachtgevers bijdragen aan deze versnelling?

Nu de coronacrisis dagelijks voorpaginanieuws is, lijken andere problemen in het verleden te liggen. Toch zijn het stikstofdossier, de PFAS-normering en de klimaatdoelen nog niet van tafel. Anne-Marie Frissen,  beleidsadviseur bij Bouwend Nederland en betrokken bij de Groene Koers, blijft zich daarom vol inzetten om de klimaatdoelen van 2030 in de bouw te halen: “We moeten de bouw volledig emissievrij maken.”

Zwaar materiaal langetermijnproces

Het verder verduurzamen van het bouwmaterieel is volgens Frissen niet eenvoudig, maar de sector zet er wel vol op in. “Bouwmaterieel bestaat voornamelijk uit zwaar gereedschap dat draait op diesel. Op dit moment is slechts 5% van de 115.000 mobiele werktuigen in de bouw elektrisch verkrijgbaar.” Die 5% gaat voornamelijk om klein materieel; kleine graafmachines of elektrische walsen. Zwaar materieel als asfaltleggers en zware kranen zijn volgens Frissen voorlopig nog niet aan de beurt: “De zware jongens zijn een langetermijnproces. Die slurpen energie en daar is op dit moment geen batterij voor te krijgen.”

Te weinig op de markt

Dat de bouw staat te popelen om te verduurzamen, merkte ook Edwin Lokkerbol, programmamanager van stichting Emissieloos Netwerk Infra. De trage voortgang van verduurzaming is volgens hem niet aan de bouwbedrijven te wijten. “Er is gewoon te weinig op de markt om te kunnen investeren in verduurzaming. En wat er is, is tussen de 30% en 70% duurder dan materieel op fossiele brandstoffen.” De oplossing is volgens Frissen en Lokkerbol simpel: meer vraag creëren naar duurzame bouw. “Daar zijn we nu al een tijdje mee bezig”, geeft Frissen aan. “De leden van Bouwend Nederland zijn enthousiast en komen naar ons toe met ideeën waarmee bouwprocessen verduurzaamd kunnen worden. Komend jaar hopen we op 5 of 6 projecten te kunnen gaan experimenteren hoe we verder kunnen vergroenen.”

Rol voor opdrachtgevers

Lokkerbol: “Ons nadrukkelijke doel is om met leveranciers in gesprek te gaan om materieel sneller op de markt te krijgen. Maar we lopen ook tegen andere problemen aan. Zo zijn een hoop bouwlocaties nog ongeschikt voor elektrisch materieel.” Lokkerbol vindt dat duurzaamheid daarom eerder in het bouwproces moet worden meegenomen door de opdrachtgever. “Als je weet dat je over drie jaar een dijk gaat renoveren, kan je nu al de elektrische infrastructuur neerleggen.” De stichting van Lokkerbol heeft geld verzameld om onderzoek te doen naar elektrisch materieel. “Maar zonder overheid als ‘launching customer’ komt dit niet van de grond. Er moet vraag gecreëerd worden.”

Effecten corona

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) voorspelde recent dat de effecten van corona ook in de verduurzaming te merken zal zijn. De IEA denkt dat er minder windmolenparken en zonneparken gebouwd zullen worden. Frissen vindt het daarom belangrijk dat de bouw het contact blijft onderhouden met opdrachtgevers. “Als opdrachtgevers meer gaan vragen om duurzame oplossingen en dit ook als gunningscriterium meenemen in de aanbesteding, dan zullen onze bouwondernemers verder blijven investeren in duurzaam materieel en zal het aanbod van duurzaam materieel steeds groter worden.”

Meer weten?

Luister dan de uitzending van BNR Bouwmeesters van 25 mei terug over ‘De bouw goes electric’ of bekijk het overzicht van alle uitzendingen. Voor meer informatie over de coronacrisis gericht op de bouw- en infrasector, bezoek je het dossier over de coronacrisis met veelgestelde vragen en praktische informatie.