Bouwopgave niet haalbaar zonder robots

Door Redactie Bouwmeesters , 05 april 2018

Bouwopgave niet haalbaar zonder robots

Zonder robotisering krijgt de bouw de grote verduurzamingsopgave voor woningen niet op tijd voor elkaar. Dat is de stellige overtuiging van directeur Biense Dijkstra van Bouwgroep Dijkstra Draisma. De Friese bouwer investeerde zelf recent in een geautomatiseerde productielijn voor dak- en gevelelementen en plukt daar nu met de duurzaamheidsambitie van de overheid de vruchten van, zonder last te hebben van het tekort aan vakkrachten. “Onze productie is vervijfvoudigd, met iets meer dan een verdubbeling van het aantal personeelsleden.” 

“De bouw gaat de auto-industrie achterna”, schetst Dijkstra de toekomst van de sector. Met componenten die in de fabriek door operators en robots worden geproduceerd en die op de bouwplaats worden samengevoegd. Sneller, efficiënter en met minder ‘handjes’. Metselaars en timmerlieden zullen op de bouwplaats straks ook minder nodig zijn door de komst van 3D-betonprinters. Al loopt het met die laatste ontwikkeling volgens Dijkstra ook weer niet zo’n vaart: “Er zijn al meerdere voorbeelden van, maar er moet toch nog veel aan worden geïnnoveerd voordat die printers winst gaan opleveren.” Maar hij waarschuwt voor verontachtzaming ervan: “We overschatten vaak de impact van innovaties op de korte termijn, maar het effect op de lange termijn ónderschatten we juist vaak. Terwijl dingen dan opeens veel sneller blijken te gaan dan gedacht.”

Zelf investeerde Dijkstra voor de timmerfabriek van zijn bedrijf in Dokkum in een volledig geautomatiseerde en gerobotiseerde productielijn voor dak- en gevelelementen: “Voorheen maakten timmerlieden die handmatig. Nu brengen operators aan de productielijn alleen nog balken in. En vergeleken met vóór de crisis produceren we nu vijf keer zoveel , terwijl er nu maar iets meer dan twee keer zoveel mensen werken dan toen.” Metselrobots op de bouw heeft hij ook al aan de slag gezien, maar in ‘mechaniseren van een traditionele beweging’ gelooft hij zelf niet: “Je moet niet met machines het oude blijven doen , maar processen optimaliseren.”

De Fries rekent zijn bedrijf tot de groep aannemers die beseffen dat het roer echt om moet in de bouw en daar zelf ook volop mee bezig zijn: “We zijn een traditionele sector die vraaggestuurd is. Maar als bedrijf zijn wij zeven jaar geleden geswitched van aannemer naar aanbieder. We bieden nu diensten en producten aan voor een nieuwe vraag die op termijn gaat ontstaan, de verduurzaming. Die gigantische uitdaging stelt de bouw in staat die omslag ook echt te maken. We hebben het over het gasloos maken van 220.000 nieuwe en bestaande woningen per jaar! Maar bedrijven moeten die stap dan zelf nog wel zetten. Terwijl je juist ziet dat de prikkel die er daarvoor in de crisis wel was nu weer verdwijnt. Bedrijven grijpen vaak weer terug naar de traditionele aanpak om daarmee geld te verdienen in plaats van in innovatie te investeren.”

Bij Dijkstra Draisma vergde de overstap op de geautomatiseerde productielijn ongeveer twee jaar, inclusief het (laten) bouwen van die nieuwe productielijn en het omscholen van personeel, schetst Dijkstra. Gelet op de volumes die er als gevolg van de klimaatdoelen aankomen, verwacht hij dat de fabriek eind dit jaar of begin volgend jaar vol bezet is.

“Omdat welstandstechnisch vaak wordt vastgehouden aan de traditionele materiaalsoorten en Nederland een typisch baksteenland is, brengen we als eindafwerking meestal gebakken steenstrips aan. Dat doen we geheel gerobotiseerd “file to factory”. Daardoor hoef je op de bouwplaats geen steigers meer te bouwen en metselaars aan het werk te zetten. Daarmee bespaar je dus ook veel tijd en mankracht.”

De investering in de nieuwe productielijn zal, verwacht hij, “binnen vijf tot zeven jaar zijn terugverdiend”. Tegen die tijd zullen er, stelt hij, ook weer nieuwe technieken zijn waarin je als bouwer dan moet investeren.
 


INFORMATISERING VAN DE BOUWKETEN

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters