BNR Bouwmeesters: Building Holland, maar hoe?

Door Redactie Bouwmeesters , 19 april 2018

BNR Bouwmeesters: Building Holland, maar hoe?

De uitzending van BNR Bouwmeesters vond op woensdag 18 april plaats op Building Holland, een beurs in de RAI over de enorme bouwopgave voor de komende twintig jaar. Met Roos Abelman voor de laatste keer als presentator, bogen diverse deskundigen zich met name over de vraag hoe de verduurzaming van de bebouwde omgeving kan worden gefinancierd.

De uitzending vanuit de mobiele BNR-studio op de beursvloer haakt in op de hoorzitting in de Tweede Kamer eerder die dag, over de financiering van de energietransitie waar Nederland voor staat. Jan Jaap Blüm van BAM Energy Systems ontwierp in dat verband een routekaart en spreekt van een ‘enorme uitdaging’. “Het is een zware expeditie, waarin we veel onbekende zaken tegen gaan komen.”
Volgens Blüm zijn we met elkaar net door de ‘nauwe kloof van transitie’. “We weten dat het anders moet, dat we weg moeten van de fossiele brandstoffen, maar zien ook dat we nog veel ellende voor ons hebben liggen. Zoals het moeras van betaalbaarheid, het veld van spanning, het cultuurgebergte en het wilde westen van cowboys. De kaart kan worden gedownload van www.duurzaamgebouwd.nl en maakt ook huiseigenaren duidelijk welke kant we met z’n allen op moeten, richting de ‘vruchtbare delta van balans’.”

Innovation Award

Eerder die dag is op Building Holland de Innovation Award uitgereikt, aan ‘de meest schaalbare innovatie op weg naar een groene wereld’. Winnaar werd het ‘PowerNEST’ van Ibis Power: een methode om hoogbouw te verduurzamen via een innovatieve combinatie van wind- en zonne-energie. “Een gebouw van twaalf hoog kunnen we daardoor energieneutraal maken,” verzekert CEO Alexander Suma van Ibis Power, dat het PowerNEST heeft ontwikkeld. “Als het om verduurzaming gaat is hoogbouw een lastige opgave,” licht Jan Willem van de Groep de jurykeuze toe. “Deze innovatieve oplossing is schaalbaar en kan in combinatie met goede isolatie veel impact hebben.”
Runner-up was een revolutionaire innovatie op het gebied van goedkope energieopslag (“Vijf à zes keer goedkoper dan de Tesla Powerwall”), de derde prijs ging naar een vinding op isolatiegebied. “De prijswinnaars vullen elkaar goed aan en dat moet ook,” aldus Suma, die uitlegt dat het PowerNEST al twee keer in de praktijk is toegepast: in Utrecht en Nieuwerkerk a/d IJssel. “Het momentum is daar, bleek ook tijdens een recent bezoek aan China. In veel tenders is PowerNEST een doorslaggevende factor. De kosten? € 55.000 voor een standaardmodule van 75 vierkante meter.”
Vanwege de terugverdientijd van minder dan tien jaar is het PowerNEST een ‘no-brainer’ voor corporaties, vindt Van de Groep. “Maar ook voor VvE’s is het mogelijk, al is de financiering daar ingewikkelder.”

Disruptieve verandering

Dat blijkt ook na de pauze, als Nationaal Energiecommissaris Ruud Koornstra en de voorzitter van de Klimaattafel Gebouwde Omgeving Diederik Samsom discussiëren over de opgave om voor 2030 twee miljoen bestaande koopwoningen te verduurzamen. “Dat is niet veel te ambitieus, zoals brancheorganisaties beweren, maar noodzakelijk. De gemeentelijke overheid moet de regie nemen door per wijk aan te geven door welke energie-infrastructuur het gasnet wordt vervangen. Pas als dat bekend is, kunnen huiseigenaren bepalen hoe ze hun woning gaan verduurzamen.”
Volgens Koornstra gebeurt dat al volop. “In straten en wijken laten burgers en ondernemers al zien dat het kan. De geschiedenis leert dat de disruptieve verandering die nodig is van buiten de sector moet komen. Van bezorgde mensen die niet alleen beseffen dat we geen broeigassen meer moeten uitstoten, maar er ook naar handelen. In navolging van de vernieuwers, moeten we lean en mean kijken wat de echte oplossingen zijn. Die komen niet van de overheid of het bedrijfsleven, maar uit de spelonken waar die vernieuwers bezig zijn.”
Op de opmerking van Abelman dat de branche niet eens genoeg personeel heeft om de enorme opgave aan te kunnen, stelt Samsom dat de lonen omhoog moeten. “Ga iets beter betalen, dan komen er meer mensen werken. We moeten niet denken in problemen maar in oplossingen. Tien jaar nadat in 1959 het aardgas was gevonden, was heel Nederland op het aardgasnet aangesloten. Dan moeten we er ook net zo snel weer vanaf kunnen.”

Nationaal Energiebesparingsfonds

Te beginnen met de 22.000 sportaccommodaties in Nederland, die samen een jaarlijkse energierekening hebben van 500 miljoen euro. Laten we daarmee beginnen, aldus Samsom, die het op zich positief vindt dat het Nationaal Energiebesparingsfonds bijna is uitgeput. “Na een moeizame start maken particulieren er massaal gebruik van. Het is dus een succes. Komt er meer geld in dat potje? Ik ben daar best optimistisch over.”
Koornstra vindt dat niet zo heel belangrijk. Hij betwijfelt dat installatie van een warmtepomp in een woning 50.000 tot 80.000 euro kost. “Flauwekul. Wel als je je huis compleet renoveert. Maar wat zal de energierekening zijn van een koopappartement van 85 vierkante meter? € 150 per maand. Dan moeten er nu marktpartijen opstaan die in ruil voor dat geld dat appartement verduurzamen, met een terugverdientijd van tien jaar. Wat je nu betaalt aan energie, steek je in straks niet meer betalen voor energie. Het energiebedrijf wordt een financieringsbedrijf.”
Wat resteert is volgens Samsom een discussie over de verdeling van de kosten die overblijven, door mensen die het geld echt niet hebben of die om wat voor reden dan ook relatief veel kosten moeten maken om hun woning te verduurzamen. De uitsmijter is voor Koornstra: “Ook particuliere huiseigenaren zijn stom als ze nu niet aan de slag gaan met het verduurzamen van hun woning. Ze zijn een dief van hun eigen portemonnee.” 

Luister hier de uitzending.


DUURZAAMHEID

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters