Column/ Werkgevers: leid vakmensen op!

Door Eddy van Hijum , 11 april 2019

Column/ Werkgevers: leid vakmensen op!

Het is noodzakelijk om een nieuwe generatie vakmensen op te leiden. De huidige inzet van buitenlandse handen is een korte termijnoplossing. Vakmanschap verdient herwaardering op de werkvloer én in het onderwijs.

In sectoren als de logistiek, de bouw, food en metaal neemt het aantal Oost-Europese werknemers snel toe. De inzet van meer arbeidsmigranten is volgens veel bedrijven de enige manier om te voorkomen dat de regionale economie vastloopt.

Vacatures

Dat werkgevers hun toevlucht zoeken in arbeidsmigranten valt tot op zekere hoogte goed te begrijpen. Vacatures zijn steeds lastiger te vervullen en op zich is er ook weinig mis met het inschakelen van een gemotiveerde arbeidskracht uit Oost-Europa. Voorwaarde is wel dat de geldende CAO-afspraken en wettelijke arbeidsvoorwaarden in acht worden genomen en Nederlandse werkzoekenden niet op oneigenlijke manier worden weggeconcurreerd.

Aanbod niet op peil

Laat arbeidsmigratie ons echter niet afleiden van de keiharde noodzaak om een nieuwe lichting vakmensen op te leiden. Het is nog maar enkele jaren geleden dat bedrijven grote moeite hadden om het hoofd boven water te houden, medewerkers moesten ontslaan en op grote schaal stage- en opleidingsplaatsen schrapten. Schoolverlaters en werkzoekenden zochten hun heil in sectoren waar nog wel werk te vinden was, besloten om langer door te leren of belandden met een uitkering werkloos thuis. Nu de economie aantrekt en werkgevers weer personeel zoeken, is het aanbod van goed opgeleide vakkrachten niet zomaar weer op peil.

Opleiden vakmensen

We kunnen niet op commando een blik werknemers opentrekken, maar moeten die vakmensen zelf weer gaan opleiden. Het is van groot belang dat goed vakmanschap in het onderwijs en op de werkvloer weer de waardering krijgen die het verdient. Overijsselse onderwijsinstellingen werken hier al volop aan. Basisscholen wekken tijdens Techniekweken de interesse voor praktische beroepen, waarbij ook bedrijven hun deuren openen. Het (v)mbo zoekt samenwerking met bedrijven om de inhoud van opleidingen te laten aansluiten op de gevraagde kennis en competenties. En het beroepsonderwijs stimuleert de beroepstrots van leerlingen bij mooie initiatieven zoals Skills Heroes.

Inzet en betrokkenheid

Maar om mensen te interesseren voor, en op te leiden in, praktische beroepen is een veel grotere inzet en betrokkenheid van werkgevers en onderwijs noodzakelijk. Nederland kan een voorbeeld nemen aan Duitsland. De overdracht van vakmanschap, kennis en beroepseer vindt daar voor een belangrijk deel plaats op de werkvloer. Ook in Nederland is het noodzakelijk dat de vorming van vakscholen van en voor bedrijven zelf, samen met het beroepsonderwijs, verder vorm krijgt. Goede voorbeelden zijn er in Overijssel genoeg, zoals de vakschool voor metaal (SMEOT) in Hengelo, vakschool voor de bouw (Bouwmensen met 7 locaties in Overijssel) en restauratie (het RIBO in Hengelo) of de opleiding voor Transport en Logistiek (OT&L) in Rijssen.

Erkenning vakmanschap

Deze vakscholen bieden naast een werkend perspectief voor jongeren ook kansen voor zij-instromers, zoals jongeren zonder startkwalificatie, erkende vluchtelingen en oudere werknemers of werklozen met een omscholingsvraag. Alleen al in Overijssel zitten nog zo’n 48.000 mensen werkloos thuis in de bijstand en de WW. Laat werkgevers daarom naast iedere arbeidsmigrant die zij in dienst nemen ook een stage- of opleidingsplek bieden voor deze kwetsbare groepen. Het Twents fonds voor vakmanschap en de Overijsselse Techniekuitdaging, waaraan ook provincie Overijssel financieel bijdraagt, bieden financiële ondersteuning voor om- en bijscholing. Zo werken we aan een economie waarin iedereen meedoet en vakmanschap de erkenning krijgt die het verdient.


ARBEIDSMARKT ONDERWIJS EN OPLEIDING BEROEPSONDERWIJS EN HOGER ONDERWIJS

Over de auteur

Eddy van Hijum

Gedeputeerde Economie, Deelnemingenbeleid en Financiën voor de provincie Overijssel