PAS | Programma Aanpak Stikstof

Stadskantoor Hengelo

Op 29 mei jl. heeft de Raad van State uitspraak gedaan over het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Deze uitspraak heeft grote negatieve gevolgen voor de bouw- en infrasector. De vergunningverlening voor projecten is volledig stil komen te liggen. Uit een enquête die werd ingevuld door 20 procent van onze achterban blijkt dat de acute omzetschade bij hen alleen nu al meer dan 4,4 miljard euro bedraagt. Uit deze rondvraag komt ook naar voren dat 953 woningbouw- en infraprojecten nu stil. Hierdoor staan tienduizenden banen op de tocht. De maatregelen die het kabinet heeft aangekondigd stemmen hoopvol maar moeten nu op volle kracht worden uitgevoerd om de vergunningverlening weer vlot te trekken en een nieuwe bouwcrisis te voorkomen.

Advies Raad van State: drempelwaarde stikstofdepositie voor de bouw ligt voor de hand

De Spoedwet aanpak stikstof die het kabinet vandaag bij de Tweede Kamer heeft ingediend biedt ruimte om direct een drempelwaarde voor de bouw in te voeren. Dat blijkt uit het advies van de Raad van State zoals dat vandaag is gepubliceerd.

Een drempelwaarde kan alleen gelden voor sectoren die in zeer beperkte mate bijdragen aan stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden én een groot maatschappelijk belang hebben, zoals bijvoorbeeld de bouw, aldus het advies. Een drempelwaarde voorkomt een onevenredige administratieve belasting van bouwprojecten die onder deze drempelwaarde blijven. Zij zullen zijn vrijgesteld van de vergunningplicht.

Om een drempelwaarde ook op de langere termijn houdbaar te houden is het wel noodzakelijk dat die wordt gecombineerd met robuuste, afdwingbare én geloofwaardige maatregelen voor natuurbehoud en herstel. Om dit te garanderen zal een gebiedsgerichte aanpak en extra budget nodig zijn. Hier moet het kabinet wat Bouwend Nederland betreft nog een slag maken.

“Ik ben blij dat de Raad van State bevestigt dat mogelijk is wat ik al maanden bepleit.”, zegt Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland. “Dit advies toont aan dat de bouw op korte termijn weer aan de slag kan. De bouw kan niet wachten om die huizen, wegen scholen en zorginstellingen te gaan bouwen waar Nederland om zit te springen. We willen vooruit met de verduurzaming en de uitdagingen die er liggen om ons land bereikbaar te houden. Ik roep het kabinet op om deze drempelwaarde(s) voor de bouw met spoed in te voeren. De bouw en natuur staan geenszins op gespannen voet met elkaar.”

Kabinet biedt bouwsector perspectief, acute gevallen stikstofproblemen nog niet weggenomen

Vrijdag 4 oktober.
Wij zijn blij dat het kabinet de urgentie van het stikstofprobleem voelt en erkent. Hiervoor spreken we graag onze waardering uit. We zijn blij dat er geld en maatregelen vrijgemaakt worden om deze impasse op te lossen. We houden echter zorgen voor de acute gevallen. 

Lees alles over de inspanningen van Bouwend Nederland op het gebied van stikstof in de media.

Stikstofproblematiek

Vergunningsprocedures per direct hervatten

Wij roepen met klem op dat provincies en gemeenten per direct de vergunningsprocedures hervatten, zodat er weer woningen en wegen gebouwd kunnen worden. Met de aangekondigde maatregelen als salderen, de gebiedsbenadering en de in het vooruitzicht gestelde drempelwaarde, zijn er geen redenen meer om langer te wachten.

Hoewel de kabinetsreactie de bouw en infrasector hiermee perspectief biedt, is tegelijkertijd haast geboden om de drempelwaarde bekend te maken. Dat kan, gezien de acute nood, niet nog maanden wachten.

Commitment van bouwsector

Ook de bouw committeert zich aan het versneld terugdringen van emissies. Hierbij ligt het accent op het bouwproces, aangezien nieuwe gebouwen– omdat zij aardgasloos worden gebouwd – vrijwel geen stikstof uitstoten.

Overheden kunnen de sector helpen bij het reduceren van stikstofuitstoot door in hun aanbestedingen en vergunningen harde eisen te stellen aan de emissies van het ingezette bouwmaterieel. Daarnaast zou een inruilpremie, zoals afgegeven in Duitsland, bijdragen aan de versnelde vervanging van bijvoorbeeld oude dieselauto’s.

Reactie Bouwend Nederland op stikstofrapport Remkes 'Niet alles kan'

Advies biedt onvoldoende soelaas
Het op 25 september 2019 gepresenteerde advies ‘Niet alles kan’ van het adviescollege Stikstofproblemathiek bevat onvoldoende oplossingen om de bouw op korte termijn vlot te trekken. Dat is nodig om mensen te laten wonen in toekomstbestendige, duurzame woningen; nodig om Nederland bereikbaar en veilig te houden; nodig om de energietransitie mogelijk te maken.

Bouwproces klein aandeel in uitstoot stikstof
Het bouwproces is voor een relatief klein deel verantwoordelijk voor de stikstofuitstoot in Nederland maar de bouw- en infrasector ondervindt nu al de grootste gevolgen van de impasse in de vergunningverlening. Bouwend Nederland is het eens met het Adviescollege dat er op het gebied van modulair, energieneutraal, circulair en natuurinclusief bouwen winst te behalen is. Hier wordt binnen de sector ook hard aan gewerkt. Ze bieden op korte termijn echter geen uitweg uit de bouwstop die gaat ontstaan als gevolg van de uitspraak van de Raad van State.

“Ik ben verbaasd dat het Adviescollege Stikstofproblematiek het bouwproces noemt als één van de hoofdveroorzakers van stikstofuitstoot. Dat is niet waar. De bouw- en infrasector innoveert en werkt hard aan oplossingen om duurzamer te bouwen. Verduurzaming van het bouwproces is geen korte termijnoplossing die de impasse in de vergunningverlening doorbreekt.”, aldus Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland. “Alle kaarten hierop inzetten vergroot de woningnood en de tijd die we in de file zitten. Het maakt het halen van de doelen uit het klimaatakkoord nog ingewikkelder. Dit levert jaren verdere vertraging op en duwt een sector die net is hersteld van de vorige crisis opnieuw de afgrond in.”

Aanvullende maatregelen nodig
Het advies biedt het kabinet verschillende richtingen om de stikstofcrisis aan te pakken. Het kabinet zal echter met aanzienlijk verdergaande voorstellen voor de korte termijn moeten komen om de bouw weer vlot te trekken. Anders dreigt een nieuwe economische recessie. Ook stokt dan binnen afzienbare tijd de woningbouw, kan het onderhoud aan onze infrastructuur niet worden uitgevoerd en kunnen we Nederland niet klimaatbestendig maken. Het grondrecht dat wonen is, de veiligheid en de bereikbaarheid van Nederland en de broodnodige verduurzaming van ons land staan hiermee op het spel. Daarnaast zullen binnen afzienbare tijd onnodig de eerste bouwbedrijven omvallen als gevolg van de stilgevallen vergunningverlening. Mensen raken hun baan kwijt en er ontstaat een nieuwe bouwcrisis. Dit raakt ons allemaal.

Duidelijkheid en ontheffing tijdelijke piek
We pleiten voor duidelijkheid voor de bouw- en infrasector. Duidelijkheid die de bouw in staat stelt de grote maatschappelijke opgaves waar Nederland voor staat weer op te pakken. Een heldere norm die betekenis geeft aan de onduidelijke term “significant negatieve effecten” uit de Habitatrichtlijn en de vertaling hiervan in de wet natuurbescherming. De Duitse normering kan daarin als voorbeeld dienen.

Een noodmaatregel moet de tijdelijke stikstofpiek die ontstaat tijdens de realisatie van bouw- en infraprojecten toestaan. Zo kunnen onder meer projecten die juist bijdragen aan de verduurzaming van onze samenleving en het behalen van de klimaatdoelstellingen weer gerealiseerd worden.

Maatregelen lange termijn
We treden graag in overleg met het Adviescollege Stikstofproblematiek over de mogelijke maatregelen op de lange termijn.

Lees het advies ‘Niet alles kan’ Eerste advies Adviescollega Stikstofproblematiek