BNR Bouwmeesters: archeologievriendelijk bouwen

Door Redactie, 07 februari 2019

BNR Bouwmeesters: archeologievriendelijk bouwen

Het bouwproces wekenlang stilleggen omdat er antieke munten in de grond zitten. Het is de nachtmerrie van elke projectontwikkelaar. Toch is het belangrijk dat er zorgvuldig met ons erfgoed wordt omgegaan. In de uitzending van maandag 4 februari bespreekt Bouwmeesters met twee experts hoe je als bouwer hier het beste mee om kan gaan 

Te gast waren:

René Isarin, archeoloog-adviseur van Crevasse Advies;

en

Frans Holleman, directeur van de regio Noord-Oost en Midden Nederland bij BPD Gebiedsontwikkeling.

Rondvraag Zoals iedere week namen de gasten hun eigen bouwnieuws mee. René Isarin schrok van het bericht dat 58% van de vacatures in de bouwsector niet worden gevuld: “Over archeologie hoor je vaak dat het een risico vormt voor een snel bouwproces, maar dit tekort aan personeel lijkt me minstens zo erg.” Frans Holleman koos voor het bericht dat golfbanen worden ingeruild voor zonneparken en woningen: “Dat is fascinerend, omdat je verwacht dat onze ouder wordende bevolking vaker gaat golfen. Maar de markt blijkt verzadigd en dat biedt een oplossing voor onze woningnood en duurzaamheidsproblemen.”

Behoudenswaardig Wie in Nederland wil bouwen, moet er rekening mee houden dat onder de grond objecten met historische waarde liggen. Archeoloog René Isarin legt uit: “Er zijn plangebieden waar een Romeins schip ligt, of simpelweg wat oude potten en pannen. Wij noemen dat ‘behoudenswaardig’ en dan moet wettelijk gezien voorzichtig met zo’n gebied worden omgegaan.” Dat betekent volgens hem niet dat archeologen alle voorwerpen uit de grond halen voor er wordt gebouwd: “Behoudenswaardige voorwerpen kunnen worden opgegraven, maar meestal laten we ze zitten en gaan we er voorzichtig mee om.”

Isarin vindt het niet erg om oude voorwerpen in de grond te laten zitten: “Soms is uitgraven te duur. Iets wat je nu laat zitten, kan je later ook nog opgraven. En soms kan je de archeologie ‘beleefbaar’ maken.” Als voorbeeld hiervan noemt de archeoloog een parkeergarage in Woerden. “Daar zijn veel Romeinse voorwerpen en zelfs wegen gevonden. Die garage hebben ze daarop in Romeinse stijl ingericht.”

Regionaal directeur Frans Holleman van BPD ziet graag dat archeologie op een praktische manier wordt benaderd: “Dat kan door zaken naar boven te halen en te verwerken in het gebied. Archeologie als marketinginstrument.” Als voorbeeld noemt Holleman een oud fort in Nijmegen: “Dat verwerken we in een park. Zo kan je gelijk het verhaal van een gebied vertellen.”

Frictie

Desondanks blijft er frictie tussen bouw en archeologie. Isarin: “Het archeologisch proces duurt lang. Dat leidt tot frustratie bij de bouwers.” Innovatie die dit proces versnelt, blijft veelal uit, op enkele uitzonderingen na: “In België wordt een techniek toegepast die grondradars en geofysische methoden benut. Daardoor hoef je niet meer te graven of booronderzoek te doen. En dat scheelt tijd,” aldus Isarin. Volgens Holleman spelen ook de

kosten een rol: “Archeologisch onderzoek kost 8.000 euro per huis.” Daar staat ook wat tegenover: “Mensen zijn bereid meer te betalen voor een historisch interessante woonlocatie.”

Samenwerking

De Rijksoverheid speelt volgens beide gasten een verzoenende rol tussen archeologen en de bouwsector. “Het Rijk stelt richtlijnen op over wat acceptabel is,” legt Isarin uit. Holleman: “Handreikingen vanuit het Rijk activeren ons om mee te denken. We zijn best bereid een paar boringen te verrichten om de plangebieden bouwklaar te maken.”

De bouw kan volgens Holleman op creatieve wijze voldoen aan de eisen van de archeologie: “We hebben schuimbeton of kleikorrels waarmee we een extra grondlaag aanbrengen. Of we bouwen op paaltjes die hoog genoeg zijn voor kleine robots om onderzoek te doen.” Een andere optie is een glazen bodem: “Als er onder je huis een kano ligt die 2500 jaar oud is en je kan hem zien liggen onder je kelder, is dat natuurlijk fantastisch.”

Bekijk hier in welke gebieden de bouw het vaakst in aanraking komt met archeologische resten Benieuwd naar wat voor objecten er gevonden worden in Nederland? Bezoek de website van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. 

Luister hier de uitzending


UTILITEITMARKT