Bouwarbeidsmarkt raakt komende jaren in rustiger vaarwater

woensdag 27 november 2019
Afbeelding Bouwarbeidsmarkt raakt komende jaren in rustiger vaarwater

Het EIB heeft recent een rapport uitgebracht over de trends op de bouwarbeidsmarkt in de periode 2019-2023. De werkgelegenheid in de bouw groeit dit jaar net als de voorgaande jaren nog krachtig met ongeveer 3,5%. Deze groei gaat duidelijk uit boven de gemiddelde groei van de werkgelegenheid in de totale economie. Net als in eerdere jaren hebben zowel werknemers als zelfstandigen geprofiteerd van de toegenomen arbeidsvraag in de bouw. De huidige stikstof- en PFAS-problematiek treft nu echter de vergunningverlening en zal de komende jaren leiden tot een terugval in de bouwproductie. Hierdoor komt de bouwarbeidsmarkt na een lange periode van oplopende werkgelegenheidsgroei in rustiger vaarwater.

Lees hier het rapport Trends op de bouwarbeidsmarkt 2019 - 2023 »

In het derde kwartaal van 2019 waren 322 duizend werknemers actief in de bouw. Het arbeidsvolume neemt dit jaar met 15.000 arbeidsjaren toe, waarbij het aantal arbeidsjaren van werknemers met 10.000 en die van zelfstandigen met 5.000 stijgt. Daarmee is de bouwsector er net als vorige jaren in geslaagd een stevige uitbreiding van de werkgelegenheid te realiseren. Ondanks de sterke groei van de werkgelegenheid is de spanning op de bouwarbeidsmarkt dit jaar niet verder toegenomen. Zo is de vacaturegraad sinds het hoogtepunt in het eerste kwartaal van 2019 inmiddels afgenomen naar een niveau van 55 per duizend banen. De trend van sterk stijgende vacaturegraden lijkt hiermee te keren. Ook in de orderportefeuilles van de totale bouw is sinds enkele maanden sprake van een lichte daling, nadat halverwege dit jaar nog een recordhoogte werd bereikt.

Spanning op de arbeidsmarkt neemt de komende twee jaar af

De komende twee jaar neemt de werkgelegenheidsgroei en daarmee ook de spanning op de bouwarbeidsmarkt af. Als gevolg van een terugval in woningbouwvergunningen die al eerder dit jaar optrad en door de stikstofproblematiek wordt versterkt, vlakt de komende jaren de groei van de bouwproductie sterk af en komt er een eind aan een periode van hoge productiegroei. Hierdoor zal er vrijwel geen uitbreiding van de werkgelegenheid nodig zijn en zal de instroom beperkt blijven tot het vervangen van de natuurlijke uitstroom. De verwachting is dan ook dat de spanning op de bouwarbeidsmarkt op korte termijn zal afnemen.

Op de middellange termijn trekt de bouwproductie weer aan doordat eerder vertraagde projecten naar verloop van tijd weer loskomen. Hierdoor zal na twee jaar stagnatie de vraag naar extra arbeidscapaciteit weer toenemen. In totaal zal de bouw in de periode 2020-2023 13.000 extra arbeidskrachten moeten aantrekken. Daarnaast zullen er ook 49.000 arbeidskrachten moeten worden vervangen door pensionering en arbeidsongeschiktheid, waardoor de totale benodigde instroom uitkomt op 62.000 mensen.

De instroom vanuit opleidingen kan voor twee derde bijdragen om in het benodigde aanbod te voorzien. Het aantal jongeren in de bouwopleidingen neemt sinds vorig jaar weer toe, waarbij ook een verschuiving optreedt van BOL- naar BBL-opleidingen. Verder vormen de buitenlandse arbeidskrachten ook in de komende vier jaar een belangrijke bron van nieuw arbeidsaanbod. Dit buitenlandse kanaal levert in de komende vier jaar 6.000 extra arbeidskrachten op, waardoor in 2023 het totale aantal buitenlandse werknemers op 55.000 uitkomt. Daarmee heeft één op de tien werknemers in de bouw een buitenlandse herkomst. Ten slotte zal dan nog bijna een kwart van de benodigde instroom vanuit andere binnenlandse sectoren de bouw moeten instromen. Dit aantal ligt aanzienlijk lager dan in de voorgaande jaren het geval was, waardoor bouwbedrijven minder moeite hoeven te doen om personeel vanuit andere sectoren aan te trekken.

Feiten en cijfers Bouw & Infra

Wilt u meer bouwcijfers bekijken voor uw deelsector en regio? Kijk dan ook eens op www.bouwendnederland.nl/feitenencijfers. Samen met BouwActueel van het EIB biedt Bouwend Nederland u alle relevante markt- en bedrijfsvoeringsinformatie op een presenteerblaadje. De website biedt inzicht in recente ontwikkelingen, prognoses en kengetallen bedrijfsvoering. Dit betreft zowel landelijke informatie als informatie voor uw regio. Ga nu naar www.bouwendnederland.nl/feitenencijfers of direct naar www.bouwendnederland.nl/bouwactueel »