Vijf tips voor nieuwe Statenleden

Door Redactie, 04 april 2019

Vijf tips voor nieuwe Statenleden

De provincie moet woningnood, stedelijke verdichting en onderhoud aan infrastructuur aanpakken. Hoe doe je dat goed? Bouwend Nederland geeft vijf tips aan provinciale bestuurders.

Waar gaat Nederland duurzaam wonen? Op welke plekken gaan we bouwen? Waar verdichten we de stad? Welke wegen en bruggen vragen om onderhoud? En hoe betalen we dit alles? Het is aan de provincie om antwoord te geven op deze vragen, maar waar let je als nieuw gekozen bestuurder op? Bouwend Nederland ziet kansen om op regionaal niveau het verschil te maken en geeft daarom vijf tips:

1- Blijf realistisch in bouwopgave

Het oplossen van de woningnood vraagt maatwerk en daarmee maakt de regionaal bestuurder het verschil. De vraag naar woningen verschilt per regio, maar de schoen wringt vooral rond de grote steden. Het is nu een trend om binnenstedelijk te bouwen, hierdoor blijft de onbebouwde omgeving groen, maar het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) constateert dat verdichting niet overal makkelijk gaat. Soms zijn er simpelweg te weinig locaties , en dan moet de provincie ook buiten stadsgrenzen kijken.

Behalve het vinden van ruimte, moet de provinciaal bestuurder rekening houden met het feit dat bouwplannen niet altijd gelijk van de grond komen. Bouwend Nederland wijst er op dat minstens één op de drie plannen vertraging oploopt, of zelfs wordt afgeblazen. Het is dan ook slim om meer bouwprojecten te stimuleren dan er minimaal nodig zijn om de woningnood tegen te gaan. Zo wordt de provincie niet gelijk door een tegenvaller op achterstand gezet.

2- Benut transformatiefonds

De provincie bepaalt dus of steden daadwerkelijk binnenstedelijk moeten bouwen, maar is dat ook financieel haalbaar? Wie binnenstedelijk bouwt, moet dus rekening houden met de kosten van herstructurering. Vaak ontstaat er binnenstedelijk pas ruimte als anderen vertrekken en dat kost geld. Het PBL stelt dat transformatie mogelijk is wanneer de nieuwe waarde minus de transformatiekosten groter is dan de huidige gebruikswaarde.

Marktpartijen, zoals bouwers, hebben niet altijd de middelen om de herstructurering voor te financieren. Daarom reserveert het Rijk hiervoor 38 miljoen euro in een Financieringsfaciliteit Binnenstedelijke Transformatie. Maak als bestuurders aanspraak op deze faciliteit of zorg zelf binnen de provincie voor een transformatiefonds. Voorkom zo dat plannen voor binnenstedelijke verdichting vertragen omdat er geen investering kan worden gedaan.

3- Kijk naar kwaliteit

Mensen in Nederland zijn tevreden over hun woonomgeving, maar uit het woononderzoek van het ministerie van BZK blijkt ook dat veel Nederlanders willen verhuizen naar een grotere woning in het middensegment. Deze doorstromers lopen echter vast omdat er te weinig aanbod is. Starters daarentegen vinden het lastig om betaalbare koopwoning te vinden en blijven soms noodgedwongen huurder.

Een vergrijzende bevolking stelt andere eisen aan de woningmarkt dan een regio waar starters lang moeten wachten op een betaalbare huur- of koopwoning. Het in één klap realiseren van grote aantallen woningen lost het huisvestingsprobleem niet op als dit aanbod niet aansluit op de doelgroep. Er liggen dus specifieke uitdagingen die vragen om regionaal maatwerk. Ken als bestuurder daarom de uitdagingen en de wensen in de regio en pas daar de bouwopgave op aan.

4- Pak je duurzame rol

De provincie is de aangewezen partij om duurzaam bouwen te stimuleren. Bouwers zijn innovatief, maar hebben wel de steun van de overheid nodig. Als opdrachtgever helpt de provincie door in de aanbesteding voor bouwprojecten duidelijke duurzaamheidseisen te formuleren. Daarnaast vormt het regionale bestuur de tussenlaag tussen lokaal en regionaal. De provincie weet waar gemeenten behoefte aan hebben en waar de Rijksoverheid kan helpen.

Betrek inwoners bij de duurzaamheidsdoelstellingen van het Klimaatakkoord.Beleidsmakers hoeven hierbij niet zelf opnieuw het wiel uit te vinden, maar kunnen van anderen leren. Veel kennis wordt gedeeld op platforms zoals dit Kennisportaal over klimaatadaptatie.

Weet wat er speelt en profileer de provincie als aanjager van duurzaamheid. Een goed voorbeeld hiervan vinden we in Drenthe. Daar stellen inwoners via het Drents Energieloket vragen over het energiezuiniger maken van hun woning. Het Drents Energieloket is een samenwerking tussen Drentse gemeenten, de provincie en Bouwend Nederland. Via mail en telefoon geeft het loket onafhankelijk advies en zijn er voorlichtingsavonden over bijvoorbeeld isolatie. Dit project is een geslaagd voorbeeld van hoe een regionale overheid een duurzame aanjager kan zijn in de energietransitie.

5- Focus op infra & kunstwerken

Kijk kritisch naar de staat van de infrastructuur in de regio. Komen bestemmingsverkeer, toeristen en vrachtvervoerders snel en veilig op hun bestemming? Goede verbindingen zijn onmisbaar voor een economisch gezonde regio en het bedrijfsleven vraagt om een vooruitziende blik van bestuurders, zoals in Overijssel. Investeer in de toekomst en houd de provincie bereikbaar. Houd hierbij rekening met trends van de toekomst zoals smart en connected mobility.

Behalve vernieuwing, moet ook de bestaande infrastructuur in goede conditie worden gehouden. Bestuurders doen er verstandig aan om ‘kunstwerken’ zoals bruggen, sluizen en viaducten die in de vorige eeuw werden opgeleverd, kritisch te bekijken. Deze hebben vaak het einde van hun technische levensduur bereikt. Voorkom onverwachte uitgaven en reserveer budget voor renovatie en vervanging van kunstwerken. Leg hiervoor een deel van de inkomsten, voortkomend uit de Provinciale opcenten, opzij en denk na over hoe nieuwe kunstwerken circulair kunnen worden gerealiseerd. Bekijk hiervoor de totale opgave in Nederland en niet per provincie. Door gelijksoortige bruggen samen in kaart te brengen hoeft niet elke provincie het wiel opnieuw uit te vinden.
 


AANBESTEDEN EN CONTRACTEREN WETGEVING DUURZAAMHEID CIRCULAIRE ECONOMIE WONINGMARKT