Unie van Waterschappen: zonder samenwerking met bouwsector geen klimaatadaptatie

Door Redactie, 09 mei 2019

Unie van Waterschappen: zonder samenwerking met bouwsector geen klimaatadaptatie

Klimaatadaptatie in de gebouwde omgeving is één van de belangrijkste punten waar de Waterschappen mee te maken hebben. Volgens Rogier van der Sande, voorzitter van de Unie van Waterschappen, speelt de bouwsector hierin een belangrijke rol. "We moeten gezamenlijk kijken waar en hoe we toekomstige bouw gaan realiseren, uitgaande van de veranderende weersomstandigheden zoals extreme regenval en droogte."

Niemand kan aangeven hoe groot de klimaatveranderingen exact zijn en hoe snel deze plaatsvinden. Maar niets doen, leidt tot grote schade. "Klimaatverandering zorgt voor meer wateroverlast en toenemende droogte. We zullen onze landschappen en steden hierop anders moeten inrichten", zegt Rogier van der Sande, voorzitter van de Unie van Waterschappen.

Als voorbeeldproject noemt Van der Sande de Nieuwe Driemanspolder bij Zoetermeer. Dit voormalig agrarisch gebied wordt herontwikkeld tot piekwaterberging en gecombineerd met natuur- en recreatiefuncties. "Bij extreme regenval stijgt het waterpeil in de sloten in de polder en het omringende boezemstelsel snel. Hierdoor komt het lokale watersysteem onder druk te staan en neemt de wateroverlast voor de omgeving toe. Door de aanleg van piekberging verminder je dit risico en verbeter je de veiligheid in het hele Rijnland, ook voor de mensen die er wonen."

Innovatie

Klimaatadaptatie in de bebouwde omgeving is nog minder ver ontwikkeld. “Innovaties uit de bouw- en infrasector kunnen ons daarbij helpen”, stelt Van der Sande. "Denk aan klimaatbestendige woningen op palen, aan daken die piekwater kunnen opvangen en vasthouden maar ook aan nieuwe manieren om water op te slaan zodat dit juist ten tijde van droogte kan worden gebruikt." Want het nathouden van dijken is voor de waterschappen van groot belang. Anders ontstaan problemen met de stabiliteit. “Ik moet er niet aan denken dat al mijn dijken uitdrogen, dat zou rampzalig zijn”, benadrukt Van der Sande.

De basis voor een betere samenwerking met de markt en gezamenlijke verantwoordelijkheid werd in 2016 vastgelegd in een speciale marktvisie voor de waterschappen; 'De waterschapsmarkt van de toekomst, bouwstenen voor vernieuwing'. Deze werd onder andere ondertekend door de Unie van Waterschappen en Bouwend Nederland.

Modern opdrachtgeverschap

De grote klimaatadaptie-opgaven betekenen ook gezamenlijk optrekken op bestuurlijk, financieel of procesmatig vlak. Van der Sande: "Wil je in de toekomst waterbestendig kunnen bouwen, dan moeten wij een goede opdrachtgever zijn door de dialoog aan te gaan met de ondernemers." Deze andere manier van samenwerking is bijvoorbeeld toegepast in het eerdergenoemde project van de piekwaterberging in Zoetermeer. “We zijn hier echt in gesprek gegaan met de aannemer om te kijken hoe we dit project op de beste manier konden uitvoeren”, vertelt Van der Sande.

“Opdrachtgever en -nemer behandelen elkaar hier als gelijkwaardige partners. Er is geen sprake van een hiërarchische relatie.” Daarnaast is voor Van der Sande de maatschappelijke waarde belangrijker dan de focus op de prijs. “Wij willen een goed product en zijn bereid daar een faire prijs voor te betalen.”

Risico’s nemen

Door de klimaatadaptatie neemt de complexiteit van projecten alleen maar toe, benadrukt Van der Sande. “Goed risicomanagement is dus van groot belang. En dan niet zozeer risico's verdelen maar samen beheersen. Wij moeten ondernemers meer ruimte bieden om innovaties toe te passen en zelf als launching customer optreden. Dat betekent ook dat we af en toe overwogen risico’s moeten durven nemen, oftewel; investeren in nieuwe technieken.”

Daarnaast investeren de waterschappen ook in kennisopbouw. "Verkokering van kennis en kunde moeten we voorkomen. Dus gaan we met kennisinstituten uit de bouwsector om tafel, en delen we onze kennis met ondernemers. Zowel aan de voorkant als bij de bouwvraag zelf."

Meer, slimmer en voldoende

Niet elke innovatie levert direct wat op maar het kan wel het begin zijn van een structurele oplossing op de lange termijn. De enige manier om te kunnen blijven innoveren, is om bewust de tijd te nemen en ruimte te bieden alsook budget vrij te maken voor innovaties, aldus Van der Sande. “We hebben een vitale bouw- en infrasector nodig die met slimme en betaalbare oplossingen blijft komen en vooral ook kan blijven bijdragen aan het tegengaan van klimaatverandering door nieuwe manieren te ontwikkelen om klimaatadaptatie tegemoet te treden. Daar hebben we wel voldoende vaklui voor nodig om het werk te doen. Want er is straks geld en innovatie maar juist te weinig mankracht, en dan hebben we echt een probleem.”



Contactpersoon bij dit bericht

Helen Visser

Programmamanager Duurzaamheid