Erik Koerts (Gemeente Groningen): "Veiligheid niet alleen verantwoordelijkheid opdrachtnemer"

Door Redactie, 19 april 2019

Erik Koerts (Gemeente Groningen): "Veiligheid niet alleen verantwoordelijkheid opdrachtnemer"

De campagne ‘Bewust Veilig, Iedere Dag’ ondersteunt werkgevers om het veiligheidsbewustzijn onder medewerkers te vergroten. Veiligheid is een verantwoordelijkheid voor alle schakels in de keten: werknemers, opdrachtnemers én opdrachtgevers. Opdrachtgever Gemeente Groningen neemt die gezamenlijke verantwoordelijkheid serieus en organiseerde op 20 maart tijdens de jaarlijkse Bewust Veilig Dag samen met Bouwend Nederland Regio Noord een evenement rondom veilig werken in de infra.

Erik Koerts is teamleider van de afdeling Stadsingenieurs bij Gemeente Groningen en houdt zich bezig met projecten in de openbare ruimte: van riolering tot groen en verlichting. Bij zulke infraprojecten - vaak op drukke plekken in de stad - is veiligheid van groot belang. “Je ziet dat veiligheid vanuit de opdrachtgeverskant lang een onderbelicht onderwerp is geweest, doorgaans ingestoken als de verantwoordelijkheid van de opdrachtnemer”, zegt Koerts. “Maar opdrachtgevers hebben een inspanningsverplichting om te zorgen dat opdrachtnemers hun werk op een veilige en verantwoorde manier kunnen uitvoeren.”

Van papier naar praktijk

Veiligheid is dus een brede verantwoordelijkheid, die opdrachtgever en opdrachtnemer beter moeten bespreken. “We moeten het minder zien als formaliteit op papier, maar bewust ideeën over veiligheid formuleren in alle fases. Dat zit nu nog niet genoeg in ons systeem. Dan strandt het bij een uit eerdere plannen gekopieerde standaardparagraaf over veiligheid die de opdrachtnemer moet aanleveren. Dat is niet meer van deze tijd.”

Verkeersdrukte

Opdrachtgevers hebben met verschillende aspecten van veiligheid te maken. In de ontwerpfase houden ze rekening met een veilige uitvoering en aanleg, maar daarnaast hebben zij ook een verantwoordelijkheid voor de omgevingsveiligheid. “In de ARBO-wetgeving is het nodige aangescherpt,
we werken natuurlijk met een V&G-plan (Veiligheids- & Gezondheidsplan) en hebben te maken met verkeersveiligheid. In steden wordt het steeds drukker. Je ziet dat de uitvoering van projecten daardoor ook meer onder druk komt te staan. Om overlast voor de omgeving te beperken moeten projecten doorgaans in een korte tijd worden uitgevoerd. Linksom of rechtsom heeft dat invloed op de manier van veilig werken. Als opdrachtgever kun je dat niet afdoen als alleen het risico van de opdrachtnemer.”

Startschot

Die gedachte is nog geen vanzelfsprekendheid voor de meeste gemeentes. Ook binnen de gemeente Groningen gaan de afzonderlijke afdelingen verschillend om met veiligheid. Het onderwerp wordt er momenteel steeds nadrukkelijker gepositioneerd, maar Koerts ziet de Bewust Veilig Dag op 20 maart als daadwerkelijk startschot om met een aantal partijen te spreken over rolverdeling op het gebied van veiligheid. “Hoe kunnen we elkaar vinden en wat kunnen we voor elkaar betekenen? Ik hoop dat alle partijen na die dag inzien dat opdrachtgevers een bredere verantwoordelijkheid hebben dan de afgelopen jaren gebruikelijk was. Tot nu toe wordt het initiatief positief ontvangen. Vanuit  opdrachtnemers en vanuit andere grote gemeentes uit de regio, zoals Leeuwarden, Zwolle, Assen en
Emmen. Ik hoop dat wij over twee jaar bekend staan als organisatie die veiligheid hoog in het vaandel heeft en die sàmen met haar opdrachtnemers hierin de verantwoordelijkheid neemt.”

Veiligheid in bestek

Tijdens de Bewust Veilig Dag was een goed gesprek voeren het doel, maar binnen de afdeling Stadsingenieurs zijn ze al wat concreter bezig met veiligheid. “We hebben met diverse aannemers
contact over veiligheidsissues en hoe zij die in hun bedrijf aanpakken. Ook denken we na hoe
je als opdrachtgever veiligheid nadrukkelijker in een bestek zet. Niet ‘kom maar met een BLVCplan(Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid en Communicatie)’, maar specifiek worden in wat we verwachten van een aannemer. Hoe zorgt hij dat zijn personeel veilig werkt en welke ideeën over
een veilige uitvoering heeft hij? Laat een aannemer maar langskomen om daarover te vertellen.
Overigens moet veiligheid niet een criterium in een aanbestedingsproces worden, waarop geconcurreerd kan worden. Dat lijkt me niet wenselijk.”

Elkaar aanspreken

Vervolgens wil de gemeente veiligheid in alle processen en werkafspraken borgen. “Je kunt
zoiets makkelijk roepen, maar ook wij zijn nog zoekende hoe veiligheidsprocessen geborgd
moeten worden. Misschien met een interne veiligheidskundige, die alle afdelingen overziet.
Behalve Stadsingenieurs, hebben namelijk ook Stadsbeheer, de Wijkposten en het Verkeersloket
te maken met de veiligheid rondom de binnenstedelijke projecten. Daarnaast ziet de afdeling VTH (Vergunningverlening Toezicht en Handhaving) toe op omgevingsveiligheid tijdens de uitvoering van projecten. Een veiligheidskundige zou ervoor kunnen zorgen dat we mee als één organisatie naar buiten treden als het om veiligheid gaat. Ik hoop daarnaast dat aannemers mij als opdrachtgever ook  aanspreken op zaken waarin wij tekortschieten. Het gaat niet om wijzen, maar om het onderwerp bespreekbaar maken. Veiligheid: daar moet je het gewoon samen over hebben.”

Academy

De BNL Academy biedt verschillende cursussen op het gebied van veiligheid. Bekijk het overzicht op
www.bouwendnederland.nl/trainingen-veiligheid. Meer weten over veilig werken? Kijk dan op www.bouwendnederland.nl/veilig-werken.  


ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN EN VEILIGHEID

Contactpersoon bij dit bericht

Kristine de Wilde

Senior Communicatieadviseur