PFAS | PFOS en PFOA

Anne-Marie Frissen

Beleidsadviseur Infrastructuur
Rotterdamse baan

PFAS is een stoffengroep, die in Nederland – maar ook in Europa – verspreid in het milieu wordt aangetroffen. De afkorting staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. Deze stoffen worden al decennialang toegepast in allerlei industriële en andere processen en producten (o.a. in verf, cosmetica, kleding en blusstoffen). Kenmerkend voor PFAS is dat zij persistent, mobiel en nauwelijks biologisch afbreekbaar zijn. Bovendien is van verschillende PFAS-stoffen aangetoond dat ze toxisch zijn. PFAS behoort hiermee tot de groep van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). PFOS en PFOA maken onderdeel uit van deze stoffengroep. PFAS wordt aangetroffen in grond en baggerspecie.

PFAS is een niet genormeerde stof en mag daarom niet voorkomen in de grond, totdat er een norm is gesteld. Het RIVM doet daarom onderzoek naar de schadelijkheid van PFAS, zodat er een norm gesteld kan worden. Vooruitlopend op de afronding van het onderzoek van het RIVM wilde de staatssecretaris met een tijdelijk handelingskader duidelijkheid verschaffen over wat wel en niet mocht. Dit tijdelijk handelingskader werd op 1 oktober van kracht. Als er meer dan 0,1 microgram PFAS per kilo bouwgrond in de bodem zat, mocht er geen grond worden verplaatst. Hierdoor kwamen nog meer projecten stil te liggen. Op 1 december 2019 publiceerde minister van Veldhoven een geactualiseerde versie van het tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie met een hogere PFAS-norm.

Wat vindt Bouwend Nederland ervan?

Door de norm voor onder ander ondergrondwatertoepassingen te verhogen naar 0,8 microgram PFAS per kilo creëerde de minister ruimte voor grondverzet en baggerwerkzaamheden. Belangrijkste knelpunt op dit moment is de niet-veranderde norm van 0,1 voor toepassing van grond in oppervlaktewater (diepe plassen). Hier moet zo spoedig mogelijk ook een andere norm voor komen. De minister geeft in de brief aan in gesprek te blijven met de sector over de resterende knelpunten, onder andere door middel van de taskforce PFAS.

Bouwend Nederland volgt het grondverzet en baggerwerk de komende tijd kritisch of ook meer ruimte ontstaat en er daadwerkelijk voldoende projecten op de markt blijven komen. Wij gaan ervan uit dat de minister het tijdelijk handelingskader aanpast zodra nieuw onderzoek daar ruimte toe biedt, of als er signalen zijn uit de sector dat te veel projecten stil blijven liggen. We moeten voorkomen dat Nederland in een soortgelijke situatie wéér op slot gaat. Bouwend Nederland zet daarom in op een nieuw proces rondom de omgang met niet-genormeerde stoffen.

Ledenenquête | Vertraging door PFAS-problematiek

Bouwend Nederland maakt zich grote zorgen en doet er alles aan om de projecten die getroffen zijn door de PFAS-problematiek weer vlot te trekken. Om meer inzicht te verkrijgen in de gevolgen voor de bedrijven in de bouw- en infrasector, heeft de vereniging in oktober 2019 een enquête onder leden uitgezet over de vertraging door de PFAS-problematiek. Hieronder vindt u de uitslagen van deze enquête.

Uitslagen ledenenquête Vertraging door PFAS-problematiek

Wat weten we nog meer?