Klimaatadaptie gemeenten in beeld gebracht

Door Helen Visser , 02 oktober 2018

Klimaatadaptie gemeenten in beeld gebracht

Vanaf 2020 moet klimaatbestendigheid onderdeel zijn van overheidsbeleid en uitvoering. Gemeenten moeten uiterlijk in 2019 een stresstest uitvoeren naar de effecten van klimaatverandering. Bouwend Nederland wil meer inzicht in hoe gemeenten invulling geven aan Klimaatadaptatie. Daarom heeft Team Vier in opdracht van Bouwend Nederland alle gemeenten benaderd voor hun visie en inzet rond Klimaatadaptatie.

Klik hier voor het rapport Klimaatadaptatie Gemeenten »

Doelstelling en fysieke maatregelen

Het voorkomen van wateroverlast wordt het meest (50%) benoemd als primaire doelstelling, 23% van de gemeenten heeft geen doelstelling, 5% zet in op hittestress, 2% op droogte. De overige 20% bestaat uit diverse zaken, waaronder de leefbaarheid in de gemeente, biodiversiteit en een aantrekkelijker vestigingsklimaat, of een combinatie hiervan. In de enquête is gemeenten gevraagd aan welke fysieke maatregelen zij denken. Deze zijn opgenomen in de rapportage en bevatten vrijwel uitsluitend maatregelen tegen wateroverlast of hittestress.

Budgetten voor Klimaatadaptatie

Bijna de helft van de gemeenten heeft geen budget voor het Klimaatadaptatie maken van de openbare ruimte en/of gebouwen. 34% heeft budget. Bij circa 1 op de 5 (62% van 34% maakt 21%) is er budget gelabeld voor Klimaatadaptatie.

Aanpak vernieuwing riolering

85% van de gemeenten geeft aan dat klimaatadaptieve maatregelen leiden tot een andere aanpak van de vernieuwing van de riolering. De rapportage benoemd concrete voorbeelden. Onder andere: gescheiden systemen aanleggen, bovengrondse afvoer, aangepaste dimensionering van het rioolstelsel.

Uitvoering en inzet stresstest

Gemeenten moeten uiterlijk in 2019 een stresstest uitvoeren naar wateroverlast, hitte, droogte en overstroming. Ruim de helft (55%) van de gemeenten heeft deze uitgevoerd. Gemeenten die de stresstest hebben uitgevoerd zetten deze als volgt in:

  • Leidende rol: 14% (uitkomst bepaalt waar maatregelen worden uitgevoerd)
  • Actief volgende rol: 44% (indien maatregelen worden uitgevoerd in openbare ruimte en/of gebouwen worden aan de hand van de stresstest direct klimaatadaptieve maatregelen genomen).
  • Passief volgende rol:14% (indien maatregelen worden uitgevoerd in openbare ruimte en/of gebouwen wordt aan de hand van de stresstest gekeken of mogelijk klimaatadaptieve maatregelen genomen kunnen worden).
  • 5% heeft de stresstest alleen uitgevoerd omdat deze verplicht was, 23% weet niet hoe de stresstest wordt ingezet.

Contact met het lokale bedrijfsleven

  • De meerderheid van de gemeenten (53%) geeft aan behoefte te hebben aan voorlichting van het bedrijfsleven over klimaatadaptieve maatregelen. Gemeenten geven aan dat deze voorlichting met name in de ontwikkel- en ontwerpfase gewenst is. Gemeenten willen graag meer structurele samenwerking rondom Klimaatadaptatie.
  • 61% van de gemeenten geeft aan dat zij bij uitvragen (vaak tot af en toe) gericht het bedrijfsleven uitvragen naar klimaatadaptieve maatregelen.
  • 42% van de gemeenten geeft aan dat het bedrijfsleven in het gunningstraject klimaatadaptieve maatregelen (vaak tot af en toe) proactief ter sprake brengt.

Klimaatadaptatie in aanbestedingen

De ambitie om vanaf 2020 klimaatbestendigheid structureel in de uitvoering op te nemen lijkt nog ver weg. 45% van de gemeenten geeft aan dat zij Klimaatadaptatie, wel eens, meenemen in een aanbesteding, 27% doet dat nooit, de rest weet het niet. Soms schrijven gemeenten klimaatadaptieve maatregelen voor als eis. Soms wordt het meegenomen als één van de thema’s waar bouwbedrijven punten op kunnen scoren in een aanbesteding. Diverse gemeenten geven aan dat zij worstelen met de vraag hoe Klimaatadaptatie mee te nemen in aanbestedingen.

Vanaf 2020 moet klimaatbestendigheid onderdeel zijn van overheidsbeleid en uitvoering. Belangrijk is om regionaal met alle betrokkenen structureel vorm te geven aan dit thema in beleid, plannen, budgettering en projecten.

Klik hier voor het rapport Klimaatadaptatie Gemeenten »


DUURZAAMHEID ENERGIEZUINIGE BESTAANDE BOUW ENERGIEZUINIGE NIEUWBOUW: BENG

Over de auteur

H. (Helen) Visser

Programmamanager Duurzaamheid