Zonnige toekomst voor bouwgeïntegreerde zon-PV

Door Redactie Bouwmeesters , 06 december 2018

Zonnige toekomst voor bouwgeïntegreerde zon-PV

Een vangrail die, doordat er flexibele zonnecellen op zijn aangebracht, ‘groene’ stroom opwekt voor onder meer wegverlichting. Met die pilot bezorgde het dunne film pv-onderzoekscollectief Solliance van High Tech Campus Eindhoven de Noord-Hollandse gemeente Heerhugowaard afgelopen zomer een wereldprimeur. Solliance-directeur Ronn Andriessen voorziet voor dunne film pv een zonnige toekomst omdat het in tal van bouwmaterialen prefab kan worden geïntegreerd. Algemeen directeur Michiel Mensink van Exasun, de Haagse producent van ‘zonnedakpannen’ en kristallijne silicium PV-panelen voor op schuine daken en gevels, beaamt dat ‘building integrated’ de toekomst heeft: “Het is een markt die snel veel groter wordt. 

Veilig en duurzaam

De proef met flexibele folie met zonnecellen in Heerhugowaard betreft een stuk vangrail van 72 meter aan de provinciale weg N194 bij Heerhugowaard. Met deze pilot van een jaar onderzoeken Solliance en de provincie Noord-Holland of er op een veilige en duurzame manier energie kan worden opgewekt voor wegverlichting en matrixborden, of voor de levering aan het elektriciteitsnet. TNO, Heijmans, pv-optimaliseerder Femtogrid en Hogeschool Amsterdam zijn ook bij de proef betrokken. De volgende stap zal zijn om op grotere schaal onderzoek te doen langs verschillende wegtypen.

SolarRoad

Andere pilots van Solliance betreffen een nieuw gevelsysteem op een testlocatie op de TU Eindhoven (zonnecellen verwerkt in composiet-gevelelementen) en SolarRoad (zonnepanelen geïntegreerd in een stuk fietspad in Krommenie, ook in Noord-Holland. Die in 2014 gestarte proef betreft een strook fietspad van negentig meter. Aanvankelijk werden er wegelementen toegepast met kristallijn silicium zonnecellen tussen gehard glas. Maar Andriessen legt uit dat voor meer robuustheid en kostenbesparing in een tweede fase het glas in de zonnepanelen is vervangen door flexibele kunststof. En in de derde fase die nu loopt zijn enkele wegelementen uitgerust met dunne film zonnecellen voor nog meer rendement en kostenbesparing. Andriessen geeft aan dat er met andere provincies ook gesprekken lopen over een SolarRoad-proeftraject.

Gemeenschappelijke deler

Andriessen onderschrijft de uitspraak van zijn voorganger bij Solliance Huib van den Heuvel, dat de hele gebouwde omgeving straks een groot zonnepaneel is. Zelf richt Solliance zich op de integratie van pv-halffabrikaten in bouwmaterialen, zoals in glas, metaal, kunst. stof en isolatiemateriaal. De Solliance-directeur voorspelt dat er wereldwijd tientallen fabrieken gaan komen voor het op grote schaal prefab integreren van dunne film pv in bouwmaterialen. Voor het zover is zullen partijen het wel eens moeten worden over een standaard voor zowel productieprocessen als productsamenstelling. “Misschien wel veertig bedrijven pakken het nu op laboratoriumniveau allemaal op hun eigen manier aan. Om tot grootschalige productie te komen moet je wel tot een gemeenschappelijke deler komen. Daarover zijn we nu met elkaar in gesprek, maar ik denk dat het nog een paar jaar duurt voordat echt zover zijn.”

Productiefabriek

Het rendement van flexibele pv-folies is nu nog iets lager dan dat van de zonnepanelen van nu, maar “vroeg of laat” keert die situatie om voorspelt Andriessen. “De toepassingen van pv-folies zijn veel groter en de prestaties verbeteren snel dankzij verbeterde productietechnieken en nieuwe ontwikkelingen in materialen.” In Nederland opent volgend jaar een productiefabriek van startup Solarge van Andriessens voorganger Van den Heuvel zijn deuren. Doel is het op grote schaal produceren van geïntegreerde zonnedaken en zonnegevels voor de agrarische en woningbouw markt. Solarge wil daarmee de eerste zijn in Europa.

Zonnige toekomst

Solliance wil met de verdere ontwikkeling van dunne film pv ook nauw samenwerken met fabrikanten van bouwelementen en met installateurs en bouwbedrijven. “Dat doen we al, maar het kan nog beter. Maar vaak valt een pv-installatie nog af omdat men het te duur vindt”, aldus Andriessen. Zijn vertrouwen in dat pv-geïntegreerde bouwelementen niettemin een zonnige toekomst tegemoet gaan, is gestoeld op het gegeven dat volgens het Bouwbesluit dat vanaf 1 januari 2019 nieuwe overheidsgebouwen al aan de BENG-eisen moeten voldoen (Bijna Energie Neutrale Gebouwen). Voor alle overige nieuwbouw (woningbouw en utiliteitsbouw) geldt dat vanaf 1 januari 2020. “Dan kan de bouw gewoon niet meer om pv-geïntegreerde bouwelementen heen”, aldus de Solliance-directeur.

Building integrated

Algemeen directeur Michiel Mensink van Exasun onderschrijft dat de pv-markt sterk in de lift zit: “Het is een markt die snel veel groter wordt. Wij hebben onze Black Roof zonnedakpannen geleverd voor meerdere projecten van 100 woningen, zowel nieuwbouw als renovatie van corporatiewoningen.” De markt voor standaard zonnepanelen voor platte daken kwalificeert Mensink als ‘extreem competitief’ – en daarom als marktsegment niet interessant voor Nederlandse solar-bedrijven –, doordat Chinese fabrikanten die panelen hier tegen of onder de kostprijs dumpen. Het in 2012 opgerichte Exasun richt zich daarom op de nog jonge en technisch hoogwaardige bouw geïntegreerde markt (‘building integrated’), met kristallijne silicium-zonnepanelen voor op schuine daken en met zonnedakpannen (zwart en oranje-rood) voor tussen ‘gewone’ dakpannen. Het levert grijze, zwarte of gekleurde PV panelen als gevelelement en ontwikkelt pv-geïntegreerde geluidsschermen voor langs snelwegen.

Groeifinanciering

Groeifinanciering vormt volgens Mensink de grootste belemmering voor de nog jonge sector: “Het is innovatief en het is maakindustrie, dus de kosten gaan voor de baat uit. Je hebt financiers nodig die de business case van solar-bedrijven begrijpen en erin durven te investeren. “Na een lange zoektocht”, lukte het Exasun zelf financiering te vinden voor de nieuwe volautomatische productielijn die in januari in bedrijf komt. De in 2016 gestarte productie vervijfvoudigt daarmee, met volgens Mensink groeikansen in binnen- en buitenland. De miljoeneninvestering kwam er dankzij financiering van ING Sustainable Developments en het energie-innovatiefonds ENERGIIQ, aangevuld door een financiering van ABN AMRO.


DUURZAAMHEID

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters