‘Minder ziekte en hogere productiviteit’

woensdag 31 maart 2021

Fenneken Lamaker

Beleidsadviseur Duurzaam inzetbaarheid

Steeds meer bedrijven in de bouw- en infrasector maken werk van duurzame inzetbaarheid, in de hoop dat werknemers gezond de eindstreep halen. “Fitte, vitale en betrokken werknemers zorgen voor een lager ziekteverzuim en een hogere productiviteit”, zegt HR adviseur Annemarie Bakker van infrabouwer Van Gelder. Het bedrijf uit Elburg heeft het thema hoog op de agenda staan. “Maar duurzame inzetbaarheid is óók de verantwoordelijkheid van de werknemer.”

0pgewekte collega’s van de buitendienst die tijdens een trainingsdag ‘fysieke belasting’ op een yoga-matje liggen. Annemarie Bakker kon een glimlach niet onderdrukken toen ze een foto van dit tafereel zag. “Terwijl ze van te voren nog tegen me zeiden dat ze echt niet op zo’n yogamatje zouden gaan liggen.” Van Gelder – een familiebedrijf met ruim 1200 werknemers – realiseert boven- en ondergrondse infrastructuur. Een groot deel doet fysiek zwaar werk. Deze medewerkers kregen de mogelijkheid een training fysieke belasting te volgen. Daarbij leerden ze hoe je op de juiste manier moet tillen om fysieke klachten te voorkomen. Verder werd aandacht geschonken aan gezonde voeding en slapen. Het bedrijf investeert graag in de gezondheid van medewerkers, zegt Bakker. “Wij geloven in fitte, vitale en betrokken werknemers. Het is wetenschappelijk bewezen dat investeren in gezondheid van werknemers enorm loont.”

Kosteloze check-up

Van Gelder besloot in 2017 serieus werk te maken van duurzame inzetbaarheid. Het bedrijf wilde dat alle medewerkers inzicht zouden krijgen in hun eigen gezondheid. Een deel van het personeel valt onder de cao Bouw & Infra en kwam sowieso al in aanmerking voor een Duurzame Inzetbaarheidsanalyse (DIA), een gratis check-up van werk en gezondheid bij Volandis, het kennisinstituut voor duurzame inzetbaarheid in de bouw en infra. Onderdeel van een DIA is een preventief medisch onderzoek (PAGO). Het is een moment om stil te staan bij je eigen leef- en werksituatie, waarbij je inzicht krijgt in de mogelijkheden die er zijn om veilig, gezond en met plezier te werken. Voor werknemers die niet onder deze cao vallen, heeft Van Gelder ook een health-check aangeboden. Het resultaat viel niet mee, aldus Bakker. “Veel mensen zijn fit, maar niet gezond. Een voorbeeld? Iemand heeft wel een goede conditie, maar heeft een te hoge bloeddruk.”

Balans werk en privé

Om maximaal in te zetten op duurzame inzetbaarheid, heeft het bedrijf de slogan ‘Van Gelder komt in beweging’ in het leven geroepen. Belangrijkste doel is dat medewerkers in goede gezondheid de pensioengerechtigde leeftijd halen. Daarnaast wordt aandacht besteed aan vakkennis en vaardigheden, werkplezier, motivatie en betrokkenheid én een goede balans tussen werk en privé. Frisdrank heeft plaatsgemaakt voor fruit, collega’s doen mee aan sportevenementen. Bakker: “Wij stimuleren werknemers ook zelf met ideeën te komen. Zo heeft iemand een bootcamp verzorgd. Duurzame inzetbaarheid is óók de verantwoordelijkheid van de werknemer.”

Levensfasebeleid

Duurzame inzetbaarheid is anno 2021 onderdeel van het bedrijfsbeleid bij Van Gelder, ook wel ‘levensfasebeleid’ genoemd: beleid waarbij zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met de specifieke omstandigheden en wensen van medewerkers in de verschillende fasen van hun leven en loopbaan. Medewerkers krijgen een keer per kwartaal een nieuwsbrief, inclusief tips & tricks. Bakker: “Je moet het belang blijven herhalen. Informeren én prikkelen. Verder proberen we tijdig signalen op te vangen als het met een werknemer niet zo goed gaat. Denk aan rugklachten, maar ook geldzorgen of het verlies van een dierbare. Als bedrijf proberen we iemand te helpen, zonder betuttelend te willen zijn. We houden van korte lijnen naar onze medewerkers en snel schakelen met hulpinstanties als de problematiek hierom vraagt.”

Vierdaagse werkweek

Veel bedrijven zijn al jarenlang met duurzame inzetbaarheid bezig zonder dat ze het zelf eigenlijk door hebben, zegt Katja Mackus van Roelofs uit Den Ham. “DIA en PAGO, vierdaagse werkweek, deeltijdpensioen: ze vallen er allemaal onder.” Roelofs, met een hoofdvestiging in Den Ham, telt 280 werknemers. Het bedrijf richt zich op de ontwikkeling en realisatie van infrastructurele werken. Mackus: “We zijn een familiebedrijf, dus die sociale component is altijd al prominent aanwezig geweest.”

71 jaar

Optimaal gebruikmaken van talent, werkplezier en op een gezonde manier de pensioengerechtigde leeftijd halen: dat zijn volgens Mackus de belangrijkste ingrediënten van duurzame inzetbaarheid. “Hoewel, het gaat ook om gezond zijn in de periode ná die pensioengerechtigde leeftijd. De helft van de mensen die met pensioen gaan, blijft een of twee dagen per week werken, omdat ze het leuk vinden. We hebben een walsmachinist van 71 jaar.” Een ander voorbeeld: een jongere asfaltwerker had last van versleten heupen en werd voor een flink percentage afgekeurd. Deze werknemer liet zich omscholen tot vrachtwagenchauffeur. Sindsdien is hij 100 procent inzetbaar. Roelofs beschikt over een eigen academy, voor het ontwikkelen, stimuleren en delen van kennis. De academy zet zich in om mensen te binden en te boeien voor de verschillende facetten van het vakgebied.

Alternatief bieden

Roelofs benadert werknemers die het op welke manier dan ook zwaar hebben voor een gesprek. Het gaat om mensen met fysieke klachten, mentale problemen of financiële zorgen. Mackus: “We proberen ze te helpen en eventueel een alternatief te bieden. Wil iemand gezond de eindstreep halen, dan kan het zinvol zijn een vierdaagse werkweek aan te bieden. Niks moet, het is vrijwillig. Achteraf zijn ze vaak blij dat ze een dag minder zijn gaan werken.” Ook bij Roelofs doen werknemers mee aan wandel- en fietstochten en hardloopevenementen. Samen sporten is gezond en goed voor de saamhorigheid, zegt Mackus. Ook opdrachtgevers doen mee. Het bedrijf heeft een aantal ‘kartrekkers’ aangewezen die hun collega’s enthousiasmeren over gezamenlijk sporten.

Dit interview verscheen eerder in de Special Bouw aan een fitte toekomst, een speciale uitgave van Koninklijke Bouwend Nederland, Volandis en Cobouw.