BNR Bouwmeesters: Kansen in Afrika

Door Redactie Bouwmeesters , 28 maart 2019

BNR Bouwmeesters: Kansen in Afrika

Voor Nederlandse bouwbedrijven liggen er dankzij Chinese investeerders kansen in Afrika. In de uitzending van 25 maart onderzocht Bouwmeesters hoe Nederlanders slimmer en duurzamer het verschil kunnen maken door circulair te bouwen. 

Te gast waren:

Duzan Doepel, architect bij Doepel Strijkers en bedenker van The Dutch Windwheel;

en

Jochem Schut, projectleider water bij ingenieursbureau Witteveen+Bos en voormalig vestigingshoofd in Ghana;

en

Peter de Ruiter, directeur van de Netherlands African Business Council en organisator van de tweejaarlijkse conferentie Africa Works! is via de telefoon in de studio.

Rondvraag

Ook deze week begon de uitzending met het bouwnieuws dat de gasten zelf meenamen. Architect Doepel heeft zich geërgerd aan de overwinningsspeech van FvD-leider Thierry Baudet op de verkiezingsavond van 20 maart: “Baudet zegt dat de samenleving wordt ondermijnd door allerlei groepen mensen, waaronder architecten. Maar wij werken juist hard aan maatschappelijke vraagstukken als circulariteit en verduurzaming. Forum versimpelt de complexiteit van die onderwerpen. Dat vind ik jammer en zelfs een beetje plat.” Jochem Schut stond even stil bij de natuurramp in Mozambique: “Het getroffen gebied ligt in een delta zoals wij die in Nederland ook kennen. Daarom zijn Nederlandse waterexperts en ingenieurs onderweg om onze kennis toe te passen.”

Kansen in Afrika

In Nederland is meer dan genoeg werk voor de bouwsector. Toch vindt het NABC dat het Nederlandse bedrijfsleven ook naar Afrika moet kijken. Directeur Peter de Ruiter: “De komende 15 tot 20 jaar gaat een aantal regio’s in Afrika zich flink ontwikkelen. Dat levert op gebieden als infrastructuur en huizenbouw kansen op die we moeten grijpen.” Het optimisme van De Ruiter is volgens Doepel terecht: “Ik ben opgegroeid in Zuid-Afrika. Dat is eigenlijk een combinatie van een eerste- en een derdewereldland. Er is relatief veel welvaart, maar er moet veel gebeuren waar het Nederlandse bedrijfsleven een rol in kan spelen.” Ook Schut ziet kansen in Afrika: “We moeten niet in alle markten voorop lopen, maar op terreinen als klimaatadaptatie of de energietransitie kunnen we veel doen.”

Chinese concurrentie

Nederlandse bedrijven die investeren in Afrika zijn volgens Doepel niet de eerste: “China heeft al gigantische investeringen gedaan in infrastructuur en energieprojecten.” Dat is volgens Schut niet zonder risico: “We moeten oppassen dat er daar geen Chinese steden ontstaan. Chinese aannemers gebruiken veel materiaal met een hoge CO2-uitstoot, zoals beton. Dat kan met Nederlandse expertise een stuk duurzamer.” Juist in dat risico schuilt volgens Doepel nog een kans: “De komende drie jaar investeren de Chinezen 60 miljard euro in projecten in Afrika. Het zou ideaal zijn als Nederlandse bouwers met Chinees geld aan de slag gaan.”

Verstedelijking

Bij economische ontwikkeling hoort ook verstedelijking. Volgens Doepel is de verdichting van de stad een uitdaging: “Steden breiden uit met krottenwijken. Die zijn maar één verdieping hoog.” Om Afrikaanse steden toch te verdichten moet je volgens hem aan de slag met hoe de gemeenschap daar functioneert: “En daar hoort een heel ander proces bij dan we in Nederland kennen. Gelukkig zijn er NGO’s uit bijvoorbeeld Nederland en Duitsland die dat proces faciliteren,” aldus Doepel. De meeste bouwmaterialen komen volgens Schut, die een project in Ghana heeft geleid, niet uit Afrika: “Beton kunnen we halen uit Nigeria, maar een groot deel komt nu nog uit China en andere landen.” Dat biedt een volgens Doepel een mogelijkheid om circulair bouwen te introduceren: “Dan hoeven ze minder te importeren.”

The Dutch Windwheel

Afrikaanse regeringen houden zich volgens Doepel nog niet zoveel bezig met de energietransitie als zou moeten. Zelf doet de architect dat in Nederland wel. Een paar jaar geleden ontwierp hij bijvoorbeeld The Dutch Windwheel. “Het is een voorbeeld van klimaatarchitectuur. Een combinatie van een toeristische attractie en een gebouw dat energie opwekt en een circulair watersysteem heeft,” legt Doepel uit. Uiteindelijk moet het gebouw in Rotterdam komen te staan: “We zijn daar nu bezig met een haalbaarheidsonderzoek. Maar ook elders zitten we niet stil, want we kijken ook al rond in de Verenigde Staten.”

Subsidies voor Afrika

Bedrijven die willen investeren in Afrika kunnen van de Nederlandse overheid subsidies krijgen. Sinds 2009 heeft de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland drie subsidies beschikbaar gemaakt die samen goed zijn voor 1 miljard euro. Die subsidies zijn volgens Schut een goed idee: “China stimuleert haar bedrijfsleven ook op deze manier. Nederland moet dit soort ondersteuning verlenen, want er zijn nogal wat risico’s verbonden aan zaken doen in Afrika.” Toch zijn de subsidies geen doel op zich: “Uiteindelijk moeten die subsidies leiden tot meer handel. Private klanten zijn voor ons het belangrijkst,” aldus Schut.

Meer weten over zaken doen in Afrika? Bezoek de conferentie Afrika Works! in de Van Nelle Fabriek in Rotterdam op 8 en 9 april. 

Luister hier naar de uitzending


DUURZAAMHEID DUURZAME BOUWPROCESSEN ONDERNEMERSCHAP EN INNOVATIE

Over de auteur

Redactie Bouwmeesters