Visie: Bouwend Nederland gaat voor een gezonde, veilige, betaalbare woning-, utiliteits- en grond- weg- en waterbouw met geringe impact op het milieu, waarbij economische, sociale en ecologische investeringen en eisen in balans zijn. Onderdeel hiervan is het (verder) reduceren van primair grondstofgebruik, het hergebruiken of recyclen van gebruikte materialen en het beperken van bouw- en sloopafval. Bouwend Nederland vindt het belangrijk dat er sectorbrede afspraken komen die relevant zijn voor alle bouwmaterialen en bouwelementen. Ten aanzien van bijvoorbeeld: meten circulariteit, uitvragen circulariteit, uniforme eisen aan materialenpaspoorten.

Ontwikkelingen

In 2017 heeft Bouwend Nederland, met 180 andere partijen, het Grondstoffenakkoord getekend. Ambities:
• streven naar 10% circulair inkopen in 2020 door overheden
• 50% minder gebruik van primaire grondstoffen in 2030 (ten opzichte van 2014)
• 2050 Nederland circulair

Januari 2018 ging de wettelijke grenswaarde aan de milieubelasting van materialen van nieuwe gebouwen in, de MilieuPrestatie Gebouwen (MPG). Deze kijkt o.a. naar herbruikbaarheid. Bouwbedrijven toetsen hun ontwerpen aan deze MPG. De berekening gebruikt de Nationale Milieudatabase (NMD), daarin staan bouwmaterialen met hun milieu gegevens. zie www.milieudatabase.nl.


De vraag naar duurzaam materiaalgebruik in aanbestedingen neemt, met name in grotere GWW-werken, toe. In de B&U en kleinere GWW werken is deze vraag vooralsnog beperkt.

Bouwend Nederland werkt in samenwerking met het Rijk en vele andere stakeholders binnen de Bouwagenda (Transitieteam Circulaire bouweconomie https://circulairebouweconomie.nl/) en CB23 (https://platformcb23.nl/) aan de condities en sectorbrede afspraken die nodig zijn om de transitie naar circulair in de bouw te kunnen maken.

Situatie bouw- en infrabedrijven

De bouw zet serieus in op duurzaam materiaalgebruik. Nieuwe en verbeterde methoden bij recycling en productie zorgen ervoor dat meer grondstoffen herbruikbaar zijn. Energie uit asfalt, biocomposieten bruggen of afbreekbare conserveringsmiddelen helpen de GWW verder verduurzamen. In de logistiek en CO2 reductie worden grote stappen gemaakt. Bouw- en sloopafval wordt grotendeels gerecycled: ten minste 95% van het bouw- en sloopafval wordt hergebruikt of gerecycled (Meten is weten in de Nederlandse Bouw, CE Delft 2014).

De bouwsector speelt een grote rol in de transitie naar circulair. Voor deze belangrijke maatschappelijke opgave zijn veel (inter)nationale ketenpartners nodig. O.a.: slopers, toeleverende industrie, bouwgroothandel, vastgoedbeleggers, architecten, (overheids)-opdrachtgevers en de (ontwikkelende) bouw. Ketenpartners hebben allen een andere rol.

Bouwbedrijven kunnen vanuit hun rol in de keten primair grondstofgebruik verder reduceren. Dit door bouwwerken te ontwerpen met: lichtere constructies, inzetbaar voor meerdere functies en goed demontabel na sloop. Bouw- en sloopafval te scheiden en tot een minimum te beperken. Daarnaast kan zo duurzaam mogelijke materiaal gebruikt worden.

Voor de transitie naar circulair is voor de uitvoerende bouw (o.a.) essentieel:

  • Een veelzijdig, aantoonbaar, aanbod duurzame / circulaire bouwmaterialen: Voor veel bouwmaterialen is geen circulair aanbod. Ook is er discussie over de definitie en aantoonbaarheid van circulariteit. De Nationale Milieu Database (wettelijk kader milieubelasting bouwmaterialen) biedt nog weinig data.
  • Circulair inkopen opdrachtgevers: Criteria aan duurzaam materiaalgebruik moeten in aanbestedingen serieus meegenomen worden, zodat bedrijven materiaalgebruik in projecten optimaal kunnen verduurzamen. En bedrijven zich met circulariteit / materiaalgebruik kunnen onderscheiden in de markt

Ontwikkelingen materialen / toeleveranciers

Veel toeleveranciers werken aan duurzamere materialen of bouwproducten. Er bestaat een aantal samenwerkingsverbanden die zich toeleggen op het verder verduurzamen van een materiaal en het vergroten van de toepassing: o.a.: Circulaire metaalketen, MVO netwerk beton, Bewust met hout. Op de website vlakglasrecycling is precies terug te vinden hoeveel CO2 bespaard wordt door vlakglas in te zamelen. Maar ook binnen veel andere materialen en bouwproducten vinden duurzame innovaties plaats. De kennisbank Biobased Bouwen bevat voor diverse duurzame biobased materialen en bouwproducten kennis over de samenstelling en de toepassingsmogelijkheden, zie: Kennisbank Biobased Bouwen.

Handvat Duurzaam Materiaalgebruik

Duurzaam materiaalgebruik wordt steeds belangrijker.

  • Vanaf januari 2018 geldt een wettelijke grenswaarde aan de berekening van de milieubelasting van de materialen (MPG) van nieuwe woningen en kantoren.
  • Bij opdrachtgevers neemt de vraag naar duurzaam materiaalgebruik in aanbestedingen toe, met name in de zakelijke markt en grotere GWW-werken.\
  • Veel bouw- en infrabedrijven willen efficiënter en duurzamer omgaan met bouwmaterialen, bijvoorbeeld vanuit hun MVO-beleid. Ook willen bedrijven zichzelf in de markt onderscheiden met duurzame(re) materialen.

Handvat Duurzaam Materiaalgebruik

Download het document

Bouwend Nederland heeft daarom voor bouw- en infrabedrijven een praktisch handvat duurzaam materiaalgebruik opgesteld. Deze wordt jaarlijks geüpdate. Dit handvat geeft praktische informatie en voorbeelden over duurzaam materiaalgebruik in de bouw en concrete tips voor bouw- en infrabedrijven.