BNR Bouwmeesters: Woningnood

Door Redactie Bouwmeesters , 12 april 2018

BNR Bouwmeesters: Woningnood

Zo’n tweehonderdduizend huishoudens kunnen geen geschikte woning vinden. Er zijn gewoon te weinig huizen beschikbaar. Hoe komt dat en hoe kunnen we snel meer woningen bouwen? Daar ging Bouwmeesters van woensdag 11 april over.

We praatten er in de uitzending over met:

Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt van de Technische Universiteit Delft
en
VVD-Tweede Kamerlid Daniel Koerhuis

Blunder

Volgens adviesbureau Capital Value loopt de woningnood tot 2020 verder op tot 235.000 woningen. Vooral voor starters en ouderen die een nieuwe geschikte woning zoeken is de schaarste op de woningmarkt echt een probleem, legde Boelhouwer uit. Als schuldige van het nijpende woningtekort wees hij vooral de overheid aan die middenin de crisis verzuimde anticyclisch te investeren in woningbouw maar juist de subsidiekraan dichtdraaide en het voor kopers moeilijker maakte een hypotheek af te sluiten. En woningcorporaties kregen de verhuurdersheffing opgelegd. Dit leidde tot een forse vraaguitval en een harde klap voor de bouw. Met ook als gevolg dat er nu tachtigduizend minder bouwvakkers zijn. Een ‘blunder van Rutte I en II’, vond Boelhouwer.

Niet alleen in stad bouwen

Wat nu de bouw van veel meer woningen in de weg staat is onder meer het beleid van gemeenten dat bouwen buiten de bebouwde omgeving verbiedt. “Bouwen aan de randen lijkt mij juist heel verstandig. Je redt het niet met alleen bouwen in de stad”, aldus Boelhouwer. Voor meer tempo in de woningbouw, pleitte hij ook voor de terugkeer van de subsidie voor ontwikkelaars die Vinex-wijken en binnenstedelijke locaties ontwikkelen. “Op veel plekken is er wel plancapaciteit maar komt het financieel gewoon niet rond. Dus is het heel belangrijk dat als er financiële knelpunten zijn dit met geld van het rijk of van de gemeente wordt opgelost en later teruggeploegd.” Ook pleitte hij voor meer ruimte voor nieuwe woonvormen zoals - voor jongeren - micro-appartementen met gemeenschappelijke ruimtes en woningen waarin ouderen kunnen samenwonen.

Verhuurdersheffing

Kamerlid Koerhuis benadrukte dat vooral innovatie in de bouw ervoor moet zorgen dat de woningbouwproductie van nu 60-70.000 woningen per jaar fors omhoog gaat. Dat die productie moet worden aangejaagd, staat ook in het regeerakkoord. Ook wees Koerhuis erop dat de regering samen met het onderwijs en de bouwsector werkt aan het opleiden van meer bouwvakkers. Het kamerlid vindt niet dat de verhuurdersheffing moet worden afgeschaft zodat woningcorporaties meer geld kunnen besteden aan de bouw van meer woningen. Volgens hem hebben corporaties genoeg geld in kas voor het realiseren van hun opgaven. Boelhouwer is wel voor het schrappen van die heffing: “Als corporaties dat geld kunnen gebruiken voor investeringen, dan levert dat de overheid echt meer geld op.”

Regierol

De regering heeft bij het aanjagen van de woningbouw een regierol, lichte Koerhuis nader toe. “De regering is nu in gesprek met gemeentes en provincies over de woningbouwproductie. Op het gewenste effect daarvan is het nog even wachten. Volgende week komt er een rapportage over de bouwopgave naar de Tweede Kamer toe. Daarin zullen we zien hoe het staat met de gesprekken die regering nu voert.” Het allerbelangrijkste is dat gemeenten zorgen voor dat er voldoende plancapaciteit beschikbaar komt, benadrukte Boelhouwer. “En het rijk kan helpen daar waar het vastloopt, dus als deskundigheid niet aanwezig is of met voorfinanciering of procedures.”

Middensegment

Koerhuis: “De regering is systeemverantwoordelijke. We hebben een miljoen woningen nodig in Nederland, dus de plancapaciteit van gemeenten moet wel optellen, en daar is de regering wel verantwoordelijk voor.” Gemeenten kunnen volgens hem de woningbouwproductie aanjagen door sneller met bouwvergunningen over de brug te komen, meer bouwgrond beschikbaar te stellen en bouwleges te verlagen. Boelhouwer pleitte ervoor woningcorporaties toe te staan te bouwen voor het middensegment, voor mensen die net teveel verdienen voor een sociale huurwoning. In steden als Amsterdam en Utrecht vallen middeninkomens nu buiten de boot op de woningmarkt. Koerhuis wees erop dat het regeerakkoord opdraagt tot de bouw van meer middenhuurwoningen, maar vindt dat een taak voor de markt: “Dat is de lijn van het regeerakkoord en daar houden we aan vast.” Hij vond ook niet dat het rijk gebieden moet aanwijzen voor de bouw van woningen. Boelhouwer vond van wel: “Als in de zomer blijkt dat er door gemeenten te weinig locaties worden aangewezen, dan denk ik dat er wel een rol komt voor het rijk of de provincie om toch gebieden te gaan aanwijzen.”

Reportage over bouwfabriek

In de uitzending zat ook een reportage over de bouwfabriek van VolkerWessels in Coevorden. Die 12.000 vierkante meter grote fabriek levert per dag twee woningen in componenten af die vervolgens op de bouwplaats door een team van zes mensen in een dag in elkaar kunnen worden ‘geklikt’.

Luister hier naar de uitzending
 


WONINGMARKT

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters