Leren van incidenten, bekijk de nieuwe flyers

dinsdag 9 februari 2021

Yvonne de Rijck

Adviseur Techniek Vakgroep Ondergrondse Netwerken en Grondwaterbeheer
Afbeelding Leren van incidenten, bekijk de nieuwe flyers

Uitvoerende partijen samen met netbeheerders van elektra en gas, leren van incidenten. In 2020 zijn diverse toolboxflyers beschikbaar gekomen die ons alert maken en houden bij het werken met kabels en leidingen. Deze toolboxflyers zijn niet alleen interessant voor bedrijven en medewerkers die voor netbeheerders werken, maar ook voor partijen die in de buurt van elektrische installaties en kabels werken.

Om te leren van incidenten bij werken aan electriciteitsnetten van netbeheerders bespreekt de werkgroep E-incidenten als onderdeel van de Groep Veiligheid Regelgeving (GVR), periodiek de gemelde incidenten met elektriciteit. Doel van de werkgroep is het reduceren van het aantal incidenten met elektrisering, vlambogen of explosiegevaar met als gevolg (kans op) letsel. De werkgroep beschikt over incidenten vanaf 2017.

Flyer 12 - Kortsluiting bij werkzaamheden aan laagspanningsrekken

Tijdens werkzaamheden aan laagspanningsrekken hebben de afgelopen jaren acht incidenten met kortsluiting, omdat bij geconstateerde afwijkingen niet is gestopt. Bij het werken aan laagspanningsrekken is het belangrijk dat er altijd:

  •  een Laatste Minuut Risico Analyse (LMRA) wordt gedaan;
  •  het werkplan, de montage handleidingen en de VWI wordt gevolgd;
  • gebruik de juiste en gekeurde gereedschappen;
  • gebruik van de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen;
  • Klopt er iets niet? Stop en overleg direct met de werkverantwoordelijke.

Flyer 13 - Bijna elektrocutie schouw

Een bijna incident met het risico op elektrocutie in een 10 kV station. Tijdens schouwwerkzaamheden in stations waarbij de installatie individuele open als afgeschermd kan zijn, moet de mate van toezicht per installatie worden vastgelegd en moeten schouwers een gebiedsgebonden instructie krijgen om de risico's te begrijpen. Realiseer je dat bij het betreden van een station de installatie operationeel is, trek bijvoorbeeld niet zomaar (cel) deuren open, hieraan risico's zijn verbonden.

Flyer 14 - Belang van een goede werkaarde

Bij werkzaamheden aan elektrotechnische installaties in de nabijheid van bovengrondse hoogspanningsverbindingen geldt dat nadat deze veiliggesteld, deze ook moet geaard, en in sommige gevallen moet kortgesloten worden.
Werkaardingen zijn noodzakelijk om geïnduceerde spanningen, maar mogelijk ook blikseminslag op de lijn, op de werkplek te beheersen en naar de aarde te laten afvloeien. Laat werkaarding aanbrengen en controleren door een vakkundig persoon, en voer aardverbindingen altijd met een metaal-op-metaal contact uit (let dus op met een verflagen!).

Flyer 15 - selecteren knippen en rooien kabels

Het selecteren, knippen en rooien van kabels is een risicovolle handeling. Medewerkers die deze handeling moeten opgeleid zijn en zichzelf overtuigen dat de juiste kabel is geselecteerd. Er zijn meerdere incidenten geregistreerd die te maken hebben met het selecteren, knippen en rooien van kabels. In 75% van de situaties is er een vlamboog of elektrisering opgetreden. De handige leerpunten zijn:

  1. Ga nooit uit van aannames en meldt afwijkingen aan de werkverantwoordelijke.
  2. Knip op minimaal 5 meter afstand met een veiligheidsknipapparaat en gebruik de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen.
  3. Verscherp het toezicht al een leek een kabel rooit.
  4. Knip alleen een kabel als je deze zichtbaar kunt volgen tot aan het vrije einde of met een goede uitslag door het selectieapparaat.
  5. Een kabel in de sleuf mag alleen vanaf een veilige afstand buiten de sleuf, meet een veiligheidsapparaat worden geknipt.

Houding en gedrag

Uit de analyse van het incident komt naar dat de monteurs zich bij veel incidenten niet aan de geregelde gehouden. Stappen als het doen van spanningsloosheid metingen of het afschermen van spanningsvoerende delen zijn niet uitgevoerd. Belangrijke redenen hiervoor zijn afleiding, eigen interpretatie en druk op snelle uitvoering. Oftewel: gedrags- en omgevingsfactoren. Onvoldoende kennis en ervaring speelt beperkter een rol. Laten we vooral de aandacht voor factoren die gedrag (verkeerd) beïnvloeden hoog houden!

Toolboxflyers en melden (bijna) incidenten

De door de werkgroep opgeleverde toolboxflyers zijn terug te vinden op de site BEIVIAG , onderverdeeld bij elektriciteit in laagspanning & midden- en hoogspanning en transport en bij gas in aardgas & biogas. De gepubliceerde Toolboxflyers zijn vrij te gebruiken voor instructie en om gesprek te gaan met medewerkers over veiligheid. Heb je vragen aan de werkgroep, neem gerust contact op!

Het melden van (bijna) incidenten gerelateerd aan elektriciteit en gas kan op de site van BEIVIAG. Het doel is om met elkaar te leren en niet om te wijzen!