• Home
  • Actueel
  • Nieuws
  • Fietsers blijven dominant in overheidsoverwegingen ruimtelijke inrichting

Fietsers blijven dominant in overheidsoverwegingen ruimtelijke inrichting

dinsdag 3 november 2020
Afbeelding Fietsers blijven dominant in overheidsoverwegingen ruimtelijke inrichting

Nederland is een voorbeeldland wat betreft fietsinfrastructuur. Daarmee pakken we CO2-uitstoot, luchtvervuiling en dodelijke verkeersongelukken aan. Zeker sinds het uitbreken van het coronavirus is fietsen nóg populairder geworden. Maar waar liggen de valkuilen en hoe moeten onze infrastructuur en ruimtelijke ordening worden ingericht om onze fietsmaatschappij te moderniseren?

Paul Plazier, adviseur duurzame mobiliteit bij ingenieursadviesbureau Sweco, ziet dat lokale overheden nog altijd blijven inzetten op fietsinfrastructuur. “Stedelijke gemeenten hebben te maken met een toename van drukte op het netwerk, dus die moeten veelal verbeteren en verbreden wat er al ligt. Anderzijds zien we dat er in alle hoeken van Nederland wordt gewerkt aan hoogwaardige fietsverbindingen om ook de doorgang van en naar de stad makkelijker te maken voor de vele e-bikes die daar nu rondrijden.” De interesse van consumenten en de toewijding van gemeenten spelen elkaar in de hand, waardoor het steeds makkelijker wordt voor meer Nederlanders om op de fiets te stappen. Corona steekt voor nu geen spaak in het wiel van deze dynamiek. “De investeringen en werkzaamheden gaan gewoon door, dus ik denk niet dat we de werkelijke effecten van corona al terugzien in de mate waarop er infrastructuur wordt aangelegd. Zeker in de steden, waar het openbaar vervoer door corona minder wordt gebruikt, moet worden nagedacht over hoe we het toenemende aantal fietsers op het stedelijke netwerk krijgen.”

Opstappen in plaats van instappen

Opstappen in plaats van instappen zou ook bij kunnen dragen aan het oplossen van het aloude fileprobleem in Nederland. “Met de komst van de e-bike kunnen steeds langere afstanden op de fiets worden afgelegd. Een afstand van tien tot vijftien kilometer naar werk wordt overbrugbaar per fiets. Dat geldt ook voor trajecten, bijvoorbeeld tussen Amersfoort en Utrecht, waar vóór corona iedere dag files stonden”, vertelt Plazier. Maar die relatie tussen beschikbare infrastructuur en verminderde drukte op de weg is niet altijd zo rechtlijnig, observeert Thalia Verkade, journalist bij De Correspondent en schrijver van het boek ‘Het recht van de snelste.’ “Een van de meest verassende dingen die ik ontdekte is dat als je mensen meer infrastructuur en dus meer snelheid geeft, ze die niet gebruiken om eerder thuis te komen. Ze gaan gewoon verder reizen. In de afgelopen vijftig tot zestig jaar is de afstand tussen wonen en werken veel groter geworden. Op het moment dat je een fietssnelweg neerlegt om mensen uit de file te halen, wil dat dus niet per sé betekenen dat er uiteindelijk minder verkeer op de weg is.” Verkade denkt ook dat “als je fietsen wil stimuleren en mensen uit de auto wil halen, moet je voor elk fietspad dat we aanleggen wat auto-infrastructuur weghalen. Anders blijft het hele systeem maar groeien, en gaan we steeds grotere afstanden afleggen met elkaar.”

Ruimtelijke ordening

Onze buurlanden kijken naar Nederland voor inspiratie. Niet onterecht, vindt Verkade. Zij ziet dat “wat wij hebben een echte ingenieursoplossing is, waarmee we zorgen dat fietsers en automobilisten kunnen doorstromen. Daar heeft iedereen profijt van.” In Nederland hebben we een ruimtelijke kijk aangenomen op het stimuleren van fietsen, want “we zorgen dat de bestemmingen dichter bij elkaar komen te liggen. Dat is een heel ander uitgangspunt dan dat we zoveel mogelijk fietsinfrastructuur neer gaan leggen.” Plazier voegt daaraan toe dat we in Nederland “al decennia lang het compacte stadsbeleid voeren, waarbij we heel erg hebben gefocust op het concentreren van voorzieningen in de binnensteden. Decathlon en Ikea mogen niet zomaar in een weiland bouwen buiten de stad, dat moet allemaal binnen de stadsgrenzen.”

Meer weten? Luister dan de uitzending van BNR Bouwmeesters van 2 november terug over Snelle fietsers veranderen de publieke ruimte of bekijk het overzicht van alle uitzendingen.