BNR Bouwmeesters: kansen voor ondergronds bouwen

Door Redactie Bouwmeesters , 24 januari 2019

BNR Bouwmeesters: kansen voor ondergronds bouwen

Nederland bouwt steeds meer ondergronds. Dat vraagt in ons land om slim omgaan met grondwater. Omwonenden vinden het onzichtbare werk onder hun voeten vaak eng, daarom moeten bouwers goed uitleggen wat ze beneden doen. Bouwmeesters verkent in de uitzending van maandag 21 januari met drie experts hoe Nederland ondergronds werkt. 

Te gast waren:

Paul Janssen, projectdirecteur Rotterdamse Baan namens de gemeente Den Haag;
en
Laurens van Geel, projectmanager Movares, ook betrokken bij Rotterdamse Baan;
en
Niki Loonen, expert ondergronds bouwen bij ingenieursbureau ABT.

Steeds meer bouwen we ondergronds, maar ook hoogbouw is populair. Volgens Niki Loonen sluiten ondergronds bouwen en hoogbouw elkaar niet uit: “Kelders spelen een belangrijke rol in de fundering. Zo versterkt ondergronds bouwen de hoogbouw.”

Grondwater

In Nederland maakt grondwater ondergronds bouwen lastig. “Water is op zich geen probleem, want dat pomp je zo weg. Het wordt pas een probleem als het water ook zand meeneemt; dan ontstaan verzakkingen”, legt Loonen uit. Hij wijst op de kracht van grondwater: “In Den Haag is het beton wel eens omhooggekomen door grondwater.” Voorbeelden van projecten die door grondwater in de problemen kwamen zijn er genoeg, recent nog de Noord/Zuidlijn.
Andere uitdaging is de aanwezigheid van ondergrondse kabels en leidingen. Bouwers komen deze soms onverwacht tegen en dat kan tot complicaties leiden: “In principe hebben we een goed informatiesysteem, maar het komt voor dat leidingen net anders liggen dan op de kaart”, aldus Loonen.

Rekenmodellen

Het ondergronds bouwen wordt steeds veiliger. Het verschuiven of vervormen van gebouwen rond een bouwput is tegenwoordig geen probleem meer. “Met de huidige techniek kunnen we dat precies voorspellen. We gebruiken rekenmodellen die we steeds verbeteren aan de hand van metingen bij nieuwe bouwputten”, stelt Loonen.
De gasten aan tafel zijn het eens dat ondergronds bouwen duurder is dan bovengronds. Ondergronds bouwen moet volgens Van Geel daarom daadwerkelijk waarde toevoegen aan de omgeving. Hij noemt als voorbeeld de Rotterdamse Baan: “Bij de tunnelmonden aan de Brinkhorstlaan en de Vlietzone ontstonden nieuwe mogelijkheden, waardoor deze gebieden levendiger werden.”

Victory Boogiewoogie

Een grootschalig ondergronds bouwproject is op dit moment de Victory Boogie Woogietunnel in Den Haag. De tunnel vormt het grootste deel van de nieuwe Rotterdamsebaan. Projectleider Paul Janssen vindt communicatie belangrijk bij ondergronds bouwen: “In ons vak kun je beter met elkaar praten dan met elkaar mailen. Je kan kleine discussies het beste bij een goede kop koffie voeren. Dan kom je het snelst tot een goede oplossing.”

Janssen benadrukt dat het belangrijk is om iedereen die met een ondergronds project te maken heeft op de hoogte te houden van de laatste ontwikkelingen. “Zeker het boren van tunnels vinden omwonenden vaak eng. Maar als je open communiceert, is de acceptatie groter.” In het geval van de Victory Boogie Woogietunnel werd er gebruik gemaakt van een website die de locatie van de boor live liet zien.

TunnelTesla

De Victory Boogie Woogietunnel behaalde een wereldwijde primeur door het inzetten van de zogeheten TunnelTesla, een elektrisch voertuig dat tunnelonderdelen naar binnen voerde. Janssen: “In het verleden gebruikten we dieselvoertuigen. Dat maakte het werken in een tunnel een stuk onprettiger. Zo moesten we daardoor flink investeren in klimaatbeheersing. Dit voertuig is stiller en niet vervuilend.”
Janssen geeft toe dat de elektrische wagen een dure investering was, maar dat er ook veel leergeld is betaald: “We hebben kinderziekten overwonnen en ik ben ervan overtuigd dat de volgende keer de elektrische laadwagen echt rendabel is.”

Bekijk meer over de Rotterdamse Baan, de Victory Boogie Woogietunnel en de Tunnel-Tesla.

Luister hier de uitzending 


MARKT

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters