• Home
  • Actueel
  • Nieuws
  • Bevorderen van veiligheid in de sleuf begint in de werkvoorbereiding

Bevorderen van veiligheid in de sleuf begint in de werkvoorbereiding

woensdag 1 september 2021

Yvonne de Rijck

Adviseur Techniek Vakgroep Ondergrondse Netwerken en Grondwaterbeheer
Afbeelding Bevorderen van veiligheid in de sleuf begint in de werkvoorbereiding

Eind 2019 is de Governance Code Veilige Energienetten (GVE) ondertekend door brancheverenigingen Bouwend Nederland, Netbeheer Nederland en Techniek Nederland. Daarmee onderschrijven de organisaties het gedeelde belang van het veilig houden van de energienetten en slaan ze de handen ineen om intensiever samen te werken op het gebied van veiligheid.

Vanaf de ondertekening van de GVE zijn er een drietal workshops geweest in 2020 en 2021 tussen netbeheerders en aannemers met als onderwerp 'Veiligheid in de sleuf'. Vervolgens is besloten om een drietal workshops te organiseren rondom 'Veiligheid in de werkvoorbereiding', waarvan op 1 juli 2021 de eerste is geweest. Lees verder over de inhoud en bruikbare tips rondom de GVE kernwaarden van deze workshop.

IJsbergmodel McClelland en veiligheid

Michel Wijbrands van Techniek Nederland benadert veiligheid vanuit het IJsbergmodel van McClelland. Het topje van de ijsberg wat zichtbaar is in het model, zijn onder andere de bedrijfsprocessen en de BEI/VIAG regels, maar ook de geregistreerde incidenten bij de werkgroepen leren van e-incidenten en flyers. Het deel onder water is het onzichtbare zoals de organisatiecultuur en waarden en normen. Vanuit de GVE willen we niet meer regeltjes opstellen om de veiligheid te vergroten, dat willen we meer doen vanuit de veiligheidscultuur over de drie GVE kernwaarden:

  1. Verantwoordelijkheid zoals het tonen van voorbeeldgedrag.
  2. Leiderschap vooral ook het nemen van leiderschap bij onveilige situaties in de sleuf door 'de man in de sleuf'.
  3. Samenwerken op het gebied van veiligheid tussen opdrachtgever en opdrachtnemer, zoals tijdens de workshops.

Vanuit deze drie GVE-kernwaarden willen we tijdens deze en de nog komende twee workshop gewenst veiligheidsgedrag in de werkvoorbereidingsfase stimuleren om de veiligheid in de sleuf te vergroten.

Uitdagingen in de werkvoorbereiding

Danny Schoneveld werkvoorbereider bij Stam & Co neemt ons in zijn presentatie mee in de uitdagingen van de werkvoorbereider en de GVE-kernwaarden. Uitdagingen in de werkvoorbereiding zitten in externe en interne factoren, bijvoorbeeld goedkeuring van de gemeente op het verkeersplan, is het mogelijk om de afzetting binnen het project over het tracé mee te nemen, of is het nodig om het hele werk in één keer af te zetten. Deze keuze afweging is ook van toepassing bij bemaling. Een opgelegde werkwijze of de vrije keuze heeft impact op tijd en geld, bijvoorbeeld de meterprijs. Een ander punt in de werkvoorbereiding is het moment van schouwen, op welk moment van de dag doe je dat? Rond en nabij een basisschool en speeltuin zijn er rustige tijden en piektijden door bezoekers, waardoor er andere veiligheidsvoorzieningen nodig zijn. Hou hier rekening mee. Binnen Stam & Co zijn de volgende werkwijzen van toepassing rondom de GVE-kernwaarden:

  1. Verantwoordelijkheid; het werk stil leggen en het melden van (on)veilige werksituaties in de veiligwerken-app.
  2. Leiderschap; signalen serieus nemen en naar handelen, lukt het niet meteen meldt dan de voortgang.
  3. Samenwerken; wekelijks overleg met de opdrachtgever en communicatie tussen uitvoerder en werkvoorbereider om te leren.

Grootste uitdagingen binnen de GVE-kernwaarden

Met behulp van mentimeter worde de grootste uitdagingen opgehaald binnen de GVE-kernwaarden:

  1. Leiderschap; constante aandacht voor veiligheid; vasthouden is voor onderwerpen moeilijk, in het begin is het leuk en uitdagend omdat het nieuw is, zodra het gewoon wordt verslapt de aandacht; een ander herkenbaar punt dat genoemd wordt is de 25/5 regel, je neemt je voor om een toolbox te houden, door de operationele vragen krijgt dat de meeste aandacht (25 min) en blijft er weinig tijd (5 min) over voor veiligheid, de toolbox.
  2. Samenwerken; gelijkwaardige ketenpartners; moet gaan over haalbaarheid en risico’s waarbij werkwijzen niet zijn voorgeschreven door de opdrachtgever maar worden overgelaten aan de opdrachtnemer, daarnaast is het gevoel dat keuzes voornamelijk financieel gedreven worden gemaakt en niet vanuit risicobeheersing.
  3. Verantwoordelijkheid; aanspreken; suggestie om aanspreken te veranderen in uitspreken of praten over/bespreekbaar maken waardoor de (negatieve) lading eraf gaat; betekent ook luisteren, nodig uit om het verhaal van de ander te horen in de eigen vertrouwde omgeving.

Frans Sack (Heijmans) Rick Pellis (Baas B.V.) en Rik Luiten (Netbeheer Nederland/Krado) nemen ons vanuit de werkgroep e-incidenten mee in een viertal incidenten, waarbij in de werkvoorbereiding de kans op vlambogen, elektrisering en explosies in de uitvoering voorkomen had kunnen worden door:

  • een volledige en complete overdracht, zowel mondeling alsook van documenten, middels een start werkoverleg van de werkvoorbereiding binnen naar de uitvoering buiten;
  • het overleg tussen uitvoering en werkvoorbereiding bij (tracé)wijzigingen om te controleren en vast te stellen of eerdere uitgangspunten nog van toepassing zijn;
  • controle van de beschikbare informatie met de verstrekte materialen en gereedschappen, is de opdracht logisch aan de hand van de informatie in de werkmap;
  • de juiste instructie over materialen. Heb ik de instructie gehad en weet ik er mee te werken? Zo niet, vraag erom!

Herken jij de voorbeelden en wil jij het gesprek hierover aan? Gebruik de reflectiekaarten die door de werkgroep e-incidenten zijn opgesteld. Stuur een mail met je adres naar de werkgroep en we sturen je twee setjes op.

Wat is nu het vervolg?

Het resultaat van de workshop moet zijn dat elke deelnemer met ideeën en inspiratie teruggaat naar zijn/haar eigen bedrijf. Ook zouden de reflectiekaarten gebruikt moeten worden om in gesprek met, het gaan liefst, de hele keten. Daarnaast de oproep om de samenwerking op te zoeken in Veiligheid Observatie Rondes (VOR), bij (bijna)incidenten en goede voorbeelden en om beeldmateriaal. Om jouw ervaring te horen zal er mogelijk contact worden opgenomen om te horen wat jij hebt meegenomen en welke acties jij in gang hebt gezet of waar je hulp nodig hebt. Tijdens de volgende workshop op donderdag 14 oktober van 10.00 – 13.00 uur, zullen we terugkijken op de eerste resultaten en doorpakken op de werkvoorbereiding om de veiligheid in de sleuf te vergroten. De laatste workshop rondom dit thema zal begin 2022 plaatsvinden. Wil jij meehelpen in de organisatie, neem contact op met Wil van Ophem.

De verschillende presentaties en de mentimeteruitslagen zijn hier in te zien. Lees hier de terugblik op de eerste workshop 'veiligheid in de sleuf' op 1 juli 2020.