Op zoek naar de Drentse bouwstenen

Door Kees Vianen , 19 maart 2019

Op zoek naar de Drentse bouwstenen

Op woensdag 13 maart verzamelden Drentse lijsttrekkers en ondernemers uit de bouw en infra zich in alle vroegte bij Bouwmensen Drenthe in Ruinen. Na een gezamenlijk ontbijt was het de tijd voor het echte werk; 9 partijen van de Provinciale Staten gingen met elkaar en de overige aanwezigen in debat over de bouwagenda van Drenthe. De organisatie was in handen van de NVBU, Natuur en Milieufederatie Drenthe, Bouwmensen en Bouwend Nederland.

Onder leiding van Riek Siertsema van de NVBU en afdelingsvoorzitter Erik Buursema, werd de opzet van het debat uitgelegd. De (mogelijk toekomstige) Statenleden konden reageren op stellingen door letterlijk een standpunt in te nemen op het ja- of nee-vak op de vloer. Voordat de verkiezingsstrijd losbarstte, pitchte Reinder Hoekstra (Natuur en Milieufederatie Drenthe) zijn ideeën over de noodzaak en kansen op het gebied van energietransitie en circulair bouwen. “Er is een factor 4 versnelling nodig als we de huidige opgaven willen halen”, aldus Hoekstra.

Verantwoordelijkheid voor verduurzaming

Daarna mochten de politici de arena betreden en zich allereerst uitspreken over het thema energietransitie en circulair bouwen. Bij de eerste stelling - ‘de verduurzaming van de woningvoorraad is een probleem van de provincie’ - was de zaal verdeeld. Bij de tweede stelling zaten de Statenleden meer op één lijn. De meesten zagen het niet zitten om de verduurzamingsopgave van woningen in Drenthe vooral over te laten aan de markt. Tjisse Stelpstra (ChristenUnie): “De markt schreeuwt juist om duidelijkheid van de overheid. Daarom moet de overheid ook een rol pakken.”

Meer regie en investeringen

De aanwezige politici geven unaniem aan dat wanneer zij in het college komen, zij de regie en investeringen op gebied van energietransitie en circulariteit in de bouw gaan vergroten. “De impuls voor de markt is voornamelijk geld. Overheden kunnen daarom voor marktpartijen als stimulans gunstige randvoorwaarden en prikkels creëren.” In het publiek komt Jaap Boekholt van woningcorporatie De Volmacht aan het woord: “Wij zijn met onze woningvoorraad een startmotor, maar een motor heeft wel benzine nodig om consistent te draaien. We vragen de overheid om steun om voortgang en continuïteit te borgen.” Cees Bijl (PvdA) reageert direct dat zij hier ook voor aan het lobbyen zijn in Den Haag. “En we hebben ook een potje Volkshuisvestingsimpuls”.

Geen trap op de rem

Wederom eensgezindheid onder de politici. Niemand kan zich vinden in de stelling dat het tempo van de energietransitie niet moet worden verhoogd vanwege betaalbaarheid en de huidige tekorten aan menskracht. Het CDA geeft aan dat we de gemaakte klimaatafspraken in Parijs onderschrijven. “Maar is het haalbaar en betaalbaar? Dat blijft lastig. Begin met bezuinigen op energie. Want wat je niet uitgeeft hoef je ook niet terug te verdienen.”
Volgens Hans Kuipers van GroenLinks loopt Nederland binnen de EU achter op de klimaatdoelen en binnen Nederland loopt Drenthe weer achter. “Dus laten we wel extra tempo maken om minstens gelijk op te blijven lopen met de rest van Nederland.”
Volgens Stelpstra lopen we niet achter maar hebben we meer handjes nodig. “Betaalbaar is synoniem geworden voor zo laag mogelijke kosten maar de transitie gaat gewoon meer geld kosten, en hier moet de vervuiler meer betalen.” Charles Hussels van Energieneutraal wonen in Drenthe: “Er wordt zo veel besproken, maar we moeten meer doen. De Provincie moet knopen doorhakken en duidelijke keuzes maken.”

Vakmensen gezocht

In het tweede deel van het debat staat het tekort aan vakmensen centraal. Alle aanwezigen onderschrijven dit probleem. De Provincie kan mogelijk een rol spelen in het versterken van de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt en het stimuleren van (meer) vmbo-bouwopleidingen in Drenthe. Volgens Bouwmensen vraagt de markt nu juist om diepgang. Er zou herwaardering van het vak moeten komen, ook op financieel gebied.

Flexibiliteit

Daar waar de zaal vooral nee zegt, twijfelen de Statenleden bij de stelling om jongeren die de techniek in willen, zo breed mogelijk op te leiden. Bijl roept op tot de terugkeer van de LTS en vakcolleges. “We moeten beretrots zijn op de jongeren die qua opleiding graag alleen met hun handen willen werken.” Luid applaus volgt vanuit de zaal. Maar het breed opleiden van jongeren maakt omscholen en omschakelen op een later moment makkelijker, wordt vanuit de politieke hoek benoemd.

Experimenteerprovincie

Over de stelling dat het opleiden van leerlingen altijd een kwestie is van vraag en aanbod, heerste de meeste verdeeldheid. Zowel onder de Statenleden als onder het publiek. Zo benadrukte een tegenstander van de stelling dat de boodschap aan jongeren zou moeten zijn; doe vooral wat je leuk vindt. Voorstanders van de stelling gaven juist aan dat bij beroepsonderwijs de opleiding direct is gekoppeld aan werk. Dus als er niets te doen is, er niets te doen is. Vanwege de energietransitie heeft de bouw de komende jaren wel veel extra mensen nodig. Hoekstra (Natuur en Milieufederatie Drenthe) uit daarom de wens om gezamenlijk experimenteerruimtes op te zetten. En volgens Stelpstra zou Drenthe de ‘experimenteerprovincie’ moeten worden. “We worden alleen nu nog door te veel regels gehinderd.” De Partij voor de Dieren had graag gezien dat er tijdens het debat ook aandacht zou zijn voor materiaalgebruik; de oorsprong van grondstoffen, circulair bouwen en recyclen.

Provinciale Statenverkiezingen

Klik hier voor meer informatie over de activiteiten van Bouwend Nederland rond de Provinciale Statenverkiezingen. Lees het artikel ‘Wat (en hoe) gaat Drenthe bouwen? Politici in debat met aannemers' dat heeft gestaan over dit debat op de website 'Dagblad van het Noorden' op 13 maart jl. Of lees het artikel 'Lijsttrekkers kiezen voor meer regie en investeringen in duurzame bouw'.


ARBEIDSMARKT DUURZAAMHEID WONINGMARKT ONDERWIJS EN OPLEIDING

Over de auteur

K. (Kees) Vianen

Adviseur Duurzaamheid