BNR Bouwmeesters: Schiphol op zee gaat er komen

Door Redactie Bouwmeesters , 14 maart 2019

BNR Bouwmeesters: Schiphol op zee gaat er komen

De ruimte rondom Schiphol wordt steeds schaarser, dus moet er gekeken worden naar nieuwe opties om uit te breiden. In de uitzending van 11 maart ging Bouwmeesters in gesprek met twee experts om één van deze opties te bespreken: Schiphol op zee. 

Te gast waren:

Paul Grove, voormalig vliegenier en bouwadviseur, bedacht het plan Schiphol-Katwijk;
en
Hendrik Postma, voorzitter van de Vereniging van Waterbouwers en directeur water bij Boskalis Nederland;
en
we bellen met Joris Melkert, docent lucht- en ruimtevaarttechniek aan de TU Delft.

Rondvraag

Zoals gebruikelijk bespreken de gasten eerst hun eigen bouwnieuws. Hendrik Postma koos voor een onderwerp dat ook vorige week uitgebreid aan bod kwam, namelijk de Global Commission on Adaptation: “Voor waterbouwers is dit erg belangrijk. We moeten ons best blijven doen om de effecten van klimaatverandering te beperken.” Paul Grove is benieuwd naar de uitkomst van een enquête die wordt gehouden onder bouwbedrijven: “Het doel van de enquête is erachter te komen waar opdrachtgevers en contractanten bang voor zijn. Ik ben zelf vooral bang dat men sociaal wenselijke antwoorden gaat geven en niet eerlijk durft te zijn.”

Landingsbanen voor de kust

In 1997 begon Grove aan een plan om het vliegverkeer in Nederland anders aan te pakken. “De Polderbaan die toen net was aangelegd, werd naar mijn mening onterecht verkocht als ‘milieubaan’. Dus ik ging zoeken naar een andere, meer gunstige locatie,” legt Grove uit. Hij kwam op het idee van Schiphol-Katwijk; extra landingsbanen op enkele kilometers van de kust af. “Het ligt centraal in de Randstad, dertig kilometer van waar Schiphol nu ligt. En qua windstromen is de locatie erg gunstig,” aldus Grove. Volgens de oud-piloot moet zijn project bereikbaar worden via een verbindingsdijk: “Tunnels zijn waardeloos. Kijk naar de Mont Blanc-tunnel, daar is één keer brand en vervolgens is hij tweeëneenhalf jaar dicht.” De afstand tussen Schiphol-Katwijk en Schiphol is volgens Grove geen probleem: “Met een zweeftrein ben je er in zeven minuten.”

Milieudruk

Grove weet niet alleen te vertellen waar, maar ook waarom Nederland Schiphol zou moeten uitbreiden op zee: “De milieudruk is veel lager dan die van de Polderbaan of Lelystad Airport. Die vliegroutes zijn veel langer. Vanaf Katwijk kan je gelijk doorvliegen en kom je niet over land. Dat scheelt overlast.” Om Schiphol Katwijk te realiseren wil Grove twee dijken aanleggen die fungeren als landingsbaan. Daarnaast wil hij een cirkel van caissons afzinken en die dan volbouwen. Dat klinkt niet goedkoop, maar volgens Grove valt het mee: “Ik denk dat het goedkoper is dan veel andere opties. Alles bij elkaar kan het voor minder dan 20 miljard euro.” Dat is beduidend minder dan de 40 miljard die vaak wordt genoemd. Grove: “Tja, als je een ontwikkelaar vraagt om met een slecht gedefinieerd plan te komen voor een eiland op zee, moet je niet gek opkijken als ze niet met de meest goedkope optie komen.”

Voor de hand

Directeur Postma van Boskalis Nederland beaamt dat het plan van Grove realiseerbaar is: “Het was een van de voorstellen die we in de jaren ‘90 hebben meegenomen in een studie naar uitbreidingsmogelijkheden voor Schiphol. Op het gebied van geluidshinder en veiligheid ligt dit plan het meest voor de hand.” Postma denkt niet dat bouwbedrijven geneigd zijn met te dure plannen te komen: “Zij snappen ook dat als het plan niet realistisch is, alle moeite die je er in stopt voor niets is.”

Kritische noot

Niet iedereen is overtuigd van het nut van Schiphol op zee. Docent luchtvaarttechniek Melkert heeft zijn twijfels: “Je lost de geluidsproblemen niet op. Bij een stevige zuidwesterwind moet je alsnog over Noord-Holland.” Grove spreekt dit tegen: “Je kan over het vliegveld heenvliegen en daarna draaien, dan hoef je niet over Noord-Holland. Bovendien speelt de wind een minder grote rol dan vroeger.”

Mainport Nederland

Schiphol-Katwijk zou niet het eerste vliegveld op zee zijn. In Osaka, Hong Kong en Singapore landen vliegtuigen al langer voor de kust. Die vliegvelden waren peperduur, maar volgens Postma hoeft Schiphol op zee niet net zo duur te zijn: “Die vliegvelden zijn tientallen jaren geleden al aangelegd. Onze schepen zijn moderner en onze productie van materiaal ligt hoger.” Waarom heeft Nederland dan nog geen landingsbanen voor de kust? Postma: “De discussie gaat over hoe belangrijk we het vinden dat Nederland een mainport heeft. Als we dat belangrijk vinden en we willen overlast tot een minimum beperken, is naar zee de enige echte optie.” Kosten en technische mogelijkheden zijn volgens Postma van ondergeschikt belang: “Technisch kunnen we dit al jaren. En zoals gezegd zijn de kosten niet hoger dan die van de andere opties.” Grove vindt dat piloten niet genoeg betrokken worden bij de discussie: “Als ik naar plannen van het ministerie kijk, geloof ik niet dat vliegers daar een zegje in hebben gehad.”

Desondanks is Grove ervan overtuigd dat Schiphol op zee er gaat komen: “Het is haalbaar en betaalbaar.” Postma sluit zich daarbij aan: “We moeten eerst besluiten of we een mainport willen. Maar als dat het geval is, kunnen we binnen 15 jaar een vliegveld op zee hebben.”
wee experts om één van deze opties te bespreken: Schiphol op zee. 

Luister hier naar de uitzending.


AANBESTEDEN ONDERNEMERSCHAP EN INNOVATIE

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters